III
Visão terceira: a construção da torre
1Ἣν εἶδον, ἀδελφοί, τοιαύτη. νηστεύσας πολλάκις καὶ δεηθεὶς τοῦ κυρίου, ἵνα μοι φανερώσῃ τὴν ἀποκάλυψιν, ἥν μοι ἐπηγγείλατο δεῖξαι διὰ τῆς πρεσβυτέρας ἐκείνης, αὐτῇ τῇ νυκτί μοι ὦπται ἡ πρεσβυτέρα καὶ εἶπέν μοι: Ἐπεὶ οὕτως ἐνδεὴς εἶ καὶ σπουδαῖος εἰς τὸ γνῶναι πάντα, ἐλθὲ εἰς τὸν ἀγρόν, ὅπου χονδρίζεις, καὶ περὶ ὥραν πέμπτην ἐμφανισθήσομαί σοι καὶ δείξω σοι, ἃ δεῖ σε ἰδεῖν. ἠρώτησα αὐτὴν λέγων: Κυρία, εἰς ποῖον τόπον τοῦ ἀγροῦ; Ὅπου, φησίν, θέλεις. ἐξελεξάμην τόπον καλὸν ἀνακεχωρηκότα. πρὶν δὲ λαλῆσαι αὐτῇ καὶ εἰπεῖν τὸν τόπον, λέγει μοι: Ἥξω ἐκεῖ, ὅπου θέλεις. ἐγενόμην οὖν, ἀδελφοί, εἰς τὸν ἀγρὸν καὶ συνεψήφισα τὰς ὥρας καὶ ἦλθον εἰς τὸν τόπον, ὅπου διεταξάμην αὐτῇ ἐλθεῖν, καὶ βλέπω συμψέλιον κείμενον ἐλεφάντινον, καὶ ἐπὶ τοῦ συμψελίου ἔκειτο κερβικάριον λινοῦν καὶ ἐπάνω λέντιον ἐξηπλωμένον λινοῦν καρπάσιον. ἰδὼν ταῦτα κείμενα καὶ μηδένα ὄντα ἐν τῷ τόπῳ ἔκθαμβος ἐγενόμην, καὶ ὡσεὶ τρόμος με ἔλαβεν καὶ αἱ τρίχες μου ὀρθαί: καὶ ὡσεὶ φρίκη μοι προσῆλθεν μόνου μου ὄντος. ἐν ἐμαυτῷ οὖν γενόμενος καὶ μνησθεὶς τῆς δόξης τοῦ θεοῦ καὶ λαβὼν θάρσος, θεὶς τὰ γόνατα ἐξωμολογούμην τῷ κυρίῳ πάλιν τὰς ἁμαρτίας μου ὡς καὶ πρότερον. ἡ δὲ ἦλθεν μετὰ νεανίσκων ἕξ, οὓς καὶ πρότερον ἑωράκειν, καὶ ἐστάθη μοι καὶ κατηκροᾶτο προσευχομένου καὶ ἐξομολογουμένου τῷ κυρίῳ τὰς ἁμαρτίας μου. καὶ ἁψαμένη μου λέγει: Ἑρμᾶ, παῦσαι περὶ τῶν ἁμαρτιῶν σου πάντα ἐρωτῶν: ἐρώτα καὶ περὶ δικαιοσύνης, ἵνα λάβῃς μέρος τι ἐξ αὐτῆς εἰς τὸν οἶκόν σου. καὶ ἐξεγείρει με τῆς χειρὸς καὶ ἄγει με πρὸς τὸ συμψέλιον καὶ λέγει τοῖς νεανίσκοις: Ὑπάγετε καὶ οἰκοδομεῖτε. καὶ μετὰ τὸ ἀναχωρῆσαι τοὺς νεανίσκους καὶ μόνων ἡμῶν γεγονότων λέγει μοι: Κάθισον ὧδε. λέγω αὐτῇ: Κυρία, ἄφες τοὺς πρεσβυτέρους πρῶτον καθίσαι. Ὅ σοι λέγω, φησίν, κάθισον. θέλοντος οὖν μου καθίσαι εἰς τὰ δεξιὰ μέρη οὐκ εἴασέ με, ἀλλ̓ ἐννεύει μοι τῇ χειρί, ἵνα εἰς τὰ ἀριστερὰ μέρη καθίσω. διαλογιζομένου μου οὖν καὶ λυπουμένου, ὅτι οὐκ εἴασέ με εἰς τὰ δεξιὰ μέρη καθίσαι, λέγει μοι: Λυπῇ, Ἑρμᾶ; ὁ εἰς τὰ δεξιὰ μέρη τόπος ἄλλων ἐστίν, τῶν ἤδη εὐαρεστηκότων τῷ θεῷ καὶ παθόντων εἵνεκα τοῦ ὀνόματος: σοὶ δὲ πολλὰ λείπει ἵνα μετ̓ αὐτῶν καθίσῃς: ἀλλὰ ὡς μένεις τῇ ἁπλότητί σου, μεῖνον, καὶ καθιῇ μετ̓ αὐτῶν καὶ ὅσοι ἐὰν ἐργάσωνται τὰ ἐκείνων ἔργα καὶ ὑπενέγκωσιν, ἃ καὶ ἐκεῖνοι ὑπήνεγκαν.
A [visão] que vi, irmãos, [foi] tal. Tendo jejuado muitas vezes e rogado ao Senhor que me manifestasse a revelação que prometera mostrar-me por meio daquela anciã, na mesma noite apareceu-me a anciã e disse-me: "Já que és tão carente e zeloso de conhecer tudo, vem ao campo onde cultivas, e por volta da hora quinta eu me manifestarei a ti, e te mostrarei o que deves ver." Perguntei-lhe, dizendo: "Senhora, em que lugar do campo?" "Onde", diz, "quiseres." Escolhi um lugar belo, retirado. Mas, antes de lhe falar e dizer o lugar, diz-me: "Irei lá onde quiseres." Fui, pois, irmãos, ao campo, e contei as horas, e cheguei ao lugar onde lhe determinara vir, e vejo posto um banco de marfim, e sobre o banco estava uma almofada de linho, e por cima, estendido, um pano de linho fino. Vendo estas coisas postas, e ninguém no lugar, fiquei atônito, e como que um tremor me tomou, e os meus cabelos [se puseram] em pé; e como que um arrepio me sobreveio, por estar eu sozinho. Voltando, pois, a mim, e lembrando-me da glória de Deus, e tomando coragem, posto de joelhos confessava de novo ao Senhor os meus pecados, como antes. E ela veio com seis jovens, que eu também vira antes, e pôs-se junto a mim, e escutava-me orando e confessando ao Senhor os meus pecados. E, tocando-me, diz: "Hermas, cessa de pedir tudo a respeito dos teus pecados; pede também a respeito da justiça, para levares uma parte dela à tua casa." E ergue-me pela mão, e leva-me ao banco, e diz aos jovens: "Ide e edificai." E, depois que os jovens se retiraram e ficamos sós, diz-me: "Senta-te aqui." Digo-lhe: "Senhora, deixa os presbíteros sentarem primeiro." "O que te digo", diz, "[é]: senta-te." Querendo eu, pois, sentar-me do lado direito, não me deixou, mas acena-me com a mão para que me sente do lado esquerdo. Raciocinando eu, pois, e entristecido porque não me deixou sentar do lado direito, diz-me: "Entristeces-te, Hermas? O lugar do lado direito é de outros: dos que já agradaram a Deus e padeceram por causa do Nome. A ti falta muito para te sentares com eles; mas, como permaneces na tua simplicidade, permanece, e te sentarás com eles — [tu] e quantos praticarem as obras daqueles e suportarem o que também aqueles suportaram."
2Τί, φημί, ὑπήνεγκαν; Ἄκουε, φησίν: μάστιγας, φυλακάς, θλίψεις μεγάλας, σταυρούς, θηρία εἵνεκεν τοῦ ὀνόματος: διὰ τοῦτο ἐκείνων ἐστὶν τὰ δεξιὰ μέρη τοῦ ἁγιάσματος καὶ ὃς ἐὰν πάθῃ διὰ τὸ ὄνομα: τῶν δὲ λοιπῶν τὰ ἀριστερὰ μέρη ἐστίν. ἀλλὰ ἀμφοτέρων, καὶ τῶν ἐκ δεξιῶν καὶ τῶν ἀριστερῶν καθημένων, τὰ αὐτὰ δῶρα καὶ αἱ αὐταὶ ἐπαγγελίαι: μόνον ἐκεῖνοι ἐκ δεξιῶν κάθηνται καὶ ἔχουσιν δόξαν τινά. σὺ δὲ κατεπιθυμεῖς καθίσαι ἐκ δεξιῶν μετ̓ αὐτῶν, ἀλλὰ τὰ ὑστερήματά σου πολλά. καθαρισθήσῃ δὲ ἀπὸ τῶν ὑστερημάτων σου: καὶ πάντες οἱ μὴ διψυχοῦντες καθαρισθήσονται ἀπὸ πάντων τῶν ἁμαρτημάτων εἰς ταύτην τὴν ἡμέραν. ταῦτα εἴπασα ἤθελεν ἀπελθεῖν: πεσὼν δὲ αὐτῆς πρὸς τοὺς πόδας ἠρώτησα αὐτὴν κατὰ τοῦ κυρίου, ἵνα μοι ἐπιδείξῃ ὃ ἐπηγγείλατο ὅραμα. ἡ δὲ πάλιν ἐπελάβετό μου τῆς χειρὸς καὶ ἐγείρει με καὶ καθίζει ἐπὶ τὸ συμψέλιον ἐξ εὐωνύμων: ἐκαθέζετο δὲ καὶ αὐτὴ ἐκ δεξιῶν. καὶ ἐπάρασα ῥάβδον τινὰ λαμπρὰν λέγει μοι: Βλέπεις μέγα πρᾶγμα; λέγω αὐτῇ: Κυρία, οὐδὲν βλέπω. λέγει μοι: Σύ, ἰδού, οὐχ ὁρᾷς κατέναντί σου πύργον μέγαν οἰκοδομούμενον ἐπὶ ὑδάτων λίθοις τετραγώνοις λαμπροῖς; ἐν τετραγώνῳ δὲ ᾠκοδομεῖτο ὁ πύργος ὑπὸ τῶν ἓξ νεανίσκων τῶν ἐληλυθότων μετ̓ αὐτῆς: ἄλαι δὲ μυριάδες ἀνδρῶν παρέφερον λίθους, οἱ μὲν ἐκ τοῦ βυθοῦ, οἱ δὲ ἐκ τῆς γῆς, καὶ ἐπεδίδουν τοῖς ἓξ νεανίσκοις: ἐκεῖνοι δὲ ἐλάμβανον καὶ ᾠκοδόμουν. τοὺς μὲν ἐκ τοῦ βυθοῦ λίθους ἑλκομένους πάντας οὕτως ἐτίθεσαν εἰς τὴν οἰκοδομήν: ἡρμοσμένοι γὰρ ἦσαν καὶ συνεφώνουν τῇ ἁρμογῇ μετὰ τῶν ἑτέρων: καὶ οὕτως ἐκολλῶντο ἀλλήλοις, ὥστε τὴν ἁρμογὴν αὐτῶν μὴ φαίνεσθαι. ἐφαίνετο δὲ ἡ οἰκοδομὴ τοῦ πύργου ὡς ἐξ ἑνὸς λίθου ᾠκοδομημένη. τοὺς δὲ ἑτέρους λίθους τοὺς φερομένους ἀπὸ τῆς ξηρᾶς τοὺς μὲν ἀπέβαλλον, τοὺς δὲ ἐτίθουν εἰς τὴν οἰκοδομήν: ἄλλους δὲ κατέκοπτον καὶ ἔρριπτον μακρὰν ἀπὸ τοῦ πύργου. ἄλλοι δὲ λίθοι πολλοὶ κύκλῳ τοῦ πύργου ἔκειντο, καὶ οὐκ ἐχρῶντο αὐτοῖς ἐπὶ τὴν οἰκοδομήν: ἦσαν γάρ τινες ἐξ αὐτῶν ἐψωριακότες, ἕτεροι δὲ σχισμὰς ἔχοντες, ἄλλοι δὲ κεκολοβωμένοι, ἄλλοι δὲ λευκοὶ καὶ στρογγύλοι, μὴ ἁρμόζοντες εἰς τὴν οἰκοδομήν. ἔβλεπον δὲ ἑτέρους λίθους ῥιπτομένους μακρὰν ἀπὸ τοῦ πύργου καὶ ἐρχομένους εἰς τὴν ὁδὸν καὶ μὴ μένοντας ἐν τῇ ὁδῷ, ἀλλὰ κυλιομένους ἐκ τῆς ὁδοῦ εἰς τὴν ἀνοδίαν: ἑτέρους δὲ ἐπὶ πῦρ ἐμπίπτοντας καὶ καιομένους: ἑτέρους δὲ πίπτοντας ἐγγὺς ὑδάτων καὶ μὴ δυναμένους κυλισθῆναι εἰς τὸ ὕδωρ, καίπερ θελόντων κυλισθῆναι καὶ ἐλθεῖν εἰς τὸ ὕδωρ.
"Que", digo, "suportaram?" "Ouve", diz: "açoites, prisões, grandes tribulações, cruzes, feras, por causa do Nome. Por isso é deles o lado direito do santuário — deles e de quem quer que padeça por causa do Nome; dos restantes é o lado esquerdo. Mas de ambos, dos que se sentam à direita e dos da esquerda, os mesmos dons e as mesmas promessas; somente, aqueles se sentam à direita e têm certa glória. Tu desejas muito sentar-te à direita com eles, mas as tuas faltas são muitas. Serás, porém, purificado das tuas faltas; e todos os que não são de alma dupla serão purificados de todos os pecados até este dia." Tendo dito isto, queria partir; mas, caindo aos pés dela, roguei-lhe, pelo Senhor, que me mostrasse a visão que prometera. E ela de novo tomou-me pela mão, e ergue-me, e senta-me no banco, à esquerda; e sentou-se também ela, à direita. E, erguendo uma vara resplandecente, diz-me: "Vês uma grande coisa?" Digo-lhe: "Senhora, nada vejo." Diz-me: "Tu — eis, não vês, defronte de ti, uma grande torre sendo edificada sobre águas, com pedras quadradas resplandecentes?" E em quadrado se edificava a torre, pelos seis jovens que tinham vindo com ela; e outras miríades de homens traziam pedras — uns, do fundo [das águas]; outros, da terra — e [as] entregavam aos seis jovens; e eles [as] tomavam e edificavam. As pedras arrastadas do fundo, punham-nas todas, tais como estavam, na edificação: pois estavam ajustadas, e concordavam, no encaixe, com as outras; e assim se colavam umas às outras, que o seu encaixe não aparecia. E a edificação da torre parecia edificada como de uma só pedra. Das outras pedras, trazidas da terra seca, umas rejeitavam, outras punham na edificação; outras cortavam em pedaços e lançavam longe da torre. E muitas outras pedras jaziam em volta da torre, e não as usavam para a edificação: pois havia algumas delas carcomidas, outras com rachaduras, outras mutiladas, outras brancas e redondas, que não se ajustavam à edificação. E via outras pedras lançadas longe da torre, que vinham ao caminho e não ficavam no caminho, mas rolavam do caminho para o descampado; e outras que caíam no fogo e ardiam; e outras que caíam perto das águas e não podiam rolar até a água, embora quisessem rolar e vir à água.
3Δείξασά μοι ταῦτα ἤθελεν ἀποτρέχειν. λέγω αὐτῇ: Κυρία, τί μοι ὄφελος ταῦτα ἑωρακότι καὶ μὴ γινώσκοντι, τί ἐστιν τὰ πράγματα; ἀποκριθεῖσά μοι λέγει: Πανοῦργος εἶ ἄνθρωπος, θέλων γινώσκειν τὰ περὶ τὸν πύργον. Ναί, φημί, κυρία, ἵνα τοῖς ἀδελφοῖς ἀναγγείλω καὶ ἱλαρώτεροι γένωνται καὶ ταῦτα ἀκούσαντες γινώσκωσιν τὸν κύριον ἐν πολλῇ δόξῃ. ἡ δὲ ἔφη: Ἀκούσονται μὲν πολλοί: ἀκούσαντες δέ τινες ἐξ αὐτῶν χαρήσονται, τινὲς δὲ κλαύσονται: ἀλλὰ καὶ οὗτοι, ἐὰν ἀκούσωσιν καὶ μετανοήσωσιν, καὶ αὐτοὶ χαρήσονται. ἄκουε οὖν τὰς παραβολὰς τοῦ πύργου: ἀποκαλύψω γάρ σοι πάντα. καὶ μηκέτι μοι κόπους πάρεχε περὶ ἀποκαλύψεως: αἱ γὰρ ἀποκαλύψεις αὗται τέλος ἔχουσιν: πεπληρωμέναι γάρ εἰσιν. ἀλλ̓ οὐ παύσῃ αἰτούμενος ἀποκαλύψεις: ἀναιδὴς γὰρ εἶ. ὁ μὲν πύργος, ὃν βλέπεις οἰκοδομούμενον, ἐγώ εἰμι ἡ Ἐκκλησία, ἡ ὀφθεῖσά σοι καὶ νῦν καὶ τὸ πρότερον: ὃ ἂν οὖν θελήσῃς, ἐπερώτα περὶ τοῦ πύργου, καὶ ἀποκαλύψω σοι, ἵνα χαρῇς μετὰ τῶν ἁγίων. λέγω αὐτῇ: Κυρία, ἐπεὶ ἅπαξ ἄξιόν με ἡγήσω τοῦ πάντα μοι ἀποκαλύψαι, ἀποκάλυψον. ἡ δὲ λέγει μοι: Ὃ ἐὰν ἐνδέχηταί σοι ἀποκαλυφθῆναι, ἀποκαλυφθήσεται. μόνον ἡ καρδία σου πρὸς τὸν θεὸν ἤτω καὶ μὴ διψυχήσεις, ὃ ἂν ἴδῃς. ἐπηρώτησα αὐτήν: Διατί ὁ πύργος ἐπὶ ὑδάτων ᾠκοδόμηται, κυρία; Εἶπά σοι, φησίν, καὶ τὸ πρότερον, καὶ ἐκζητεῖς ἐπιμελῶς: ἐκζητῶν οὖν εὑρίσκεις τὴν ἀλήθειαν. διατί οὖν ἐπὶ ὑδάτων ᾠκοδόμηται ὁ πύργος, ἄκουε: ὅτι ἡ ζωὴ ὑμῶν διὰ ὕδατος ἐσώθη καὶ σωθήσεται. τεθεμελίωται δὲ ὁ πύργος τῷ ῥήματι τοῦ παντοκράτορος καὶ ἐνδόξου ὀνόματος, κρατεῖται δὲ ὑπὸ τῆς ἀοράτου δυνάμεως τοῦ δεσπότου.
Tendo-me mostrado estas coisas, queria retirar-se depressa. Digo-lhe: "Senhora, que proveito tenho de ter visto estas coisas, se não sei o que elas significam?" Respondendo, diz-me: "És um homem astucioso, querendo conhecer as coisas da torre." "Sim", digo, "senhora — para anunciá[-las] aos irmãos, e que fiquem mais alegres e, ouvindo estas coisas, conheçam o Senhor em muita glória." E ela disse: "Muitos, sim, ouvirão; mas, ouvindo, alguns deles se alegrarão, e alguns chorarão; mas também estes, se ouvirem e se arrependerem, também eles se alegrarão. Ouve, pois, as parábolas da torre: pois te revelarei tudo. E não me dês mais trabalho a respeito de revelação: pois estas revelações têm fim, pois estão completas. Mas tu não cessarás de pedir revelações: pois és sem-vergonha. A torre que vês sendo edificada sou eu, a Igreja, a que te apareceu agora e antes. Pergunta, pois, o que quiseres a respeito da torre, e eu te revelarei, para que te alegres com os santos." Digo-lhe: "Senhora, já que uma vez me julgaste digno de me revelar tudo, revela." E ela diz-me: "O que puder ser-te revelado, será revelado. Somente esteja o teu coração voltado para Deus, e não duvides, [seja] o que for que vires." Perguntei-lhe: "Por que a torre foi edificada sobre águas, senhora?" "Eu te disse", diz, "também antes, e tu investigas com diligência; investigando, pois, achas a verdade. Por que, pois, a torre foi edificada sobre águas, ouve: porque a vossa vida foi salva por meio da água, e será salva. E a torre está fundada pela palavra do Nome todo-poderoso e glorioso, e é sustentada pelo poder invisível do Senhor."
4Ἀποκριθεὶς λέγω αὐτῇ: Κυρία, μεγάλως καὶ θαυμαστῶς ἔχει τὸ πρᾶγμα τοῦτο: οἱ δὲ νεανίσκοι οἱ ἓξ οἱ οἰκοδομοῦντες, τίνες εἰσίν. κυρία; Οὗτοί εἰσιν οἱ ἅγιοι ἄγγελοι τοῦ θεοῦ οἱ πρῶτοι κτισθέντες, οἷς παρέδωκεν ὁ κύριος πᾶσαν τὴν κτίσιν αὐτοῦ αὔξειν καὶ οἰκοδομεῖν καὶ δεσπόζειν τῆς κτίσεως πάσης: διὰ τούτων οὖν τελεσθήσεται ἡ οἰκοδομὴ τοῦ πύργου. Οἱ δὲ ἕτεροι οἱ παραφέροντες τοὺς λίθους, τίνες εἰσίν; Καὶ αὐτοὶ ἅγιοι ἄγγελοι τοῦ θεοῦ: οὗτοι δὲ οἱ ἓξ ὑπερέχοντες αὐτούς εἰσιν: συντελεσθήσεται οὖν ἡ οἰκοδομὴ τοῦ πύργου, καὶ πάντες ὁμοῦ εὐφρανθήσονται κύκλῳ τοῦ πύργου καὶ δοξάσουσιν τὸν θεόν, ὅτι ἐτελέσθη ἡ οἰκοδομὴ τοῦ πύργου. ἐπηρώτησα αὐτὴν λέγων: Κυρία, ἤθελον γνῶναι τῶν λίθων τὴν ἔξοδον καὶ τὴν δύναμιν αὐτῶν, ποταπή ἐστιν. ἀποκριθεῖσά μοι λέγει: Οὐχ ὅτι σὺ ἐκ πάντων ἀξιώτερος εἶ, ἵνα σοι ἀποκαλυφθῇ. ἄλλοι γάρ σου πρότεροί εἰσιν καὶ βελτίονές σου, οἷς ἔδει ἀποκαλυφθῆναι τὰ ὁράματα ταῦτα: ἀλλ̓ ἵνα δοξασθῇ τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ, σοὶ ἀπεκαλύφθη καὶ ἀποκαλυφθήσεται διὰ τοὺς διψύχους, τοὺς διαλογιζομένους ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν, εἰ ἄρα ἔστιν ταῦτα ἢ οὐκ ἔστιν. λέγε αὐτοῖς, ὅτι ταῦτα πάντα ἐστὶν ἀληθῆ καὶ οὐθὲν ἔξωθέν ἐστιν τῆς ἀληθείας, ἀλλὰ πάντα ἰσχυρὰ καὶ βέβαια καὶ τεθεμελιωμένα ἐστίν.
Respondendo, digo-lhe: "Senhora, grande e admirável é esta coisa. E os seis jovens que edificam, quem são, senhora?" "Estes são os santos anjos de Deus, os primeiros criados, aos quais o Senhor entregou toda a sua criação, para fazer crescer e edificar e senhorear toda a criação. Por meio destes, pois, será concluída a edificação da torre." "E os outros, os que trazem as pedras, quem são?" "Também eles [são] santos anjos de Deus; mas estes seis são superiores a eles. Será concluída, pois, a edificação da torre, e todos juntos se regozijarão em volta da torre e glorificarão a Deus, porque foi concluída a edificação da torre." Perguntei-lhe, dizendo: "Senhora, queria conhecer o destino das pedras, e a sua força, qual é." Respondendo, diz-me: "Não [é] que tu, dentre todos, sejas mais digno de que te seja revelado — pois outros há anteriores a ti, e melhores do que tu, aos quais deviam ser reveladas estas visões —; mas, para que seja glorificado o nome de Deus, a ti foi revelado e será revelado, por causa dos de alma dupla, que discutem nos seus corações se estas coisas são ou não são. Dize-lhes que tudo isto é verdadeiro, e nada está fora da verdade, mas tudo é forte e firme e fundamentado."
5Ἄκουε νῦν περὶ τῶν λίθων τῶν ὑπαγόντων εἰς τὴν οἰκοδομήν. οἱ μὲν οὖν λίθοι οἱ τετράγωνοι καὶ λευκοὶ καὶ συμφωνοῦντες ταῖς ἁρμογαῖς αὐτῶν, οὗτοί εἰσιν οἱ ἀπόστολοι καὶ ἐπίσκοποι καὶ διδάσκαλοι καὶ διάκονοι οἱ πορευθέντες κατὰ τὴν σεμνότητα τοῦ θεοῦ καὶ ἐπισκοπήσαντες καὶ διδάξαντες καὶ διακονήσαντες ἁγνῶς καὶ σεμνῶς τοῖς ἐκλεκτοῖς τοῦ θεοῦ, οἱ μὲν κεκοιμημένοι, οἱ δὲ ἔτι ὄντες: καὶ πάντοτε ἑαυτοῖς συνεφώνησαν καὶ ἐν ἑαυτοῖς εἰρήνην ἔσχον καὶ ἀλλήλων ἤκουον: διὰ τοῦτο ἐν τῇ οἰκοδομῇ τοῦ πύργου συμφωνοῦσιν αἱ ἁρμογαὶ αὐτῶν. Οἱ δὲ ἐκ τοῦ βυθοῦ ἑλκόμενοι καὶ ἐπιτιθέμενοι εἰς τὴν οἰκοδομὴν καὶ συμφωνοῦντες ταῖς ἁρμογαῖς αὐτῶν μετὰ τῶν ἑτέρων λίθων τῶν ἤδη ᾠκοδομημένων, τίνες εἰσίν; Οὗτοί εἰσιν οἱ παθόντες ἕνεκεν τοῦ ὀνόματος τοῦ κυρίου. Τοὺς δὲ ἑτέρους λίθους τοὺς φερομένους ἀπὸ τῆς ξηρᾶς θέλω γνῶναι, τίνες εἰσίν, κυρία. ἔφη: Τοὺς μὲν εἰς τὴν οἰκοδομὴν ὑπάγοντας καὶ μὴ λατομουμένους, τούτους ὁ κύριος ἐδοκίμασεν, ὅτι ἐπορεύθησαν ἐν τῇ εὐθύτητι τοῦ κυρίου καὶ κατωρθώσαντο τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ. Οἱ δὲ ἀγόμενοι καὶ τιθέμενοι εἰς τὴν οἰκοδομήν, τίνες εἰσίν; Νέοι εἰσὶν ἐν τῇ πίστει καὶ πιστοί. νουθετοῦνται δὲ ὑπὸ τῶν ἀγγέλων εἰς τὸ ἀγαθοποιεῖν, διότι εὑρέθη ἐν αὐτοῖς πονηρία. Οὓς δὲ ἀπέβαλλον καὶ ἐρίπτουν, τίνες εἰσίν; Οὗτοί εἰσιν ἡμαρτηκότες καὶ θέλοντες μετανοῆσαι: διὰ τοῦτο μακρὰν οὐκ ἀπερίφησαν ἔξω τοῦ πύργου, ὅτι εὔχρηστοι ἔσονται εἰς τὴν οἰκοδομήν, ἐὰν μετανοήσωσιν. οἱ οὖν μέλλοντες μετανοεῖν, ἐὰν μετανοήσωσιν, ἰσχυροὶ ἔσονται ἐν τῇ πίστει, ἐὰν νῦν μετανοήσωσιν, ἐν ᾧ οἰκοδομεῖται ὁ πύργος. ἐὰν δὲ τελεσθῇ ἡ οἰκοδομή, οὐκέτι ἔχουσιν τόπον, ἀλλ̓ ἔσονται ἔκβολοι: μόνον δὲ τοῦτο ἔχουσιν, παρὰ τῷ πύργῳ κεῖσθαι.
"Ouve agora a respeito das pedras que vão para a edificação. As pedras quadradas e brancas, e que concordam nos seus encaixes, estes são os apóstolos e bispos e mestres e diáconos que caminharam segundo a santidade de Deus, e exerceram o episcopado e ensinaram e serviram pura e santamente aos eleitos de Deus — uns adormecidos, outros ainda vivos; e sempre concordaram entre si, e tiveram paz entre si, e escutavam uns aos outros. Por isso, na edificação da torre, os seus encaixes concordam." "E as arrastadas do fundo, e postas na edificação, e concordantes nos seus encaixes com as outras pedras já edificadas, quem são?" "Estes são os que padeceram por causa do nome do Senhor." "E as outras pedras, trazidas da terra seca — quero saber quem são, senhora." Disse: "As que vão para a edificação sem serem talhadas, a estas o Senhor aprovou, porque caminharam na retidão do Senhor e endireitaram os seus mandamentos." "E as que são conduzidas e postas na edificação, quem são?" "São jovens na fé, e fiéis; mas são admoestados pelos anjos a fazer o bem, porque se achou neles maldade." "E as que rejeitavam e lançavam fora, quem são?" "Estes são os que pecaram e querem arrepender-se; por isso não foram lançados longe, para fora da torre: porque serão úteis à edificação, se se arrependerem. Os que estão, pois, para se arrepender, se se arrependerem, serão fortes na fé — se se arrependerem agora, enquanto a torre é edificada; mas, se a edificação se concluir, já não têm lugar, e serão rejeitados; têm somente isto: jazer junto à torre."
6Τοὺς δὲ κατακοπτομένους καὶ μακρὰν ῥιπτομένους ἀπὸ τοῦ πύργου θέλεις γνῶναι; οὗτοί εἰσιν οἱ υἱοὶ τῆς ἀνομίας: ἐπίστευσαν δὲ ἐν ὑποκρίσει, καὶ πᾶσα πονηρία οὐκ ἀπέστη ἀπ̓ αὐτῶν: διὰ τοῦτο οὐκ ἔχουσιν σωτηρίαν, ὅτι οὐκ εἰσὶν εὔχρηστοι εἰς οἰκοδομὴν διὰ τὰς πονηρἱας αὐτῶν. διὰ τοῦτο συνεκόπησαν καὶ πόρρω ἀπερίφησαν διὰ τὴν ὀργὴν τοῦ κυρίου, ὅτι παρώργισαν αὐτόν. τοὺς δὲ ἑτέρους, οὓς ἑώρακας πολλοὺς κειμένους, μὴ ὑπάγοντας εἰς τὴν οἰκοδομήν, οὗτοι οἱ μὲν ἐψωριακότες εἰσίν, οἱ ἐγνωκότες τὴν ἀλήθειαν, μὴ ἐπιμένοντας δὲ ἐν αὐτῇ. Οἱ δὲ τὰς σχισμὰς ἔχοντες, τίνες εἰσίν; Οὗτοί εἰσιν οἱ κατ̓ ἀλλήλων ἐν ταῖς καρδίαις ἔχοντες καὶ μὴ εἰρηνεύοντες ἐν ἑαυτοῖς, ἀλλὰ πρόσωπον εἰρήνης ἔχοντες, ὅταν δὲ ἀπ̓ ἀλλήλων ἀποχωρήσωσιν, αἱ πονηρίαι αὐτῶν ἐν ταῖς καρδίαις ἐμμένουσιν: αὗται οὖν αἱ σχισμαί εἰσιν, ἃς ἔχουσιν οἱ λίθοι. οἱ δὲ κεκολοβωμένοι, οὗτοί εἰσιν πεπιστευκότες μὲν καὶ τὸ πλεῖον μέρος ἔχουσιν ἐν τῇ δικαιοσύνῃ, τινὰ δὲ μέρη ἔχουσιν τῆς ἀνομίας: διὰ τοῦτο κολοβοὶ καὶ οὐχ ὁλοτελεῖς εἰσιν. Οἱ δὲ λευκοὶ καὶ στρογγύλοι καὶ μὴ ἁρμόζοντες εἰς τὴν οἰκοδομήν, τίνες εἰσιν, κυρία; ἀποκριθεῖσά μοι λέγει: Ἕως πότε μωρὸς εἶ καὶ ἀσύνετος, καὶ πάντα ἐπερωτᾷς καὶ οὐδὲν νοεῖς; οὗτοί εἰσιν ἔχοντες μὲν πίστιν, ἔχοντες δὲ καὶ πλοῦτον τοῦ αἰῶνος τούτου: ὅταν γένηται θλῖψις, διὰ τὸν πλοῦτον αὐτῶν καὶ διὰ τὰς πραγματείας ἀπαρνοῦνται τὸν κύριον αὐτῶν. καὶ ἀποκριθεὶς αὐτῇ λέγω: Κυρία, πότε οὖν εὔχρηστοι ἔσονται εἰς τὴν οἰκοδομήν; Ὅταν, φησίν, περικοπῇ αὐτῶν ὁ πλοῦτος ὁ ψυχαγωγῶν αὐτούς, τότε εὔχρηστοι ἔσονται τῷ θεῷ. ὥσπερ γὰρ ὁ λίθος ὁ στρογγύλος, ἐὰν μὴ περικοπῇ καὶ ἀποβάλῃ ἐξ αὐτοῦ τι, οὐ δύναται τετράγωνος γενέσθαι, οὕτω καὶ οἱ πλουτοῦντες ἐν τούτῳ τῷ αἰῶνι, ἐὰν μὴ περικοπῇ αὐτῶν ὁ πλοῦτος, οὐ δύνανται τῷ κυρίῳ εὔχρηστοι γενέσθαι. ἀπὸ σεαυτοῦ πρῶτον. γνῶθι: ὅτε ἐπλούτεις, ἄχρηστος ἦς, νῦν δὲ εὔχρηστος εἶ καὶ ὠφέλιμος τῇ ζωῇ. εὔχρηστοι γίνεσθε τῷ θεῷ: καὶ γὰρ σὺ αὐτὸς χρᾶσαι ἐκ τῶν αὐτῶν λίθων.
"E queres saber das [pedras] cortadas em pedaços e lançadas longe da torre? Estes são os filhos da iniquidade: creram com hipocrisia, e nenhuma maldade se apartou deles. Por isso não têm salvação: porque não são úteis para a edificação, por causa das suas maldades. Por isso foram cortadas e lançadas para longe, pela ira do Senhor, porque o provocaram à ira. E as outras, que viste em grande número jazendo, sem irem para a edificação: as carcomidas são os que conheceram a verdade, mas não permaneceram nela." "E as que têm as rachaduras, quem são?" "Estes são os que têm [rancor] uns contra os outros nos corações, e não têm paz entre si; antes, têm um rosto de paz, mas, quando se apartam uns dos outros, as suas maldades permanecem nos corações. Estas são, pois, as rachaduras que as pedras têm. E as mutiladas, estes são os que creram, sim, e têm a maior parte na justiça, mas têm algumas partes de iniquidade; por isso são truncados, e não inteiros." "E as brancas e redondas, que não se ajustam à edificação, quem são, senhora?" Respondendo, diz-me: "Até quando és tolo e sem inteligência, e perguntas tudo e nada entendes? Estes são os que têm fé, mas têm também riqueza deste mundo. Quando vem a tribulação, por causa da sua riqueza e por causa dos negócios negam o seu Senhor." E, respondendo, digo-lhe: "Senhora, quando, pois, serão úteis à edificação?" "Quando", diz, "for podada a riqueza deles, que os seduz, então serão úteis a Deus. Pois, assim como a pedra redonda, se não for cortada em volta e não perder algo de si, não pode tornar-se quadrada, assim também os que são ricos neste mundo, se a sua riqueza não for podada, não podem tornar-se úteis ao Senhor. Sabe-o primeiro de ti mesmo: quando eras rico, eras inútil; agora, porém, és útil e proveitoso à vida. Tornai-vos úteis a Deus. Pois também tu mesmo és tirado das mesmas pedras."
7Τοὺς δὲ ἑτέρους λίθους, οὓς εἶδες μακρὰν ἀπὸ τοῦ πύργου ῥιπτομένους καὶ πίπτοντας εἰς τὴν ὁδὸν καὶ κυλιομένους ἐκ τῆς ὁδοῦ εἰς τὰς ἀνοδίας: οὗτοί εἰσιν οἱ πεπιστευκότες μέν, ἀπὸ δὲ τῆς διψυχίας αὐτῶν ἀφίουσιν τὴν ὁδὸν αὐτῶν τὴν ἀληθινήν: δοκοῦντες οὖν βελτίονα ὁδὸν δύνασθαι εὑρεῖν, πλανῶνται καὶ ταλαιπωροῦσιν περιπατοῦντες ἐν ταῖς ἀνοδίαις. οἱ δὲ πίπτοντες εἰς τὸ πῦρ καὶ καιόμενοι, οὗτοί εἰσιν οἱ εἰς τέλος ἀποστάντες τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος, καὶ οὐκέτι αὐτοῖς ἀνέβη ἐπὶ τὴν καρδίαν τοῦ μετανοῆσαι διὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς ἀσελγείας αὐτῶν καὶ τῶν πονηριῶν ὧν εἰργάσαντο. τοὺς δὲ ἑτέρους τοὺς πίπτοντας ἐγγὺς τῶν ὑδάτων καὶ μὴ δυναμένους κυλισθῆναι εἰς τὸ ὕδωρ θέλεις γνῶναι, τίνες εἰσίν; οὗτοί εἰσιν οἱ τὸν λόγον ἀκούσαντες καὶ θέλοντες βαπτισθῆναι εἰς τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου: εἶτα ὅταν αὐτοῖς ἔλθῃ εἰς μνείαν ἡ ἁγνότης τῆς ἀληθείας, μετανοοῦσιν καὶ πορεύονται πάλιν ὀπίσω τῶν ἐπιθυμιῶν αὐτῶν τῶν πονηρῶν. ἐτέλεσεν οὖν τὴν ἐξήγησιν τοῦ πύργου. ἀναιδευσάμενος ἔτι αὐτὴν ἐπηρώτησα, εἰ ἄρα πάντες οἱ λίθοι οὗτοι οἱ ἀποβεβλημένοι καὶ μὴ ἁρμόζοντες εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου, εἰ ἔστιν αὐτοῖς μετάνοια καὶ ἔχουσιν τόπον εἰς τὸν πύργον τοῦτον. Ἔχουσιν, φησίν, μετάνοιαν, ἀλλὰ εἰς τοῦτον τὸν πύργον οὐ δύνανται ἁρμόσαι: ἑτέρῳ δὲ τόπῳ ἁρμόσουσιν πολὺ ἐλάττονι, καὶ τοῦτο ὅταν βασανισθωσιν καὶ ἐκπληρώσωσιν τὰς ἡμέρας τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν. καὶ διὰ τοῦτο μετατεθήσονται, ὅτι μετέλαβον τοῦ ῥήματος τοῦ δικαίου. καὶ τότε αὐτοῖς συμβήσεται μετατεθῆναι ἐκ τῶν βασάνων αὐτῶν, διὰ τὰ ἔργα ἃ εἰργάσαντο πονηρά. ἐὰν δὲ μὴ ἀναβῇ ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτῶν, οὐ σώζονται διὰ τὴν σκληροκαρδίαν αὐτῶν.
"E as outras pedras, que viste lançadas longe da torre, e caindo no caminho, e rolando do caminho para os descampados: estes são os que creram, mas, pela sua duplicidade de alma, abandonam o seu caminho verdadeiro; julgando, pois, poder achar um caminho melhor, erram e penam, caminhando pelos descampados. E as que caem no fogo e ardem, estes são os que por fim apostataram do Deus vivo, e a quem já não subiu ao coração arrepender-se, por causa dos desejos da sua dissolução e das maldades que praticaram. E as outras, que caem perto das águas e não podem rolar até a água — queres saber quem são? Estes são os que ouviram a palavra e querem ser batizados no nome do Senhor; depois, quando lhes vem à memória a pureza da verdade, mudam de parecer, e caminham de novo atrás dos seus maus desejos." Concluiu, pois, a explicação da torre. Fazendo-me ainda de atrevido, perguntei-lhe se, afinal, todas estas pedras rejeitadas, que não se ajustam à edificação da torre, têm arrependimento e lugar nesta torre. "Têm", diz, "arrependimento; mas nesta torre não podem ajustar-se. Ajustar-se-ão, porém, a outro lugar, muito menor — e isto quando forem atormentadas e completarem os dias dos seus pecados. E por isso serão transferidas: porque participaram da palavra justa. E então lhes sucederá serem transferidas dos seus tormentos, por causa das obras más que praticaram. Mas, se não [lhes] subir ao coração, não se salvam, por causa da dureza do seu coração."
8Ὅτε οὖν ἐπαυσάμην ἐρωτῶν αὐτὴν περὶ πάντων τούτων, λέγει μοι: Θέλεις ἄλλο ἰδεῖν; κατεπίθυμος ὢν τοῦ θεάσασθαι περιχαρὴς ἐγενόμην τοῦ ἰδεῖν. ἐμβλέψασά μοι ὑπεμειδίασεν καὶ λέγει μοι: Βλέπεις ἑπτὰ γυναῖκας κύκλῳ τοῦ πύργου; Βλέπω, φημί, κυρία. Ὁ πύργος οὗτος ὑπὸ τούτων βαστάζεται κατ̓ ἐπιταγὴν τοῦ κυρίου. ἄκουε νῦν τὰς ἐνεργείας αὐτῶν. ἡ μὲν πρώτη αὐτῶν, ἡ κρατοῦσα τὰς χεῖρας, Πίστις καλεῖται: διὰ ταύτης σώζονται οἱ ἐκλεκτοὶ τοῦ θεοῦ. ἡ δὲ ἑτέρα, ἡ περιεζωσμένη καὶ ἀνδριζομένη, Ἑγκράτεια καλεῖται: αὕτη θυγάτηρ ἐστὶν τῆς Πίστεως. ὃς ἂν οὖν ἀκολουθήσῃ αὐτῇ, μακάριος γίνεται ἐν τῇ ζωῇ αὐτοῦ, ὅτι πάντων τῶν πονηρῶν ἔργων ἀφέξεται, πιστεύων ὅτι, ἐὰν ἀφέξηται πάσης ἐπιθυμίας πονηρᾶς, κληρονομήσει ζωὴν αἰώνιον. Αἱ δὲ ἕτεραι, κυρία, τίνες εἰσίν; Θυγατέρες ἀλλήλων εἰσίν καλοῦνται δὲ ἡ μὲν Ἁπλότης, ἡ δὲ Ἐπιστήμη, ἡ δὲ Ἀκακία, ἡ δὲ Σεμνότης, ἡ δὲ Ἀγάπη. ὅταν οὖν τὰ ἔργα τῆς μητρὸς αὐτῶν πάντα ποιήσῃς, δύνασαι ζῆσαι. Ἤθελον, φημί, γνῶναι, κυρία, τίς τίνα δύναμιν ἔχει αὐτῶν. Ἄκουε, φησίν, τὰς δυνάμεις, ἃς ἔχουσιν. κρατοῦνται δὲ ὑπ’ ἀλλήλων αἱ δυνάμεις αὐτῶν καὶ ἀκολουθοῦσιν ἀλλήλαις, καθὼς καὶ γεγεννημέναι εἰσίν. ἐκ τῆς Πίστεως γεννᾶται Ἐγκράτεια, ἐκ τῆς Ἐγκρατείας Ἁπλότης, ἐκ τῆς Ἁπλότητος Ἀκακία, ἐκ τῆς Ἀκακίας Σεμνότης, ἐκ τῆς Σεμνότητος Ἐπιστήμη, ἐκ τῆς Ἐπιστήμης Ἀγάπη. τούτων οὖν τὰ ἔργα ἁγνὰ καὶ σεμνὰ καὶ θεῖά ἐστιν. ὃς ἂν οὖν δουλεύσῃ ταύταις καὶ ἰσχύσῃ κρατῆσαι τῶν ἔργων αὐτῶν, ἐν τῷ πύργῳ ἕξει τὴν κατοίκησιν μετὰ τῶν ἁγίων τοῦ θεοῦ. ἐπηρώτων δὲ αὐτὴν περὶ τῶν καιρῶν, εἰ ἤδη συντέλειά ἐστιν. ἡ δὲ ἀνέκραγε φωνῇ μεγάλῃ λέγουσα: Ἀσύνετε ἄνθρωπε, οὐχ ὁρᾷς τὸν πύργον ἔτι οἰκοδομούμενον; ὡς ἐὰν οὖν συντελεσθῇ ὁ πύργος οἰκοδομούμενος, ἔχει τέλος. ἀλλὰ ταχὺ ἐποικοδομηθήσεται. μηκέτι με ἐπερώτα μηδέν: ἀρκετή σοι ἡ ὑπόμνησις αὕτη καὶ τοῖς ἁγίοις καὶ ἡ ἀνακαίνωσις τῶν πνευμάτων ὑμῶν. ἀλλ̓ οὐ σοὶ μόνῳ ταῦτα ἀπεκαλύφθη, ἀλλ̓ ἵνα πᾶσιν δηλώσῃς αὐτά, μετὰ τρεῖς ἡμέρας, νοῆσαί σε γὰρ δεῖ πρῶτον. ἐντέλλομαι δέ σοι πρῶτον, Ἑρμᾶ, τὰ ῥήματα ταῦτα, ἅ σοι μέλλω λέγειν, λαλῆσαι αὐτὰ πάντα εἰς τὰ ὦτα τῶν ἁγίων, ἵνα ἀκούσαντες αὐτὰ καὶ ποιήσαντες καθαρισθῶσιν ἀπὸ τῶν πονηριῶν αὐτῶν καὶ σὺ δὲ μετ̓ αὐτῶν.
Quando, pois, cessei de lhe perguntar sobre tudo isto, diz-me: "Queres ver outra coisa?" Estando eu desejosíssimo de contemplar, fiquei muito alegre de ver. Fitando-me, sorriu levemente e diz-me: "Vês sete mulheres em volta da torre?" "Vejo", digo, "senhora." "Esta torre é sustentada por elas, por ordem do Senhor. Ouve agora as operações delas. A primeira delas, a que segura as mãos, chama-se Fé: por meio dela se salvam os eleitos de Deus. A outra, a que está cingida e se porta virilmente, chama-se Continência: esta é filha da Fé. Quem a seguir torna-se bem-aventurado na sua vida, porque se absterá de todas as obras más, crendo que, se se abstiver de todo mau desejo, herdará a vida eterna." "E as outras, senhora, quem são?" "São filhas umas das outras; e chamam-se, uma, Simplicidade; outra, Ciência; outra, Inocência; outra, Santidade; outra, Amor. Quando, pois, fizeres todas as obras da mãe delas, podes viver." "Queria saber", digo, "senhora, que poder tem cada uma delas." "Ouve", diz, "os poderes que têm. Os seus poderes são sustentados uns pelos outros, e seguem-se umas às outras, tal como nasceram. Da Fé nasce a Continência; da Continência, a Simplicidade; da Simplicidade, a Inocência; da Inocência, a Santidade; da Santidade, a Ciência; da Ciência, o Amor. As obras destas, pois, são puras e santas e divinas. Quem, pois, as servir, e tiver força para se apegar às suas obras, terá morada na torre, com os santos de Deus." E perguntava-lhe sobre os tempos, se já é a consumação. Mas ela bradou com grande voz, dizendo: "Homem sem inteligência, não vês a torre ainda sendo edificada? Quando, pois, a torre acabar de ser edificada, é o fim. Mas depressa será acabada de edificar. Não me perguntes mais nada: basta-te esta lembrança, a ti e aos santos, e a renovação dos vossos espíritos. Mas não a ti só foram reveladas estas coisas, e sim para que as mostres a todos, depois de três dias — pois é preciso que tu primeiro compreendas. E ordeno-te primeiro, Hermas, estas palavras que estou para te dizer: fala-as todas aos ouvidos dos santos, para que, ouvindo-as e praticando-as, sejam purificados das suas maldades — e tu também, com eles."
9Ἀκούσατέ μου, τέκνα: ἐγὼ ὑμᾶς ἐξέθρεψα ἐν πολλῇ ἁπλότητι καὶ ἀκακίᾳ καὶ σεμνότητι διὰ τὸ ἔλεος τοῦ κυρίου τοῦ ἐφ̓ ὑμᾶς στάξαντος τὴν δικαιοσύνην, ἵνα δικαιωθῆτε καὶ ἁγιασθῆτε ἀπὸ πάσης πονηρίας καὶ ἀπὸ πάσης σκολιότητος: ὑμεῖς δὲ οὐ θέλετε παῆναι ἀπὸ τῆς πονηρίας ὑμῶν. νῦν οὖν ἀκούσατέ μου καὶ εἰρηνεύετε ἐν ἑαυτοῖς καὶ ἐπισκέπτεσθε ἀλλήλους καὶ ἀντιλαμβάνεσθε ἀλλήλων, καὶ μὴ μόνοι τὰ κτίσματα τοῦ θεοῦ μεταλαμβάνετε ἐκ καταχύματος, ἀλλὰ μεταδίδοτε καὶ τοῖς ὑστερουμένοις: οἱ μὲν γὰρ ἀπὸ τῶν πολλῶν ἐδεσμάτων ἀσθένειαν τῇ σαρκὶ αὐτῶν ἐπισπῶνται καὶ λυμαίνονται τὴν σάρκα αὐτῶν: τῶν δὲ μὴ ἐχόντων ἐδέσματα λυμαίνεται ἡ σὰρξ αὐτῶν διὰ τὸ μὴ ἔχειν τὸ ἀρκετὸν τῆς τροφῆς, καὶ διαφθείρεται τὸ σῶμα αὐτῶν. αὕτη οὖν ἡ ἀσυνκρασία βλαβερὰ ὑμῖν τοῖς ἔχουσι καὶ μὴ μεταδιδοῦσιν τοῖς ὑστερουμένοις. βλέπετε τὴν κρίσιν τὴν ἐπερχομένην. οἱ ὑπερέχοντες οὖν ἐκζητεῖτε τοὺς πεινῶντας, ἕως οὔπω ὁ πύργος ἐτελέσθη: μετὰ γὰρ τὸ τελεσθῆναι τὸν πύργον θελήσετε ἀγαθοποιεῖν, καὶ οὐχ ἕξετε τόπον. βλέπετε οὖν ὑμεῖς οἱ γαυριώμενοι ἐν τῷ πλούτῳ ὑμῶν, μήποτε στενάξουσιν οἱ ὑστερούμενοι καὶ ὁ στεναγμὸς αὐτῶν ἀναβήσεται πρὸς τὸν κύριον καὶ ἐκκλεισθήσεσθε μετὰ τῶν ἀγαθῶν ὑμῶν ἔξω τῆς θύρας τοῦ πύργου. νῦν οὖν ὑμῖν λέγω τοῖς προηγουμένοις τῆς ἐκκλησίας καὶ τοῖς πρωτοκαθεδρίταις: μὴ γίνεσθε ὅμοιοι τοῖς φαρμακοῖς. οἱ φαρμακοὶ μὲν οὖν τὰ φάρμακα ἑαυτῶν εἰς τὰς πυξίδας βαστάζουσιν, ὑμεῖς δὲ τὸ φάρμακον ὑμῶν καὶ τὸν ἰὸν εἰς τὴν καρδίαν. ἐνεσκιρωμένοι ἐστὲ καὶ οὐ θέλετε καθαρίσαι τὰς καρδίας ὑμῶν καὶ συνκεράσαι ὑμῶν τὴν φρόνησιν ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐν καθαρᾷ καρδίᾳ, ἵνα σχῆτε ἔλεος παρὰ τοῦ βασιλέως τοῦ μεγάλου. βλέπετε οὖν, τέκνα, μήποτε αὗται αἱ διχοστασίαι ἀποστερήσουσιν τὴν ζωὴν ὑμῶν. πῶς ὑμεῖς παιδεύειν θέλετε τοὺς ἐκλεκτοὺς κυρίου, αὐτοὶ μὴ ἔχοντες παιδείαν; παιδεύετε οὖν ἀλλήλους καὶ εἰρηνεύετε ἐν αὑτοῖς ἵνα κἀγὼ κατέναντι τοῦ πατρὸς ἱλαρὰ σταθεῖσα λόγον ἀποδῶ ὑπὲρ ὑμῶν πάντων τῷ κυρίῳ.
"Ouvi-me, filhos: eu vos criei em muita simplicidade e inocência e santidade, pela misericórdia do Senhor, que sobre vós destilou a justiça, para que fôsseis justificados e santificados de toda maldade e de toda perversidade; mas vós não quereis cessar da vossa maldade. Agora, pois, ouvi-me, e tende paz entre vós, e visitai-vos uns aos outros, e amparai-vos uns aos outros; e não tomeis das criaturas de Deus sozinhos, com fartura, mas reparti também com os necessitados. Pois uns, com os muitos manjares, atraem fraqueza à sua carne e danificam a sua carne; e a carne dos que não têm manjares se danifica, por não terem o suficiente do alimento, e o seu corpo se arruína. Esta desigualdade, pois, é danosa a vós, os que tendes e não repartis com os necessitados. Olhai para o juízo que vem. Vós, os que sobejais, buscai os famintos, enquanto a torre ainda não foi concluída; pois, depois de concluída a torre, quereréis fazer o bem, e não tereis lugar. Vede, pois, vós que vos orgulhais na vossa riqueza: que os necessitados não venham a gemer, e o seu gemido suba ao Senhor, e sejais fechados, com os vossos bens, fora da porta da torre. Agora, pois, digo a vós, os que presidis a igreja e os que ocupais os primeiros assentos: não vos torneis semelhantes aos envenenadores. Os envenenadores carregam os seus venenos em caixinhas; vós, porém, [carregais] o vosso veneno e a [vossa] peçonha no coração. Estais endurecidos, e não quereis purificar os vossos corações e misturar a vossa prudência, juntos, num coração puro, para terdes misericórdia da parte do grande Rei. Vede, pois, filhos: que estas dissensões não vos privem da vossa vida. Como quereis educar os eleitos do Senhor, não tendo vós mesmos educação? Educai-vos, pois, uns aos outros, e tende paz entre vós, para que também eu, de pé, alegre, diante do Pai, preste contas por todos vós ao Senhor."
10Ὅτε οὖν ἐπαύσατο μετ̓ ἐμοῦ λαλοῦσα, ἦλθον οἱ ἓξ νεανίσκοι οἱ οἰκοδομοῦντες καὶ ἀπήνεγκαν αὐτὴν πρὸς τὸν πύργον, καὶ ἄλλοι τέσσαρες ἦραν τὸ συμψέλιον καὶ ἀπήνεγκαν καὶ αὐτὸ πρὸς τὸν πύργον. τούτων τὸ πρόσωπον οὐκ εἶδον, ὅτι ἀπεστραμμένοι ἦσαν. ὑπάγουσαν δὲ αὐτὴν ἠρώτων, ἵνα μοι ἀποκαλύψῃ περὶ τῶν τριῶν μορφῶν, ἐν αἷς μοι ἐνεφανίσθη. ἀποκριθεῖσά μοι λέγει: Περὶ τούτων ἕτερον δεῖ σε ἐπερωτῆσαι, ἵνα σοι ἀποκαλυφθῇ. ὤφθη δέ μοι, ἀδελφοί, τῇ μὲν πρώτῃ ὁράσει τῇ περυσινῇ λίαν πρεσβυτέρα καὶ ἐν καθέδρᾳ καθημένη. τῇ δὲ ἑτέρᾳ ὁράσει τὴν μὲν ὄψιν νεωτέραν εἶχεν, τὴν δὲ σάρκα καὶ τὰς τρίχας πρεσβυτέρας, καὶ ἑστηκυῖά μοι ἐλάλει: ἱλαρωτέρα δὲ ἦν ἢ τὸ πρότερον. τῇ δὲ τρίτῃ ὁράσει ὅλη νεωτέρα καὶ κάλλει ἐκπρεπεστάτη, μόνας δὲ τὰς τρίχας πρεσβυτέρας εἶχεν: ἱλαρὰ δὲ εἰς τέλος ἦν καὶ ἐπὶ συμψελίου καθημένη. περὶ τούτων περίλυπος ἤμην λίαν τοῦ γνῶναί με τὴν ἀποκάλυψιν ταύτην, καὶ βλέπω τὴν πρεσβυτέραν ἐν ὁράματι τῆς νυκτὸς λέγουσάν μοι. Πᾶσα ἐρώτησις ταπεινοφροσύνης χρῄζει. νήστευσον οὖν, καὶ λήμψῃ ὃ αἰτεῖς παρὰ τοῦ κυρίου. ἐνήστευσα οὖν μίαν ἡμέραν, καὶ αὐτῇ τῇ νυκτί μοι ὤφθη νεανίσκος καὶ λέγει μοι: Τί σὺ ὑπὸ χεῖρα αἰτεῖς ἀποκαλύψεις ἐν δεήσει; βλέπε, μήποτε πολλὰ αἰτούμενος βλάψῃς σου τὴν σάρκα. ἀρκοῦσίν σοι αἱ ἀποκαλύψεις αὗται. μήτι δύνῃ ἰσχυροτέρας ἀποκαλύψεις ὧν ἑώρακας ἰδεῖν; ἀποκριθείς αὐτῷ λέγω: Κύριε, τοῦτο μόνον αἰτοῦμαι, περὶ τῶν τριῶν μορφῶν τῆς πρεσβυτέρας ἵνα ἀποκάλυψις ὁλοτελὴς γένηται. ἀποκριθείς μοι λέγει: Μέχρι τίνος ἀσύνετοί ἐστε; ἀλλ̓ αἱ διψυχίαι ὑμῶν ἀσυνέτους ὑμᾶς ποιοῦσιν καὶ τὸ μὴ ἔχειν τὴν καρδίαν ὑμῶν πρὸς τὸν κύριον. ἀποκριθεὶς αὐτῷ πάλιν εἶπον: Ἀλλ̓ ἀπὸ σοῦ, κύριε, ἀκριβέστερον αὐτὰ γνωσόμεθα.
Quando, pois, cessou de falar comigo, vieram os seis jovens que edificavam e levaram-na para a torre; e outros quatro levantaram o banco e levaram-no também para a torre. O rosto destes não vi, porque estavam virados. E, enquanto ela ia, pedia-lhe que me revelasse a respeito das três formas em que me aparecera. Respondendo, diz-me: "Sobre isto é preciso que perguntes a outro, para que te seja revelado." E ela me apareceu, irmãos, na primeira visão, a do ano anterior, muito anciã e sentada numa cadeira; na outra visão, tinha o rosto mais jovem, mas a carne e os cabelos de anciã, e falava-me de pé; e estava mais alegre do que antes; e na terceira visão, toda mais jovem e de beleza belíssima — só os cabelos tinha de anciã —, e estava alegre até o fim, e sentada num banco. A respeito disto eu estava tristíssimo, por [querer] conhecer esta revelação; e vejo a anciã, numa visão da noite, dizendo-me: "Todo pedido carece de humildade. Jejua, pois, e receberás do Senhor o que pedes." Jejuei, pois, um dia, e na mesma noite apareceu-me um jovem, e diz-me: "Por que tu pedes revelações assim de imediato, na súplica? Vê, não seja que, pedindo muitas coisas, prejudiques a tua carne. Bastam-te estas revelações. Acaso podes ver revelações mais fortes do que as que viste?" Respondendo, digo-lhe: "Senhor, peço só isto: que a respeito das três formas da anciã a revelação se torne completa." Respondendo, diz-me: "Até quando sois sem inteligência? As vossas duplicidades de alma vos fazem sem inteligência, e o não terdes o vosso coração voltado para o Senhor." Respondendo-lhe de novo, disse: "Mas de ti, senhor, as conheceremos com mais exatidão."
11Ἄκουε, φησίν, περὶ τῶν μορφῶν ὧν ἐπιζητεῖς. τῇ μὲν πρώτῃ ὁράσει διατί πρεσβυτέρα ὤφθη σοι καὶ ἐπὶ καθέδραν καθημένη; ὅτι τὸ πνεῦμα ὑμῶν πρεσβύτερον καὶ ἤδη μεμαραμμένον καὶ μὴ ἔχον δύναμιν ἀπὸ τῶν μαλακιῶν ὑμῶν καὶ διψυχιῶν: ὥσπερ γὰρ οἱ πρεσβύτεροι, μηκέτι ἔχοντες ἐλπίδα τοῦ ἀνανεῶσαι, οὐδὲν ἄλλο προσδοκῶσιν εἰ μὴ τὴν κοίμησιν αὐτῶν, οὕτως καὶ ὑμεῖς μαλακισθέντες ἀπὸ τῶν βιωτικῶν πραγμάτων παρεδώκατε ἑαυτοὺς εἰς τὰς ἀκηδίας καὶ οὐκ ἐπερίψατε ἑαυτῶν τὰς μερίμνας ἐπὶ τὸν κύριον: ἀλλὰ ἐθραύσθη ὑμῶν ἡ διάνοια καὶ ἐπαλαιώθητε ταῖς λύπαις ὑμῶν. Διατί οὖν ἐν καθέδρᾳ ἐκάθητο, ἤθελον γνῶναι, κύριε. Ὅτι πᾶς ἀσθενὴς εἰς καθέδραν καθέζεται διὰ τὴν ἀσθένειαν αὐτοῦ, ἵνα συνκρατηθῇ ἡ ἀσθένεια τοῦ σώματος αὐτοῦ. ἔχεις τὸν τύπον τῆς πρώτης ὁράσεως.
"Ouve", diz, "a respeito das formas que investigas. Na primeira visão, por que te apareceu anciã e sentada numa cadeira? Porque o vosso espírito [é] velho e já murcho, e sem força, por causa das vossas moleses e duplicidades de alma. Pois, assim como os velhos, não tendo mais esperança de rejuvenescer, nada mais esperam senão o seu adormecimento, assim também vós, amolecidos pelos negócios desta vida, vos entregastes às acédias, e não lançastes as vossas preocupações sobre o Senhor; antes, quebrou-se a vossa mente, e envelhecestes nas vossas tristezas." "Por que, então, estava sentada numa cadeira? Queria saber, senhor." "Porque todo enfermo se senta numa cadeira, por causa da sua fraqueza, para que a fraqueza do seu corpo seja amparada. Tens o tipo da primeira visão."
12Τῇ δὲ δευτέρᾳ ὁράσει εἶδες αὐτὴν ἑστηκυῖαν καὶ τὴν ὄψιν νεωτέραν ἔχουσαν καὶ ἱλαρωτέραν παρὰ τὸ πρότερον, τὴν δὲ σάρκα καὶ τὰς τρίχας πρεσβυτέρας. ἄκουε, φησίν, καὶ ταύτην τὴν παραβολήν: ὅταν πρεσβύτερός τις, ἤδη ἀφηλπικὼς ἑαυτὸν διὰ τὴν ἀσθένειαν αὐτοῦ καὶ τὴν πτωχότητα, οὐδὲν ἕτερον προσδέχεται εἰ μὴ τὴν ἐσχάτην ἡμέραν τῆς ζωῆς αὐτοῦ: εἶτα ἐξαίφνης κατελείφθη αὐτῷ κληρονομία, ἀκούσας δὲ ἐξηγέρθη καὶ περιχαρὴς γενόμενος ἐνεδύσατο τὴν ἰσχύν: καὶ οὐκέτι ἀνακεῖται, ἀλλὰ ἕστηκεν, καὶ ἀνανεοῦται αὐτοῦ τὸ πνεῦμα τὸ ἤδη ἐφθαρμένον ἀπὸ τῶν προτέρων αὐτοῦ πράξεων, καὶ οὐκέτι κάθηται, αλλὰ ἀνδρίζεται: οὕτως καὶ ὑμεῖς, ἀκούσαντες τὴν ἀποκάλυψιν, ἣν ὑμῖν ὁ κύριος ἀπεκάλυψεν, ὅτι ἐσπλαγχνίσθη ἐφ̓ ὑμᾶς, καὶ ἀνενεώσατο τὰ πνεύματα ὑμῶν καὶ ἀπέθεσθε τὰς μαλακίας ὑμῶν, καὶ προσῆλθεν ὑμῖν ἰσχυρότης καὶ ἐνεδυναμώθητε ἐν τῇ πίστει, καὶ ἰδὼν ὁ κύριος τὴν ἰσχυροποίησιν ὑμῶν ἐχάρη: καὶ διὰ τοῦτο ἐδήλωσεν ὑμῖν τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου καὶ ἕτερα δηλώσει, ἐὰν ἐξ ὅλης καρδίας εἰρηνεύετε ἐν ἑαυτοῖς.
"Na segunda visão, viste-a de pé, com o rosto mais jovem e mais alegre do que antes, mas a carne e os cabelos de anciã. Ouve", diz, "também esta parábola. Quando um velho, já sem esperança de si mesmo por causa da sua fraqueza e da sua pobreza, nada mais espera senão o último dia da sua vida — e eis que subitamente lhe é deixada uma herança: ouvindo[-o], levanta-se, e, tornando-se muito alegre, veste-se de força; e já não jaz deitado, mas está de pé, e renova-se-lhe o espírito, já corrompido pelos seus atos anteriores, e já não se senta, mas porta-se virilmente — assim também vós, ouvindo a revelação que o Senhor vos revelou. Porque se compadeceu de vós, e renovou os vossos espíritos, e depusestes as vossas moleses, e veio a vós fortaleza, e fostes fortalecidos na fé; e o Senhor, vendo o vosso fortalecimento, alegrou-se. E por isso vos mostrou a edificação da torre, e mostrará outras coisas, se de todo o coração tiverdes paz entre vós."
13Τῇ δὲ τρίτῃ ὁράσει εἶδες αὐτὴν νεωτέραν καὶ καλὴν καὶ ἱλαρὰν καὶ καλὴν τὴν μορφὴν αὐτῆς: ὡς ἐὰν γάρ τινι λυπουμένῳ ἔλθῃ ἀγγελία ἀγαθή τις, εὐθὺς ἐπελάθετο τῶν προτέρων λυπῶν καὶ οὐδὲν ἄλλο προσδέχεται εἰ μὴ τὴν ἀγγελίαν, ἣν ἤκουσεν, καὶ ἰσχυροποιεῖται λοιπὸν εἰς τὸ ἀγαθὸν καὶ ἀνανεοῦται αὐτοῦ τὸ πνεῦμα διὰ τὴν χαράν, ἣν ἔλαβεν: οὕτως καὶ ὑμεῖς ἀνανέωσιν εἰλήφατε τῶν πνευμάτων ὑμῶν ἰδόντες ταῦτα τὰ ἀγαθά. καὶ ὅτι ἐπὶ συμψελίου εἶδες καθημένην, ἰσχυρὰ ἡ θέσις, ὅτι τέσσαρας πόδας ἔχει τὸ συμψέλιον καὶ ἰσχυρῶς ἕστηκεν: καὶ γὰρ ὁ κόσμος διὰ τεσσάρων στοιχείων κρατεῖται. οἱ οὖν μετανοήσαντες ὁλοτελῶς νέοι ἔσονται καὶ τεθεμελιωμένοι, οἱ ἐξ ὅλης καρδίας μετανοήσαντες. ἀπέχεις ὁλοτελῆ τὴν ἀποκάλυψιν: μηκέτι μηδὲν αἰτήσῃς περὶ ἀποκαλύψεως, ἐάν τι δὲ δέῃ, ἀποκαλυφθήσεταί σοι.
"E na terceira visão viste-a mais jovem, e bela, e alegre, e bela a sua forma. Pois, como se a alguém entristecido chegasse alguma boa notícia, logo se esquece das tristezas anteriores, e nada mais espera senão a notícia que ouviu, e daí em diante se fortalece para o bem, e se lhe renova o espírito por causa da alegria que recebeu — assim também vós recebestes renovação dos vossos espíritos, vendo estes bens. E, quanto a teres visto que estava sentada num banco: firme [é] a posição, porque o banco tem quatro pés e está de pé firmemente; pois também o mundo é sustentado por quatro elementos. Os que, pois, se arrependeram completamente serão novos e fundamentados — os que de todo o coração se arrependeram. Tens completa a revelação; não peças mais nada a respeito de revelação; mas, se algo for preciso, ser-te-á revelado."
V
Semelhança quinta: o jejum verdadeiro e a parábola do servo na vinha
1Νηστεύων καὶ καθήμενος εἰς ὄρος τι κα εὐχαριστῶν τῷ κυρίῳ περὶ πάντων ὧν ἐποίησε μετ̓ ἐμοῦ, βλέπω τὸν ποιμένα παρακαθήμενόν μοι καὶ λέγοντα: Τί ὀρθρινὸς ὧδε ἐλήλυθας; Ὅτι, φημί, κύριε, στατίωνα ἔχω. Τί, φησίν, ἐστὶ στατίων; Νηστεύω, φημί, κύριε. Νηστεία δὲ, φησί, τί ἐστιν αὕτη, ἣν νηστεύετε; Ὡς εἰώθειν, φημί, κύριε, οὕτω νηστεύω. Οὐκ οἴδατε, φησί, νηστεύειν τῷ κυρίῳ, οὐδέ ἐστιν νηστεία αὕτη ἡ ἀνωφελής, ἣν νηστεύετε αὐτῷ. Διατί, φημί, κύριε, τοῦτο λέγεις; Λέγω σοι, φησίν, ὅτι οὐκ ἔστιν αὕτη νηστεία, ἣν δοκεῖτε νηστεύειν: ἀλλ̓ ἐγώ σε διδάξω, τί ἐστι νηστεία δεκτὴ καὶ πλήρης τῷ κυρίῳ. Ἄκουε, φησίν. ὁ θεὸς οὐ βούλεται τοιαύτην νηστείαν ματαίαν: οὕτω γὰρ νηστεύων τῷ θεῷ οὐδὲν ἐργάσῃ τῇ δικαιοσύνῃ. νήστευσον δὲ τῷ θεῷ νηστείαν τοιαύτην: μηδὲν πονηρεύσῃ ἐν τῇ ζωῇ σου, ἀλλὰ δούλευσον τῷ κυρίῳ ἐν καθαρᾷ καρδίᾳ: τήρησον τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ πορευόμενος ἐν τοὶς προστάγμασιν αὐτοῦ καὶ μηδεμία ἐπιθυμία πονηρὰ ἀναβήτω ἐν τῇ καρδίᾳ σου: πίστευσον δὲ τῷ θεῷ, ὅτι, ἐὰν ταῦτα ἐργάσῃ καὶ φοβηθῇς αὐτὸν καὶ ἐγκρατεύσῃ ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγματος, ζήσῃ τῷ θεῷ: καὶ ταῦτα ἐὰν ἐργάσῃ, μεγάλην νηστείαν ποιήσεις καὶ δεκτὴν τῷ θεῷ.
Jejuando, e sentado num monte, e dando graças ao Senhor por tudo o que fez comigo, vejo o Pastor sentado ao meu lado e dizendo: "Por que vieste aqui de madrugada?" "Porque", digo, "senhor, tenho estação [de jejum]." "Que é", diz, "estação?" "Estou jejuando", digo, "senhor." "E que jejum", diz, "é este que jejuais?" "Como costumava", digo, "senhor, assim jejuo." "Não sabeis", diz, "jejuar para o Senhor, e não é jejum este [jejum] inútil que lhe jejuais." "Por que", digo, "senhor, dizes isto?" "Digo-te", diz, "que não é jejum este que julgais jejuar; mas eu te ensinarei que jejum é aceito e completo para o Senhor. Ouve", diz. "Deus não quer tal jejum vão: pois, jejuando assim para Deus, nada farás para a justiça. Jejua, porém, para Deus um jejum tal: não pratiques nenhuma maldade na tua vida, mas serve ao Senhor com coração puro; guarda os seus mandamentos, caminhando nos seus preceitos, e nenhum desejo mau suba no teu coração; e crê em Deus: que, se fizeres estas coisas, e o temeres, e te contiveres de toda ação má, viverás para Deus; e, se fizeres estas coisas, farás um jejum grande e aceito para Deus."
2Ἄκουε τὴν παραβολήν, ἣν μέλλω σοι λέγειν, ἀνήκουσαν τῇ νηστείᾳ. εἶχέ τις ἀγρὸν καὶ δούλους πολλοὺς καὶ μέρος τι τοῦ ἀγροῦ ἐφύτευσεν ἀμπελῶνα: καὶ ἐκλεξάμενος δοῦλόν τινα πιστὸν καὶ εὐάρεστον ἔντιμον, προσεκαλέσατο αὐτὸν καὶ λέγει αὐτῷ: Λάβε τὸν ἀμπελῶνα τοῦτον, ὃν ἐφύτευσα, καὶ χαράκωσον αὐτόν, ἕως ἔρχομαι, καὶ ἕτερον δὲ μὴ ποιήσῃς τῷ ἀμπελῶνι: καὶ ταύτην μου τὴν ἐντολὴν φύλαξον, καὶ ἐλεύθερος ἔσῃ παῤ ἐμοί. ἐξῆλθε δε ὁ δεσπότης τοῦ δούλου εἰς τὴν ἀποδημίαν. ἐξελθόντος δὲ αὐτοῦ ἔλαβεν ὁ δοῦλος καὶ ἐχαράκωσε τὸν ἀμπελῶνα. καὶ τελέσας τὴν χαράκωσιν τοῦ ἀμπελῶνος εἶδε τὸν ἀμπελῶνα βοτανῶν πλήρη ὄντα. ἐν ἑαυτῷ οὗν ἐλογίσατο λέγων: Ταύτην τὴν ἐντολὴν τοῦ κυρίου τετέλεκα: σκάψω λοιπὸν τὸν ἀμπελῶνα τοῦτον, καὶ ἔσται εὐπρεπέστερος ἐσκαμμένος, καὶ βοτάνας μὴ ἔχων δώσει καρπὸν πλείονα, μὴ πνιγόμενος ὑπὸ τῶν βοτανῶν. λαβὼν ἔσκαψε τὸν ἀμπελῶνα καὶ πάσας τὰς βοτάνας τὰς οὔσας ἐν τῷ ἀμπελῶνι ἐξέτιλλε. καὶ ἐγένετο ὁ ἀμπελὼν ἐκεῖνος εὐπρεπέστατος καὶ εὐθαλής, μὴ ἔχων βοτάνας πνιγούσας αὐτόν. μετὰ χρόνον ἦλθεν ὁ δεσπότης τοῦ δούλου καὶ τοῦ ἀγροῦ καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν ἀμπελῶνα. καὶ ἰδὼν τὸν ἀμπελῶνα κεχαρακωμένον εὐπρεπῶς, ἔτι δὲ καὶ ἐσκαμμένον καὶ πάσας τὰς βοτάνας ἐκτετιλμένας καὶ εὐθαλεῖς οὔσας τὰς ἀμπέλους, ἐχάρη λίαν ἐπὶ τοῖς ἔργοις τοῦ δούλου. προσκαλεσάμενος οὖν τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν ἀγαπητόν, ὃν εἶχε κληρονόμον, καὶ τοὺς φίλους, οὓς εἶχε συμβούλους, λέγει αὐτοῖς, ὅσα ἐνετείλατο τῷ δούλῳ αὐτοῦ καὶ ὅσα εὗρε γεγονότα. κἀκεῖνοι συνεχάρησαν τῷ δούλῳ ἐπὶ τῇ μαρτυρίᾳ ᾗ ἐμαρτύρησεν αὐτῷ ὁ δεσπότης. καὶ λέγει αὐτοῖς: Ἐγὼ τῷ δούλῳ τούτῳ ἐλευθερίαν ἐπηγγειλάμην, ἐάν μου τὴν ἐντολὴν φυλάξῃ, ἣν ἐνετειλάμην αὐτῷ: ἐφύλαξε δέ μου τὴν ἐντολὴν καὶ προσέθηκε τῷ ἀμπελῶνι ἔργον καλόν, καὶ ἐμοὶ λίαν ἤρεσεν. ἀντὶ τούτου οὖν τοῦ ἔργου οὗ εἰργάσατο θέλω αὐτὸν συγκληρονόμον τῷ υἱῷ μου ποιῆσαι, ὅτι τὸ καλὸν φρονήσας οὐ παρενεθυμήθη, ἀλλ̓ ἐτέλεσεν αὐτό. ταύτῃ τῇ γνώμῃ ὁ υἱὸς τοῦ δεσπότου συνηυδόκησεν αὐτῷ, ἵνα συγκληρονόμος γένηται ὁ δοῦλος τῷ υἱῷ. μετὰ ἡμέρας ὀλίγας δεῖπνον ἐποίησεν καὶ ἔπεμψεν αὐτῷ ἐκ τοῦ δείπνου ἐδέσματα πολλά. λαβὼν δὲ ὁ δοῦλος τὰ ἐδέσματα τὰ πεμφθέντα αὐτῷ παρὰ τοῦ δεσπότου τὰ ἀρκοῦντα αὐτῷ ἦρε, τὰ λοιπὰ δὲ τοῖς συνδούλοις αὐτοῦ διέδωκεν. οἱ δὲ σύνδουλοι αὐτοῦ λαβόντες τὰ ἐδέσματα ἐχάρησαν καὶ ἤρξαντο εὔχεσθαι ὑπὲρ αὐτοῦ, ἵνα χάριν μείζονα εὕρῃ παρὰ τῷ δεσπότῃ, ὅτι οὕτως ἐχρήσατο αὐτοῖς. ταῦτα πάντα τὰ γεγονότα ὁ δεσπότης αὐτοῦ ἤκουσε καὶ πάλιν λίαν ἐχάρη ἐπὶ τῇ πράξει αὐτοῦ. συγκαλεσάμενος πάλιν τοὺς φίλους ὁ δεσπότης καὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἀπήγγειλεν αὐτοῖς τὴν πρᾶξιν αὐτοῦ, ἣν ἔπραξεν ἐπὶ τοῖς ἐδέσμασιν αὐτοῦ οἷς ἔλαβεν: οἱ δὲ ἔτι μᾶλλον συνευδόκησαν γενέσθαι τὸν δοῦλον συγκληρονόμον τῷ υἱῷ αὐτοῦ.
"Ouve a parábola que estou para te dizer, pertinente ao jejum. Um homem tinha um campo e muitos servos, e numa parte do campo plantou uma vinha. E, escolhendo um servo fiel e agradável [e] honrado, chamou-o e diz-lhe: 'toma esta vinha que plantei, e cerca-a com estacas até que eu venha, e não faças outra coisa à vinha; e guarda este meu mandamento, e serás livre junto de mim.' E o dono do servo partiu para o estrangeiro. Tendo ele partido, o servo tomou e cercou a vinha. E, terminada a cercadura da vinha, viu que a vinha estava cheia de ervas. Raciocinou, pois, consigo mesmo, dizendo: 'cumpri este mandamento do senhor; cavarei agora esta vinha, e ficará mais bonita cavada; e, sem ervas, dará mais fruto, não sufocada pelas ervas.' Tomou [da enxada] e cavou a vinha, e arrancou todas as ervas que estavam na vinha. E aquela vinha ficou belíssima e viçosa, não tendo ervas que a sufocassem. Depois de um tempo, veio o dono do servo e do campo, e entrou na vinha. E, vendo a vinha bem cercada, e ainda cavada, e todas as ervas arrancadas, e as videiras viçosas, alegrou-se muito com as obras do servo. Chamando, pois, o seu filho amado, que tinha por herdeiro, e os amigos que tinha por conselheiros, diz-lhes o que ordenara ao seu servo e o que achara feito. E eles congratularam-se com o servo, pelo testemunho que o dono lhe dera. E diz-lhes: 'eu prometi a este servo a liberdade, se guardasse o meu mandamento que lhe ordenei; e ele guardou o meu mandamento, e acrescentou à vinha uma boa obra, e agradou-me muito. Em troca, pois, desta obra que fez, quero fazê-lo co-herdeiro com o meu filho: porque, tendo pensado o bem, não o negligenciou, mas o realizou.' Com este parecer o filho do dono concordou com ele: que o servo se tornasse co-herdeiro com o filho. Depois de poucos dias, fez um banquete, e enviou-lhe do banquete muitos manjares. E o servo, tomando os manjares que lhe foram enviados pelo dono, levantou os que lhe bastavam, e distribuiu o restante aos seus companheiros de servidão. E os seus companheiros, recebendo os manjares, alegraram-se, e começaram a orar por ele, para que achasse maior graça junto do dono, porque assim os tratara. Todas estas coisas acontecidas, o seu dono [as] ouviu, e de novo se alegrou muito com a sua conduta. Reunindo de novo os amigos e o seu filho, o dono anunciou-lhes a conduta dele, o que fizera com os manjares que recebera; e eles ainda mais concordaram em que o servo se tornasse co-herdeiro com o seu filho."
3Λέγω: Κύριε, ἐγὼ ταύτας τὰς παραβολὰς οὐ γινώσκω οὐδὲ δύναμαι νοῆσαι, ἐὰν μή μοι ἐπιλύσῃς αὐτὰς. Πάντα σοι ἐπιλύσω, φησί, καὶ ὅσα ἂν λαλήσω μετὰ σοῦ. δείξω σοι τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ἐὰν δέ τι ἀγαθὸν ποιήσῃς ἐκτὸς τῆς ἐντολῆς τοῦ θεοῦ, σεαυτῷ περιποιήσῃ δόξαν περισσοτέραν καὶ ἔσῃ ἐνδοξότερος παρὰ τῷ θεῷ οὗ ἔμελλες εἶναι. ἐὰν οὖν φυλάσσων τὰς ἐντολὰς τοῦ θεοῦ προσθῇς καὶ τὰς λειτουργίας ταύτας, χαρήσῃ, ἐὰν τηρήσῃς αὐτὰς κατὰ τὴν ἐμὴν ἐντολήν. λέγω αὐτῷ: Κύριε, ὃ ἐάν μοι ἐντείλῃ, φυλάξω αὐτό: οἶδα γάρ, ὅτι σὺ μετ̓ ἐμοῦ εἶ. Ἔσομαι, φησί, μετὰ σοῦ, ὅτι τοιαύτην προθυμίαν ἔχεις τῆς ἀγαθοποιήσεως, καὶ μετὰ πάντων δὲ ἔσομαι, φησίν, ὅσοι ταύτην τὴν προθυμίαν ἔχουσιν. ἡ νηστεία αὕτη, φησί, τηρουμένων τῶν ἐντολῶν τοῦ κυρίου, λίαν καλή ἐστιν. οὕτως οὖν φυλάξεις τὴν νηστείαν ταύτην, ἣν μέλλεις τηρεῖν: πρῶτον πάντων φύλαξαι ἀπὸ παντὸς ῥήματος πονηροῦ καὶ πάσης ἐπιθυμίας πονηρᾶς καὶ καθάρισόν σου τὴν καρδίαν ἀπὸ πάντων τῶν ματαιωμάτων τοῦ αἰῶνος τούτου. ἐὰν ταῦτα φυλάξῃς, ἔσται σοι αὕτη ἡ νηστεία τελεία. οὕτω δὲ ποιήσεις: συντελέσας τὰ γεγραμμένα, ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ᾗ νηστεύεις μηδὲν γεύσῃ εἰ μὴ ἄρτον καὶ ὕδωρ, καὶ ἐκ τῶν ἐδεσμάτων σου ὧν ἔμελλες τρώγειν συμψηφίσας τὴν ποσότητα τῆς δαπάνης ἐκείνης τῆς ἡμέρας ἧς ἔμελλες ποιεῖν, δώσεις αὐτὸ χήρᾳ ἢ ὀρφανῷ ἢ ὑστερουμένῳ, καὶ οὕτω ταπεινοφρονήσεις, ἵν ἐκ τῆς ταπεινοφροσύνης σου ὁ εἰληφὼς ἐμπλήσῃ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν καὶ εὔξηται ὑπὲρ σοῦ πρὸς τὸν κύριον. ἐὰν οὖν οὕτω τελέσῃς τὴν νηστείαν, ὥς σοι ἐνετειλάμην, ἔσται ἡ θυσία σου δεκτὴ παρὰ τῷ θεῷ, καὶ ἔγγραφος ἔσται ἡ νηστεία αὕτη, καὶ ἡ λειτουργία οὕτως ἐργαζομένη καλὴ καὶ ἱλαρά ἐστι καὶ εὐπρόσδεκτος τῷ κυρίῳ. ταῦτα οὕτω τηρήσεις σὺ μετὰ τῶν τέκνων σου καὶ ὅλου τοῦ οἴκου σου: τηρήσας δὲ αὐτὰ μακάριος ἔσῃ: καὶ ὅσοι ἂν ἀκούσαντες αὐτὰ τηρήσωσι, μακάριοι ἔσονται, καὶ ὅσα ἂν αἰτήσωνται παρὰ τοῦ κυρίου λήψονται.
Digo: "Senhor, eu não conheço estas parábolas, nem posso compreendê[-las], se não mas explicares." "Tudo te explicarei", diz, "e tudo quanto falar contigo. Guarda os mandamentos do Senhor, e serás agradável a Deus, e serás inscrito no número dos que guardam os seus mandamentos. Mas, se fizeres algum bem além do mandamento de Deus, adquirirás para ti glória mais abundante, e serás mais glorioso junto de Deus do que havias de ser. Se, pois, guardando os mandamentos de Deus, acrescentares também estes serviços, alegrar-te-ás, se os guardares segundo o meu mandamento." Digo-lhe: "Senhor, o que quer que me ordenes, guardá-lo-ei: pois sei que tu estás comigo." "Estarei", diz, "contigo, porque tens tamanha prontidão para fazer o bem; e com todos estarei", diz, "quantos têm esta prontidão. Este jejum", diz, "guardados os mandamentos do Senhor, é muito bom. Assim, pois, guardarás este jejum que estás para observar: antes de tudo, guarda-te de toda palavra má e de todo desejo mau, e purifica o teu coração de todas as vaidades deste mundo. Se guardares estas coisas, este jejum será para ti perfeito. E assim farás: cumprido o que está escrito, naquele dia em que jejuares nada proves senão pão e água; e, dos teus manjares que havias de comer, calculando a quantia do gasto daquele dia que havias de fazer, dá-la-ás a uma viúva, ou a um órfão, ou a um necessitado; e assim te humilharás, para que, pela tua humilhação, o que recebeu encha a sua alma e ore por ti ao Senhor. Se, pois, cumprires assim o jejum, como te ordenei, o teu sacrifício será aceito junto de Deus, e este jejum ficará inscrito; e o serviço assim praticado é belo e alegre e bem aceito ao Senhor. Estas coisas assim guardarás, tu com os teus filhos e toda a tua casa; e, guardando-as, serás bem-aventurado; e quantos, ouvindo-as, as guardarem, serão bem-aventurados, e tudo quanto pedirem ao Senhor receberão."
4Ἐδεήθην αὐτοῦ πολλά, ἵνα μοι δηλώσῃ τὴν παραβολὴν τοῦ ἀγροῦ καὶ τοῦ δεσπότου καὶ τοῦ ἀμπελῶνος καὶ τοῦ δούλου τοῦ χαρακώσαντος τὸν ἀμπελῶνα καὶ τῶν χαράκων καὶ τῶν βοτανῶν τῶν ἐκτετιλμένων ἐκ τοῦ ἀμπελῶνος καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τῶν φίλων τῶν συμβούλων: συνῆκα γάρ, ὅτι παραβολή τίς ἐστι ταῦτα πάντα. ὁ δὲ ἀποκριθείς μοι εἶπεν: Αὐθάδης εἰ λίαν εἰς τὸ ἐπερωτᾶν. οὐκ ὀφείλεις, φησίν, ἐπερωτᾶν οὐδὲν ὅλως: ἐὰν γάρ σοι δέῃ δηλωθῆναι, δηλωθήσεται. λέγω αὐτῷ: Κύριε, ὅσα ἄν μοι δείξῃς καὶ μὴ δηλώσῃς, μάτην ἔσομαι ἑωρακὼς αὐτὰ καὶ μὴ νοῶν, τί ἐστιν: ὡσαύτως καὶ ἐάν μοι παραβολὰς λαλήσῃς καὶ μὴ ἐπιλύσῃς μοι αὐτάς, εἰς μάτην ἔσομαι ἀκηκοώς τι παρὰ σοῦ. ὁ δὲ πάλιν ἀπεκρίθη μοι λέγων: Ὃς ἄν, φησί, δοῦλος ᾖ τοῦ θεοῦ καὶ ἔχῃ τὸν κύριον ἑαυτοῦ ἐν τῇ καρδίᾳ, αἰτεῖται παῤ αὐτοῦ σύνεσιν καὶ λαμβάνει καὶ πᾶσαν παραβολὴν ἐπιλύει, καὶ γνωστὰ αὐτῷ γίνονται τὰ ῥήματα τοῦ κυρίου τὰ λεγόμενα διά παραβολῶν: ὅσοι δὲ βληχροί εἰσι καὶ ἀργοὶ πρὸς τὴν ἔντευξιν, ἐκεῖνοι διστάζουσιν αἰτεῖσθαι παρὰ τοῦ κυρίου: ὁ δὲ κύριος πολυεύσπλαγχνός ἐστι καὶ πᾶσι τοῖς αἰτουμένοις παῤ αὐτοῦ ἀδιαλείπτως δίδωσι. σὺ δὲ ἐνδεδυναμωμένος ὑπὸ τοῦ ἁγίου ἀγγέλου καὶ εἰληφὼς παῤ αὐτοῦ τοιαύτην ἔντευξιν καὶ μὴ ὢν ἀργός, διατί οὐκ αἰτῇ παρὰ τοῦ κυρίου σύνεσιν καὶ λαμβάνεις παῤ αὐτοῦ; λέγω αὐτῷ: Κύριε, ἐγὼ ἔχων σὲ μεθ̓ ἑαυτοῦ ἀνάγκην ἔχω σὲ αἰτεῖσθαι καὶ σὲ ἐπερωτᾶν: σὺ γάρ μοι δεικνύεις πάντα καὶ λαλεῖς μετ̓ ἐμοῦ: εἰ δὲ ἄτερ σου ἔβλεπον ἢ ἤκουον αὐτά, ἠρώτων ἂν τὸν κύριον, ἵνα μοι δηλωθῇ.
Roguei-lhe muito que me mostrasse a parábola do campo e do dono, e da vinha e do servo que cercou a vinha, e das estacas e das ervas arrancadas da vinha, e do filho e dos amigos conselheiros: pois compreendi que tudo isto é uma parábola. E ele, respondendo, disse-me: "És muito atrevido em perguntar. Não deves", diz, "perguntar absolutamente nada: pois, se for preciso que te seja mostrado, ser-te-á mostrado." Digo-lhe: "Senhor, tudo quanto me mostrares e não [me] explicares, em vão o terei visto, sem perceber o que é; do mesmo modo, se me falares parábolas e não mas explicares, em vão terei ouvido algo de ti." E ele de novo me respondeu, dizendo: "Quem", diz, "for servo de Deus e tiver o seu Senhor no coração, pede-lhe inteligência e recebe, e explica toda parábola, e tornam-se-lhe conhecidas as palavras do Senhor ditas por parábolas; mas quantos são fracos e preguiçosos para a intercessão, esses hesitam em pedir ao Senhor. Mas o Senhor é cheio de compaixão, e a todos os que lhe pedem dá sem cessar. Tu, pois, fortalecido pelo santo anjo, e tendo recebido dele tal [dom de] intercessão, e não sendo preguiçoso, por que não pedes inteligência ao Senhor, e a recebes dele?" Digo-lhe: "Senhor, eu, tendo-te comigo, tenho necessidade de te pedir e de te perguntar: pois tu me mostras tudo e falas comigo; mas, se eu visse ou ouvisse estas coisas sem ti, pediria ao Senhor que me fossem mostradas."
5Εἶπόν σοι, φησί, καὶ ἄρτι, ὅτι πανοῦργος εἶ καὶ αὐθάδης, ἐπερωτῶν τὰς ἐπιλύσεις τῶν παραβολῶν. ἐπειδὴ δὲ οὕτω παράμονος εἶ, ἐπιλύσω σοι τὴν παραβολὴν τοῦ ἀγροῦ καὶ τῶν λοιπῶν τῶν ἀκολούθων πάντων, ἵνα γνωστὰ πᾶσι ποιήσῃς αὐτά. ἄκουε νῦν, φησί, καὶ σύνιε αὐτά. ὁ ἀγρὸς ὁ κόσμος οὗτός ἐστιν: ὁ δὲ κύριος τοῦ ἀγροῦ ὁ κτίσας τὰ πάντα καὶ ἀπαρτίσας αὐτὰ καὶ δυναμώσας: ὁ δὲ δοῦλος ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἐστιν: αἱ δὲ ἄμπελοι ὁ λαὸς οὗτός ἐστιν, ὃν αὐτὸς ἐφύτευσεν: οἱ δὲ χάρακες οἱ ἅγιοι ἄγγελοί εἰσι τοῦ κυρίου οἱ συγκρατοῦντες τὸν λαὸν αὐτοῦ. αἱ δὲ βοτάναι αἱ ἐκτετιλμέναι ἐκ τοῦ ἀμπελῶνος ἀνομίαι εἰσὶ τῶν δούλων τοῦ θεοῦ: τὰ δὲ ἐδέσματα, ἃ ἔπεμψεν αὐτῷ ἐκ τοῦ δείπνου, αἱ ἐντολαί εἰσιν, ἃς ἔδωκε τῷ λαῷ αὐτοῦ διὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ: οἱ δὲ φίλοι καὶ σύμβουλοι οἱ ἅγιοι ἄγγελοι οἱ πρῶτοι κτισθέντες: ἡ δὲ ἀποδημία τοῦ δεσπότου ὁ χρόνος ὁ περισσεύων εἰς τὴν παρουσίαν αὐτοῦ. λέγω αὐτῷ: Κύριε, μεγάλως καί θαυμαστῶς πάντα ἐστὶ καὶ ἐνδόξως πάντα ἔχει. μὴ οὖν, φημί, ἐγὼ ἠδυνάμην ταῦτα νοῆσαι; οὐδὲ ἕτερος τῶν ἀνθρώπων, κἂν λίαν συνετὸς ᾖ τις, οὐ δύναται νοῆσαι αὐτά. ἔτι, φημί, κύριε, δήλωσόν μοι, ὃ μέλλω σε ἐπερωτᾶν. Λέγε, φησίν, εἴ τι βούλει. Διατί, φημί, κύριε, ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ εἰς δούλου τρόπον κεῖται ἐν τῇ παραβολῇ;
"Disse-te", diz, "ainda agora, que és astucioso e atrevido, perguntando as explicações das parábolas. Mas, já que és tão insistente, explicar-te-ei a parábola do campo e de todas as demais coisas que a acompanham, para que as tornes conhecidas a todos. Ouve agora", diz, "e compreende-as. O campo é este mundo; e o senhor do campo é o que criou todas as coisas e as completou e fortaleceu; e o servo é o Filho de Deus; e as videiras são este povo, que ele mesmo plantou; e as estacas são os santos anjos do Senhor, que sustêm o seu povo; e as ervas arrancadas da vinha são as iniquidades dos servos de Deus; e os manjares que lhe enviou do banquete são os mandamentos que deu ao seu povo por meio do seu Filho; e os amigos e conselheiros são os santos anjos criados primeiro; e a viagem do dono é o tempo que resta até a sua vinda." Digo-lhe: "Senhor, grandes e admiráveis são todas [estas coisas], e todas têm glória. Acaso, pois", digo, "poderia eu compreendê-las? Nem outro dos homens, ainda que seja muito inteligente, pode compreendê-las. Ainda", digo, "senhor, mostra-me o que estou para te perguntar." "Dize", diz, "se queres algo." "Por que", digo, "senhor, o Filho de Deus está posto na parábola em figura de servo?"
6Ἄκουε, φησίν: εἰς δούλου τρόπον οὐ κεῖται ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, ἀλλ̓ εἰς ἐξουσίαν μεγάλην κεῖται καὶ κυριότητα. Πῶς, φημί, κύριε, οὐ νοῶ. Ὅτι, φησίν, ὁ θεὸς τὸν ἀμπελῶνα ἐφύτευσε, τοῦτ̓ ἔστι τὸν λαὸν ἔκτισε καὶ παρέδωκε τῷ υἱῷ αὐτοῦ: καὶ ὁ υἱὸς κατέστησε τοὺς ἀγγέλους ἐπ’ αὐτοὺς τοῦ συντηρεῖν αὐτούς: καὶ αὐτὸς τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν ἐκαθάρισε πολλὰ κοπιάσας καὶ πολλοὺς κόπους ἠντληκώς: οὐδεὶς γὰρ ἀμπελὼν δύναται σκαφῆναι ἄτερ κόπου ἢ μόχθου. αὐτὸς οὖν καθαρίσας τὰς ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ ἔδειξεν αὐτοῖς τὰς τρίβους τῆς ζωῆς, δοὺς αὐτοῖς τὸν νόμον, ὃν ἔλαβε παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. ὅτι δὲ ὁ κύριος σύμβουλον ἔλαβε τὸν υἱὸν αὐτοῦ καὶ τοὺς ἐνδόξους ἀγγέλους περὶ τῆς κληρονομίας τοῦ δούλου, ἄκουε: τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον τὸ προόν, τὸ κτίσαν πᾶσαν τὴν κτίσιν, κατῴκισεν ὁ θεὸς εἰς σάρκα, ἣν ἠβούλετο: αὕτη οὖν ἡ σάρξ, ἐν ᾗ κατῴκησε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἐδούλευσε τῷ πνεύματι καλῶς ἐν σεμνότητι καὶ ἁγνείᾳ πορευθεῖσα, μηδὲν ὅλως μιάνασα τὸ πνεῦμα. πολιτευσαμένην οὖν αὐτὴν καλῶς καὶ ἁγνῶς καὶ συγκοπιάσασαν τῷ πνεύματι καὶ συνεργήσασαν ἐν παντὶ πράγματι, ἰσχυρῶς καὶ ἀνδρείως ἀναστραφεῖσαν, μετὰ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου εἵλατο κοινωνόν: ἤρεσε γὰρ ἡ πορεία τῆς σαρκὸς ταύτης, ὅτι οὐκ ἐμιάνθη ἐπὶ τῆς γῆς ἔχουσα τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον. σύμβουλον οὖν ἔλαβε τὸν υἱὸν καὶ τοὺς ἀγγέλους τοὺς ἐνδόξους, ἵνα καὶ ἡ σὰρξ αὕτη, δουλεύσασα τῷ πνεύματι ἀμέμπτως, σχῇ τόπον τινὰ κατασκηνώσεως καὶ μὴ δόξῃ τὸν μισθὸν τῆς δουλείας αὐτῆς ἀπολωλεκέναι: πᾶσα γὰρ σὰρξ ἀπολήψεται μισθὸν ἡ εὑρεθεῖσα ἀμίαντος καὶ ἄσπιλος, ἐν ᾗ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον κατῴκησεν. ἔχεις καὶ ταύτης τῆς παραβολῆς τὴν ἐπίλυσιν.
"Ouve", diz: "o Filho de Deus não está posto em figura de servo, mas está posto em grande autoridade e senhorio." "Como", digo, "senhor? Não percebo." "Porque", diz, "Deus plantou a vinha, isto é, criou o povo, e entregou-o ao seu Filho; e o Filho estabeleceu os anjos sobre eles, para os conservarem; e ele mesmo purificou os pecados deles, trabalhando muito e suportando muitas fadigas: pois nenhuma vinha pode ser cavada sem fadiga ou labor. Ele, pois, tendo purificado os pecados do povo, mostrou-lhes as veredas da vida, dando-lhes a lei que recebeu do seu Pai. E, [quanto a] o Senhor ter tomado por conselheiros o seu Filho e os anjos gloriosos, a respeito da herança do servo, ouve: o Espírito Santo preexistente, que criou toda a criação, Deus [o] fez habitar numa carne que quis. Esta carne, pois, na qual habitou o Espírito Santo, serviu bem ao Espírito, caminhando em santidade e pureza, em nada absolutamente manchando o Espírito. Tendo ela, pois, vivido bem e puramente, e trabalhado junto com o Espírito, e cooperado em todo assunto, portando-se forte e virilmente, [Deus] a escolheu por sócia com o Espírito Santo: pois agradou[-lhe] a conduta desta carne, porque não se manchou na terra, tendo em si o Espírito Santo. Tomou, pois, por conselheiros o Filho e os anjos gloriosos, para que também esta carne, tendo servido irrepreensivelmente ao Espírito, tivesse algum lugar de habitação, e não parecesse ter perdido a recompensa do seu serviço: pois toda carne receberá recompensa, a que for achada sem mancha e sem mácula, na qual o Espírito Santo habitou. Tens também a explicação desta parábola."
7Ηὐφράνθην, φημί, κύριε, ταύτην τὴν ἐπίλυσιν ἀκούσας. Ἄκουε νῦν, φησί: τὴν σάρκα σου ταύτην φύλασσε καθαρὰν καὶ ἀμίαντον, ἵνα τὸ πνεῦμα τὸ κατοικοῦν ἐν αὐτῇ μαρτυρήσῃ αὐτῇ καὶ δικαιωθῇ σου ἡ σάρξ. βλέπε, μήποτε ἀναβῇ ἐπὶ τὴν καρδίαν σου τὴν σάρκα σου ταύτην φθαρτὴν εἶναι καὶ παραχρήσῃ αὐτῇ ἐν μιασμῷ τινί. ἐὰν μιάνῃς τὴν σάρκα σου, μιανεῖς καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον: ἐὰν δὲ μιάνῃς τὴν σάρκα, οὐ ζήσῃ. Εἰ δέ τις, φημί, κύριε, γέγονεν ἄγνοια προτέρα, πρὶν ἀκουσθῶσι τὰ ῥήματα ταῦτα, πῶς σωθῇ ὁ ἄνθρωπος ὁ μιάνας τὴν σάρκα αὐτοῦ; Περὶ τῶν προτέρων, φησίν, ἀγνοημάτων τῷ θεῷ μόνῳ δυνατὸν ἴασιν δοῦναι, αὐτοῦ γάρ ἐστι πᾶσα ἐξουσία, ἐὰν τὸ λοιπὸν μὴ μιάνῃς σου τὴν σάρκα μηδὲ τὸ πνεῦμα: ἀμφότερα γὰρ κοινά ἐστι καὶ ἄτερ ἀλλήλων μιανθῆναι οὐ δύναται. ἀμφότερα οὖν καθαρὰ φύλασσε, καὶ ζήσῃ τῷ θεῷ.
"Alegrei-me", digo, "senhor, ouvindo esta explicação." "Ouve agora", diz: "guarda esta tua carne pura e imaculada, para que o Espírito que nela habita dê testemunho a favor dela, e a tua carne seja justificada. Vê que nunca suba ao teu coração [a ideia de] que esta tua carne é corruptível, e abuses dela em alguma contaminação. Se manchares a tua carne, mancharás também o Espírito Santo; e, se manchares a carne, não viverás." "Mas se", digo, "senhor, houve alguma ignorância anterior, antes de serem ouvidas estas palavras, como será salvo o homem que manchou a sua carne?" "Quanto às ignorâncias anteriores", diz, "só a Deus é possível dar cura: pois dele é todo o poder — se, daqui em diante, não manchares a tua carne nem o Espírito: pois ambos são comuns [um ao outro], e um não pode ser manchado sem o outro. Guarda, pois, ambos puros, e viverás para Deus."
VIII
Semelhança oitava: o salgueiro e as varas
1Ἔδειξέ μοι ἰτέαν μεγάλην, σκεπάζουσαν πεδία καὶ ὄρη, καὶ ὑπὸ τὴν σκέπην τῆς ἰτέας πάντες ἐληλύθασιν οἱ κεκλημένοι ἐν ὀνόματι κυρίου. εἱστήκει δὲ ἄγγελος κυρίου ἔνδοξος λίαν ὑψηλὸς παρὰ τὴν ἰτέαν, δρέπανον ἔχων μέγα, καὶ ἔκοπτε κλάδους ἀπὸ τῆς ἰτέας, καὶ ἐπεδίδου τῷ λαῷ τῷ σκεπαζομένῳ ὑπὸ τῆς ἰτέας: μικρὰ δὲ ῥαβδία ἐπεδίδου αὐτοῖς, ὡσεὶ πηχυαῖα. μετὰ τὸ πάντας λαβεῖν τὰ ῥαβδία ἔθηκε τὸ δρέπανον ὁ ἄγγελος, καὶ τὸ δένδρον ἐκεῖνο ὑγιὲς ἦν, οἷον καὶ ἑωράκειν αὐτό. ἐθαύμαζον δὲ ἐγὼ ἐν ἐμαυτῷ λέγων: Πῶς τοσούτων κλάδων κεκομμένων τὸ δένδρον ὑγιές ἐστι ; λέγει μοι ὁ ποιμήν: Μὴ θαύμαζε, εἰ τὸ δένδρον τοῦτο ὑγιὲς ἔμεινε τοσούτων κλάδων κοπέντων: ἐὰν δέ, φησί, πάντα ἴδῃς, σοι δηλωθήσεται τὸ τί ἐστιν. ὁ ἄγγελος ὁ ἐπιδεδωκὼς τῷ λαῷ τὰς ῥάβδους πάλιν ἀπῄτει αὐτούς: καὶ καθὼς ἔλαβον, οὕτω καὶ ἐκαλοῦντο πρὸς αὐτόν, καὶ εἷς ἕκαστος αὐτῶν ἀπεδίδου τὰς ῥάβδους. ἐλάμβανε δὲ ὁ ἄγγελος τοῦ κυρίου καὶ κατενόει αὐτάς. παρά τινων ἐλάμβανε τὰς ῥάβδους ξηρὰς καὶ βεβρωμένας ὡς ὑπὸ σητός: ἐκέλευσεν ὁ ἄγγελος τοὺς τὰς τοιαύτας ῥάβδους ἐπιδεδωκότας χωρὶς ἱστάνεσθαι. ἕτεροι δὲ ἐπεδίδοσαν ξηράς, ἀλλ̓ οὐκ ἦσαν βεβρωμέναι ὑπὸ σητός: καὶ τούτους ἐκέλευσε χωρὶς ἱστάνεσθαι. ἕτεροι δὲ ἐπεδίδουν ἡμιξήρους: καὶ οὗτοι χωρὶς ἱστάνοντο. ἕτεροι δὲ ἐπεδίδουν τὰς ῥάβδους αὐτῶν ἡμιξήρους καὶ σχισμὰς ἐχούσας: καὶ οὗτοι χωρὶς ἵσταντο. ἕτεροι δὲ ἐπεδίδουν τὰς ῥάβδους αὐτῶν χλωρὰς καὶ σχισμὰς ἐχούσας: καὶ οὗτοι χωρὶς ἱστάνοντο. ἕτεροι δὲ ἐπεδίδουν τὰς ῥάβδους τὸ ἥμισυ ξηρὸν καὶ τὸ ἥμισυ μέρος χλωρόν: καὶ οὗτοι χωρὶς ἱστάνοντο. ἕτεροι δὲ προσέφερον τὰς ῥάβδους αὐτῶν τὰ δύο μέρη τῆς ῥάβδου χλωρά, τὸ δὲ τρίτον ξηρόν: καὶ οὗτοι χωρὶς ἱστάνοντο. ἕτεροι δὲ ἐπεδίδουν τὰ δύο μέρη ξηρά, τὸ δὲ τρίτον χλωρόν: καὶ οὗτοι χωρὶς ἱστάνοντο. ἕτεροι δὲ ἐπεδίδουν τὰς ῥάβδους αὐτῶν παρὰ μικρὸν ὅλας χλωράς, ἐλάχιστον δὲ τῶν ῥάβδων αὐτῶν ξηρὸν ἦν, αὐτὸ τὸ ἄκρον: σχισμὰς δὲ εἶχον ἐν αὐταῖς: καὶ οὗτοι χωρὶς ἵσταντο. ἑτέρων δὲ ἦν ἐλάχιστον χλωρόν, τὰ δὲ λοιπὰ τῶν ῥάβδων ξηρά: καὶ οὗτοι χωρὶς ἱστάνοντο. ἕτεροι δὲ ἤρχοντο τὰς ῥάβδους χλωρὰς φέροντες ὡς ἔλαβον παρὰ τοῦ ἀγγέλου: τὸ δὲ πλεῖον μέρος τοῦ ὄχλου τοιαύτας ῥάβδους ἐπεδίδουν. ὁ δὲ ἄγγελος ἐπὶ τούτοις ἐχάρη λίαν: καὶ οὗτοι χωρὶς ἱστάνοντο. ἕτεροι δὲ ἐπεδίδουν τὰς ῥάβδους αὐτῶν χλωρὰς καὶ παραφυάδας ἐχούσας: καὶ οὗτοι χωρὶς ἵσταντο: καὶ ἐπὶ τούτοις ὁ ἄγγελος λίαν ἐχάρη. ἕτεροι δὲ ἐπεδίδουν τὰς ῥάβδους αὐτῶν χλωρὰς καὶ παραφυάδας ἐχούσας: αἱ δὲ παραφυάδες αὐτῶν ὡσεὶ καρπόν τινα εἶχον: καὶ λίαν ἱλαροὶ ἦσαν οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, ὧν αἱ ῥάβδοι τοιαῦται εὑρέθησαν. καὶ ὁ ἄγγελος ἐπὶ τούτοις ἠγαλλιᾶτο, καὶ ὁ ποιμὴν λίαν ἱλαρὸς ἦν ἐπὶ τούτοις.
Mostrou-me um grande salgueiro, cobrindo planícies e montes, e sob a sombra do salgueiro vieram todos os chamados no nome do Senhor. E estava de pé, junto ao salgueiro, um anjo do Senhor, glorioso, muito alto, com uma grande foice; e cortava ramos do salgueiro, e entregava[-os] ao povo abrigado sob o salgueiro; e entregava-lhes pequenas varas, como de um côvado. Depois que todos receberam as varas, o anjo pousou a foice, e aquela árvore estava sã, tal como eu a vira. E eu me admirava comigo mesmo, dizendo: "como, cortados tantos ramos, está sã a árvore?" Diz-me o Pastor: "Não te admires de que esta árvore tenha permanecido sã, cortados tantos ramos; mas, quando", diz, "vires tudo, ser-te-á mostrado o que é." O anjo que entregara as varas ao povo de novo lhas pedia; e, conforme haviam recebido, assim também eram chamados a ele, e cada um deles devolvia as varas. E o anjo do Senhor recebia-as e examinava-as. De alguns recebia as varas secas e roídas como que por traça: ordenou o anjo que os que entregaram tais varas ficassem à parte. Outros entregavam[-nas] secas, mas não estavam roídas por traça: também a estes ordenou ficar à parte. Outros entregavam[-nas] meio secas: também estes ficavam à parte. Outros entregavam as suas varas meio secas e com rachaduras: também estes ficavam à parte. Outros entregavam as suas varas verdes e com rachaduras: também estes ficavam à parte. Outros entregavam as varas metade seca e metade verde: também estes ficavam à parte. Outros traziam as suas varas com duas partes da vara verdes e a terceira seca: também estes ficavam à parte. Outros entregavam[-nas com] as duas partes secas e a terceira verde: também estes ficavam à parte. Outros entregavam as suas varas quase inteiras verdes — uma parte mínima das suas varas estava seca, a própria ponta —, e tinham rachaduras nelas: também estes ficavam à parte. De outros havia um mínimo verde, e o restante das varas seco: também estes ficavam à parte. Outros vinham trazendo as varas verdes, como as receberam do anjo; e a maior parte da multidão entregava tais varas; e o anjo, com estes, alegrou-se muito: também estes ficavam à parte. Outros entregavam as suas varas verdes e com rebentos: também estes ficavam à parte; e com estes o anjo alegrou-se muito. Outros entregavam as suas varas verdes e com rebentos, e os seus rebentos tinham como que certo fruto; e estavam muito alegres aqueles homens cujas varas foram achadas tais. E o anjo exultava com estes, e o Pastor estava muito alegre com estes.
2Ἐκέλευσε δὲ ὁ ἄγγελος κυρίου στεφάνους ἐνεχθῆναι. καὶ ἐνέχθησαν στέφανοι ὡσεὶ ἐκ φοινίκων γεγονότες, καὶ ἐστεφάνωσε τοὺς ἄνδρας τοὺς ἐπιδεδωκότας τὰς ῥάβδους τὰς ἐχούσας τὰς παραφυάδας καὶ καρπόν τινα καὶ ἀπέλυσεν αὐτοὺς εἰς τὸν πύργον. καὶ τοὺς ἄλλους δὲ ἀπέστειλεν εἰς τὸν πύργον, τοὺς τὰς ῥάβδους τὰς χλωρὰς ἐπιδεδωκότας καὶ παραφυάδας ἐχούσας, καρπὸν δὲ μὴ ἐχούσας τὰς παραφυάδας, δοὺς αὐτοῖς σφραγῖδας. ἱματισμὸν δὲ τὸν αὐτὸν πάντες εἶχον λευκὸν ὡσεὶ χιόνα, οἱ πορευόμενοι εἰς τὸν πύργον. καὶ τοὺς τὰς ῥάβδους ἐπιδεδωκότας χλωρὰς ὡς ἔλαβον ἀπέλυσε, δοὺς αὐτοῖς ἱματισμὸν καὶ σφραγῖδας. μετὰ τὸ ταῦτα τελέσαι τὸν ἄγγελον λέγει τῷ ποιμένι: Ἐγὼ ὑπάγω: σὺ δὲ τούτους ἀπολύσεις εἰς τὰ τείχη, καθὼς ἄξιός ἐστί τις κατοικεῖν. κατανόησον δὲ τὰς ῥάβδους αὐτῶν ἐπιμελῶς καὶ οὕτως ἀπόλυσον: ἐπιμελῶς δὲ κατανόησον. βλέπε, μή τίς σε παρέλθῃ, φησίν, ἐὰν δὲ τίς σε παρέλθῃ, ἐγὼ αὐτοὺς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον δοκιμάσω. ταῦτα εἰπὼν τῷ ποιμένι ἀπῆλθε. καὶ μετὰ τὸ ἀπελθεῖν τὸν ἄγγελον λέγει μοι ὁ ποιμήν: Λάβωμεν πάντων τὰς ῥάβδους καὶ φυτεύσωμεν αὐτάς, εἴ τινες ἐξ αὐτῶν δυνήσονται ζῆσαι. λέγω αὐτῷ: Κύριε, τὰ ξηρὰ ταῦτα πῶς δύνανται ζῆσαι; ἀποκριθείς μοι λέγει: Τὸ δένδρον τοῦτο ἰτέα ἐστὶ καὶ φιλόζωον τὸ γένος: ἐὰν οὖν φυτευθῶσι καὶ μικρὰν ἰκμάδα λαμβάνωσιν αἱ ῥάβδοι, ζήσονται πολλαὶ ἐξ αὐτῶν: εἶτα δὲ πειράσωμεν καὶ ὕδωρ αὐταῖς παραχέειν. ἐάν τις αὐτῶν δυνηθῇ ζῆσαι, συγχαρήσομαι αὐταῖς: ἐὰν δὲ μὴ ζήσῃ, οὐχ εὑρεθήσομαι ἐγὼ ἀμελής. ἐκέλευσε δέ μοι ὁ ποιμὴν καλέσαι, καθώς τις αὐτῶν ἐστάθη. ἦλθον τάγματα τάγματα καὶ ἐπεδίδουν τὰς ῥάβδους τῷ ποιμένι: ἐλάμβανε δὲ ὁ ποιμὴν τὰς ῥάβδους καὶ κατὰ τάγματα ἐφύτευσεν αὐτὰς καὶ μετὰ τὸ φυτεῦσαι ὕδωρ αὐταῖς πολὺ παρέχεεν, ὥστε ἀπὸ τοῦ ὕδατος μὴ φαίνεσθαι τὰς ῥάβδους. καὶ μετὰ τὸ ποτίσαι αὐτὸν τὰς ῥάβδους λέγει μοι: Ἄγωμεν καὶ μετ̓ ὀλίγας ἡμέρας ἐπανέλθωμεν καὶ ἐπισκεψώμεθα τὰς ῥάβδους πάσας: ὁ γὰρ κτίσας τὸ δένδρον τοῦτο θέλει πάντας ζῆν τοὺς λαβόντας ἐκ τοῦ δένδρου τούτου κλάδους. ἐλπίζω δὲ κἀγώ, ὅτι λαβόντα τὰ ῥαβδία ταῦτα ἰκμάδα καὶ ποτισθέντα ὕδατι ζήσονται τὸ πλεῖστον μέρος αὐτῶν.
E ordenou o anjo do Senhor que se trouxessem coroas. E foram trazidas coroas como que feitas de palmas, e coroou os homens que entregaram as varas com os rebentos e certo fruto, e despediu-os para a torre. E também os outros enviou para a torre: os que entregaram as varas verdes e com rebentos — mas rebentos sem fruto —, dando-lhes selos. E todos os que iam para a torre tinham a mesma vestimenta, branca como a neve. E os que entregaram as varas verdes como as receberam, despediu[-os], dando-lhes vestimenta e selos. Depois de o anjo completar estas coisas, diz ao Pastor: "Eu vou; e tu despedirás estes para dentro dos muros, conforme cada um é digno de habitar. Mas examina com diligência as varas deles, e assim despede[-os]; e examina com diligência. Vê que ninguém te escape", diz; "mas, se alguém te escapar, eu os provarei sobre o altar." Dito isto ao Pastor, partiu. E, depois de o anjo partir, diz-me o Pastor: "Tomemos as varas de todos e plantemo-las, [para ver] se algumas delas poderão viver." Digo-lhe: "Senhor, estas secas, como podem viver?" Respondendo, diz-me: "Esta árvore é um salgueiro, e é espécie amiga da vida. Se, pois, as varas forem plantadas e receberem um pouco de umidade, viverão muitas delas; e depois tentemos também derramar-lhes água. Se alguma delas puder viver, alegrar-me-ei com elas; mas, se não viver, não serei eu achado negligente." E ordenou-me o Pastor chamar[-los], conforme cada um deles estava posto. Vieram fileira por fileira, e entregavam as varas ao Pastor; e o Pastor recebia as varas e plantava-as por fileiras, e, depois de plantar, derramava-lhes muita água, de modo que as varas não apareciam por causa da água. E, depois de regar as varas, diz-me: "Vamos, e depois de poucos dias voltemos e visitemos todas as varas: pois o que criou esta árvore quer que vivam todos os que receberam ramos desta árvore. E espero também eu que estas varinhas, tendo recebido umidade e sido regadas com água, viverão, a maior parte delas."
3Λέγω αὐτῷ: Κύριε, τὸ δένδρον τοῦτο γνώρισόν μοι τί ἐστιν: ἀποροῦμαι γὰρ περὶ αὐτοῦ, ὅτι τοσούτων κλάδων κοπέντων ὑγιές ἐστι τὸ δένδρον καὶ οὐδὲν φαίνεται κεκομμένον ἀπ̓ αὐτοῦ: ἐν τούτῳ οὖν ἀποροῦμαι. Ἄκουε, φησί: τὸ δένδρον τοῦτο τὸ μέγα τὸ σκεπάζον πεδία καὶ ὄρη καὶ πᾶσαν τὴν γῆν νόμος θεοῦ ἐστιν ὁ δοθεὶς εἰς ὅλοι τὸν κόσμον: ὁ δὲ νόμος οὗτος υἱὸς θεοῦ ἐστ κηρυχθεὶς εἰς τὰ πέρατα τῆς γῆς: οἱ δὲ ὑπὸ τὴν σκέπην λαοὶ ὄντες οἱ ἀκούσαντες τοῦ κηρύγματο καὶ πιστεύσαντες εἰς αὐτόν: ὁ δὲ ἄγγελος ο μέγας καὶ ἔνδοξος Μιχαὴλ ὁ ἔχων τὴν ἐξουσίαν τούτου τοῦ λαοῦ καὶ διακυβερνῶν αὐτούς: οὗτος γάρ ἐστιν ὁ διδοὺς αὐτοῖς τὸν νόμον εἰς τὰς καρδίας τῶν πιστευόντων: ἐπισκέπτεται οὖν αὐτούς, οἷς ἔδωκεν, εἰ ἄρα τετηρήκασιν αὐτόν. βλέπεις δὲ ἑνὸς ἑκάστου τὰς ῥάβδους: αἱ γὰρ ῥάβδοι ὁ νόμος ἐστί. βλέπεις οὖν πολλὰς ῥάβδους ἠχρειωμένας, γνώσῃ δὲ αὐτοὺς πάντας τοὺς μὴ τηρήσαντας τὸν νόμον: καὶ ὄψει ἑνὸς ἑκάστου τὴν κατοικίαν. λέγω αὐτῷ: Κύριε, διατί οὓς μὲν ἀπέλυσεν εἰς τὸν πύργον, οὓς δὲ σοὶ κατέλειψεν; Ὅσοι, φησί, παρέβησαν τὸν νόμον, ὃν ἔλαβον παῤ αὐτοῦ, εἰς τὴν ἐμὴν ἐξουσίαν κατέλιπεν αὐτοὺς εἰς μετάνοιαν: ὅσοι δὲ ἤδη εὐηρέστησαν τῷ νόμῳ καὶ τετηρήκασιν αὐτόν, ὑπὸ τὴν ἰδίαν ἐξουσίαν ἔχει αὐτούς. Τίνες οὖν, φημί, κύριε, εἰσὶν οἱ ἐστεφανωμένοι καὶ εἰς τὸν πύργον ὑπάγοντες; Ὅσοι, φησίν, ἀντεπάλαισαν τῷ διαβόλῳ καὶ ἐνίκησαν αὐτόν, ἐστεφανωμένοι εἰσίν: οὗτοί εἰσιν οἱ ὑπὲρ τοῦ νόμου παθόντες: οἱ δὲ ἕτεροι καὶ αὐτοὶ χλωρὰς τὰς ῥάβδους ἐπιδεδωκότες καὶ παραφυάδας ἐχούσας, καρπὸν δὲ μὴ ἐχούσας οἱ ὑπὲρ τοῦ νόμου θλιβέντες, μὴ παθόντες δὲ μηδὲ ἀρνησάμενοι τὸν νόμον αὐτῶν. οἱ δὲ χλωρὰς ἐπιδεδωκότες, οἵας ἔλαβον, σεμνοὶ καὶ δίκαιοι καὶ λίαν πορευθέντες ἐν καθαρᾷ καρδίᾳ καὶ τὰς ἐντολὰς κυρίου πεφυλακότες. τὰ δὲ λοιπὰ γνώσῃ, ὅταν κατανοήσω τὰς ῥάβδους ταύτας τὰς πεφυτευμένας καὶ πεποτισμένας.
Digo-lhe: "Senhor, dá-me a conhecer o que é esta árvore: pois estou perplexo a respeito dela, porque, cortados tantos ramos, a árvore está sã, e nada parece ter sido cortado dela; nisto, pois, estou perplexo." "Ouve", diz: "esta grande árvore, que cobre planícies e montes e toda a terra, é a lei de Deus dada ao mundo inteiro; e esta lei é o Filho de Deus, pregado até os confins da terra; e os povos que estão sob a sombra são os que ouviram a pregação e creram nele; e o anjo grande e glorioso é Miguel, o que tem o poder sobre este povo e os governa: pois é ele que dá a lei nos corações dos que creem; e visita, pois, aqueles a quem [a] deu, [para ver] se de fato a guardaram. E vês as varas de cada um: pois as varas são a lei. Vês, pois, muitas varas inutilizadas; e conhecerás todos eles: os que não guardaram a lei; e verás a morada de cada um." Digo-lhe: "Senhor, por que a uns despediu para a torre, e a outros deixou[-os] a ti?" "Quantos", diz, "transgrediram a lei que dele receberam, deixou-os ao meu poder, para arrependimento; mas quantos já agradaram à lei e a guardaram, tem-nos sob o seu próprio poder." "Quem são, pois", digo, "senhor, os coroados e que vão para a torre?" "Quantos", diz, "lutaram contra o diabo e o venceram, estão coroados: estes são os que padeceram pela lei. E os outros, os que entregaram também eles as varas verdes e com rebentos, mas rebentos sem fruto, são os que foram atribulados pela lei, mas não padeceram, nem negaram a sua lei. E os que [as] entregaram verdes, tais como receberam, [são] os graves e justos, os que caminharam com coração muito puro e guardaram os mandamentos do Senhor. E o restante saberás quando eu examinar estas varas plantadas e regadas."
4Καὶ μετὰ ἡμέρας ὀλίγας ἤλθομεν εἰς τὸν τόπον, καὶ ἐκάθισεν ὁ ποιμὴν εἰς τὸν τόπον τοῦ ἀγγέλου, κἀγὼ παρεστάθην αὐτῷ. καὶ λέγει μοι: Περίζωσαι ὠμόλινον καὶ διακόνει μοι. περιεζωσάμην ὠμόλινον ἐκ σάκκου γεγονὸς καθαρόν. ἰδὼν δέ με περιεζωσμένον καὶ ἕτοιμον ὄντα τοῦ διακονεῖν αὐτῷ, Κάλει, φησί, τοὺς ἄνδρας, ὧν εἰσὶν αἱ ῥάβδοι πεφυτευμέναι, κατὰ τὸ τάγμα, ὥς τις ἔδωκε τὰς ῥάβδους. καὶ ἀπῆλθον εἰς τὸ πεδίον καὶ ἐκάλεσα πάντας: καὶ ἔστησαν πάντες τάγματα τάγματα. λέγει αὐτοῖς: Ἕκαστος τὰς ἰδίας ῥάβδους ἐκτιλάτω καὶ φερέτω πρός με. πρῶτοι ἐπέδωκαν οἱ τὰς ξηρὰς καὶ κεκομμένας ἐσχηκότες, καὶ ὡς αὗται εὑρέθησαν ξηραὶ καὶ κεκομμέναι, ἐκέλευσεν αὐτοὺς χωρὶς σταθῆν αἱ??ʼ εἶτα ἐπέδωκαν οἱ τὰς ξηρὰς καὶ μὴ κεκομμένας ἔχοντες: τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν ἐπέδωκαν τὰς ῥάβδους χλωράς, τινὲς δὲ ξηρὰς καὶ κεκομμένας ὡς ὑπὸ σητός. τοὺς ἐπιδεδωκότας οὖν χλωρὰς ἐκέλευσε χωρὶς σταθῆναι, τοὺς δὲ ξηρὰς καὶ κεκομμένας ἐπιδεδωκότας ἐκέλευσε μετὰ τῶν πρώτων σταθῆναι. εἶτα ἐπέδωκαν οἱ τὰς ἡμιξήρους καὶ σχισμὰς ἐχούσας: καὶ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν χλωρὰς ἐπέδωκαν καὶ μὴ ἐχούσας σχισμάς: τινὲς δὲ χλωρὰς καὶ παραφυάδας ἐχούσας καὶ εἰς τὰς παραφυάδας καρπούς, οἵους εἶχον οἱ εἰς τὸν πύργον πορευθέντες ἐστεφανωμένοι. τινὲς δὲ ἐπέδωκαν ξηρὰς καὶ βεβρωμένας, τινὲς δὲ ξηρὰς καὶ ἀβρώτους, τινὲς δὲ οἷαι ἦσαν ἡμίξηροι καὶ σχισμὰς ἔχουσαι. ἐκέλευσεν αὐτοὺς ἕνα ἕκαστον χωρὶς σταθῆναι, τοὺς μὲν πρὸς τὰ ἴδια τάγματα, τοὺς δὲ χωρίς.
E depois de poucos dias viemos ao lugar, e o Pastor sentou-se no lugar do anjo, e eu me pus de pé ao lado dele. E diz-me: "Cinge-te de um avental de linho cru e serve-me." Cingi-me de um avental limpo, feito de pano de saco. E, vendo-me cingido e pronto para servi-lo, "Chama", diz, "os homens de quem são as varas plantadas, conforme a fileira em que cada um entregou as varas." E fui à planície, e chamei a todos; e puseram-se todos de pé, fileira por fileira. Diz-lhes: "Cada um arranque as suas próprias varas e traga-mas." Primeiro entregaram os que tinham tido as secas e cortadas; e, como estas foram achadas [ainda] secas e cortadas, ordenou que ficassem à parte. Depois entregaram os que [as] tinham secas e não cortadas; e alguns deles entregaram as varas verdes, e alguns secas e cortadas como que por traça. Aos que [as] entregaram verdes, pois, ordenou ficar à parte; e aos que [as] entregaram secas e cortadas ordenou ficar com os primeiros. Depois entregaram os das meio secas e com rachaduras; e muitos deles entregaram[-nas] verdes e sem rachaduras; e alguns, verdes e com rebentos, e frutos nos rebentos, tais como tinham os que foram, coroados, para a torre. E alguns entregaram[-nas] secas e roídas, alguns secas e não roídas, e alguns tais como estavam: meio secas e com rachaduras. Ordenou-lhes que cada um ficasse à parte — uns junto às suas próprias fileiras, outros à parte.
5Εἶτα ἐπεδίδουν οἱ τὰς ῥάβδους χλωρὰς μὲν ἔχοντες, σχισμὰς δὲ ἐχούσας: οὗτοι πάντες χλωρὰς ἐπέδωκαν καὶ ἔστησαν εἰς τὸ ἴδιον τάγμα. ἐχάρη δὲ ὁ ποιμὴν ἐπὶ τούτοις, ὅτι πάντες ἠλλοιώθησαν καὶ ἀπέθεντο τὰς σχισμὰς αὐτῶν. ἐπέδωκαν δὲ καὶ οἱ τὸ ἥμισυ χλωρόν, τὸ δὲ ἥμισυ ξηρὸν ἔχοντες: τινῶν οὖν εὑρέθησαν αἱ ῥάβδοι ὁλοτελῶς χλωραί, τινῶν ἡμίξηροι, τινῶν ξηραὶ καὶ βεβρωμέναι, τινῶν δὲ χλωραὶ καὶ παραφυάδας ἔχουσαι: οὗτοι πάντες ἀπελύθησαν ἕκαστος πρὸς τὸ τάγμα αὐτοῦ. εἶτα ἐπέδωκαν οἱ τὰ δύο μέρη χλωρὰ ἔχοντες, τὸ δὲ τρίτον ξηρόν. πολλοὶ ἐξ αὐτῶν χλωρὰς ἐπέδωκαν, πολλοὶ δὲ ἡμιξήρους, ἕτεροι δὲ ξηρὰς καὶ βεβρωμένας: οὗτοι πάντες ἔστησαν εἰς τὸ ἴδιον τάγμα. εἶτα ἐπέδωκαν οἱ τὰ δύο μέρη ξηρὰ ἔχοντες, τὸ δὲ τρίτον χλωρόν: πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἡμιξήρους ἐπέδωκαν, τινὲς δὲ ξηρὰς καὶ βεβρωμένας, ἕτεροι δὲ ἡμιξήρους, καὶ σχισμὰς ἐχούσας, ὀλίγοι δὲ χλωράς: οὗτοι πάντες ἔστησαν εἰς τὸ ἴδιον τάγμα. ἐπέδωκαν δὲ οἱ τὰς ῥάβδους αὐτῶν χλωρὰς ἐσχηκότες, ἐλάχιστον δὲ ξηρὸν καὶ σχισμὰς ἐχούσας: ἐκ τούτων τινὲς χλωρὰς ἐπέδωκαν, τινὲς δὲ χλωρὰς καὶ παραφυάδας: ἀπῆλθον καὶ οὗτοι εἰς τὸ τάγμα αὐτῶν. εἶτα ἐπέδωκαν οἱ ἐλάχιστον ἔχοντες χλωρόν, τὰ δὲ λοιπὰ μέρη ξηρά: τούτων αἱ ῥάβδοι εὑρέθησαν τὸ πλεῖστον μέρος χλωραὶ καὶ παραφυάδας ἔχουσαι καὶ καρπὸν ἐν ταῖς παραφυάσι, καὶ ἕτεραι χλωραὶ ὅλαι. ἐπὶ ταύταις ταῖς ῥάβδοις ἐχάρη ὁ ποιμὴν λίαν μεγάλως, ὅτι οὕτως εὑρέθησαν. ἀπῆλθον δὲ οὗτοι ἕκαστος εἰς τὸ ἴδιον τάγμα.
Depois entregavam os que tinham as varas verdes, mas com rachaduras: estes todos entregaram[-nas] verdes, e puseram-se na sua própria fileira. E alegrou-se o Pastor com estes, porque todos se transformaram e depuseram as suas rachaduras. E entregaram também os que tinham a metade verde e a metade seca: as varas de alguns foram achadas inteiramente verdes; de alguns, meio secas; de alguns, secas e roídas; e de alguns, verdes e com rebentos. Estes todos foram despedidos, cada um à sua fileira. Depois entregaram os que tinham as duas partes verdes e a terceira seca: muitos deles entregaram[-nas] verdes, muitos meio secas, outros secas e roídas: estes todos se puseram na sua própria fileira. Depois entregaram os que tinham as duas partes secas e a terceira verde: muitos deles entregaram[-nas] meio secas, alguns secas e roídas, outros meio secas e com rachaduras, e poucos verdes: estes todos se puseram na sua própria fileira. E entregaram os que tinham tido as suas varas verdes, mas um mínimo seco e com rachaduras: destes, alguns entregaram[-nas] verdes, e alguns verdes e com rebentos: também estes partiram para a sua fileira. Depois entregaram os que tinham um mínimo verde e as demais partes secas: as varas destes foram achadas, na maior parte, verdes e com rebentos, e fruto nos rebentos, e outras inteiramente verdes. Com estas varas alegrou-se o Pastor muito grandemente, porque foram achadas assim. E estes partiram, cada um à sua própria fileira.
6Μετὰ τὸ πάντων κατανοῆσαι τὰς ῥάβδους τὸν ποιμένα λέγει μοι: Εἶπόν σοι, ὅτι τὸ δένδρον τοῦτο φιλόζωόν ἐστι. βλέπεις, φησί, πόσοι μετενόησαν καὶ ἐσώθησαν; Βλέπων, φημί, κύριε. Ἵνα ἴδῃς, φησί, τὴν πολυευσπλαγχνίαν τοῦ κυρίου, ὅτι μεγάλη καὶ ἔνδοξός ἐστι, καὶ ἔδωκε πνεῦμα τοῖς ἀξίοις οὖσι μετανοίας. Διατί οὖν, φημί, κύριε, πάντες οὐ μετενόησαν; Ὧν εἶδε, φησί, τὴν καρδίαν μέλλουσαν καθαρὰν γενέσθαι καὶ δουλεύειν αὐτῷ ἐξ ὅλης καρδίας, τούτοις ἔδωκε τὴν μετάνοιαν: ὧν δὲ εἶδε τὴν δολιότητα καὶ πονηρίαν, μελλόντων ἐν ὑποκρίσει μετανοεῖν, ἐκείνοις οὐκ ἔδωκε μετάνοιαν, μήποτε πάλιν βεβηλώσωσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ. λέγω αὐτῷ: Κύριε, νῦν οὖν μοι δήλωσον τοὺς τὰς ῥάβδους ἐπιδεδωκότας, ποταπός τις αὐτῶν ἐστί. καὶ τὴν τούτων κατοικίαν, ἵνα ἀκούσαντες οἱ πιστεύσαντες καὶ εἰληφότες τὴν σφραγῖδα καὶ τεθλακότες αὐτὴν καὶ μὴ τηρήσαντες ὑγιῆ, ἐπιγνόντες τὰ ἑαυτῶν ἔργα μενανοήσωσι, λαβόντες ὑπὸ σοῦ σφραγῖδα, καὶ δοξάσωσι τὸν κύριον, ὅτι ἐσπλαγχνίσθη ἐπ’ αὐτοὺς καὶ ἀπέστειλέ σε τοῦ ἀνακαινίσαι τὰ πνεύματα αὐτῶν. Ἄκουε, φησίν: ὧν αἱ ῥάβδοι ξηραὶ καὶ βεβρωμέναι ὑπὸ σητὸς εὑρέθησαν, οὗτοί εἰσιν οἱ ἀποστάται καὶ προδόται τῆς ἐκκλησίας καὶ βλασφημήσαντες ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτῶν τὸν κύριον, ἔτι δὲ καὶ ἐπαισχυνθεντες τὸ ὄνομα κυρίου τὸ ἐπικληθὲν ἐπ’ αὐτούς. οὗτοι οὖν εἰς τέλος ἀπώλοντο τῷ θεῷ. βλέπεις δέ, ὅτι οὐδὲ εἷς αὐτῶν μετενόησε, καίπερ ἀκούσαντες τὰ ῥήματα, ἃ ἐλάλησας αὐτοῖς, ἅ σοι ἐνετειλάμην: ἀπὸ τῶν τοιούτων ἡ ζωὴ ἀπέστη. οἱ δὲ τὰς ξηρὰς καὶ ἀσήπτους ἐπιδεδωκότες, καὶ οὗτοι ἐγγὺς αὐτῶν: ἦσαν γὰρ ὑποκριταὶ καὶ διδαχὰς ξένας εἰσφέροντες καὶ ἐκστρέφοντες τοὺς δούλους τοῦ θεοῦ, μάλιστα δὲ τοὺς ἡμαρτηκότας, μὴ ἀφιέντες μετανοεῖν αὐτούς, ἀλλὰ ταῖς διδαχαῖς ταῖς μωραῖς πείθοντες αὐτούς. οὗτοι οὖν ἔχουσιν ἐλπίδα τοῦ μετανοῆσαι. βλέπεις δὲ πολλοὺς ἐξ αὐτῶν καὶ μετανενοηκότας, ἀφ̓ ἧς ἐλάλησα αὐτοῖς τὰς ἐντολάς μου: καὶ ἔτι μετανοήσουσιν. ὅσοι δὲ οὐ μετανοήσουσιν, ἀπώλεσαν τὴν ζωὴν αὐτῶν. ὅσοι δὲ μετενόησαν ἐξ αὐτῶν, ἀγαθοὶ ἐγένοντο, καὶ ἐγένετο ἡ κατοικία αὐτῶν εἰς τὰ τείχη τὰ πρῶτα: τινὲς δὲ καὶ εἰς τὸν πύργον ἀνέβησαν. βλέπεις οὖν, φησίν, ὅτι ἡ μετάνοια τῶν ἁμαρτιῶν ζωὴν ἔχει, τὸ δὲ μὴ μετανοῆσαι θάνατον.
Depois de o Pastor examinar as varas de todos, diz-me: "Disse-te que esta árvore é amiga da vida. Vês", diz, "quantos se arrependeram e foram salvos?" "Vejo", digo, "senhor." "[É] para que vejas", diz, "a transbordante compaixão do Senhor: que é grande e gloriosa, e ele deu [o seu] Espírito aos que são dignos de arrependimento." "Por que, então", digo, "senhor, não se arrependeram todos?" "Àqueles cujo coração viu que haveria de tornar-se puro, e de servi-lo de todo o coração, a esses deu o arrependimento; mas àqueles cuja astúcia e maldade viu, que haveriam de se arrepender com hipocrisia, àqueles não deu arrependimento — para que não profanem de novo o seu nome." Digo-lhe: "Senhor, agora, pois, mostra-me, dos que entregaram as varas, de que espécie é cada um deles, e a morada deles — para que, ouvindo, os que creram e receberam o selo e o quebraram e não o conservaram são, reconhecendo as suas próprias obras, se arrependam, recebendo de ti um selo, e glorifiquem o Senhor, porque se compadeceu deles e te enviou para renovar os seus espíritos." "Ouve", diz. "Aqueles cujas varas foram achadas secas e roídas por traça, estes são os apóstatas e traidores da igreja, e os que blasfemaram o Senhor nos seus pecados, e ainda se envergonharam do nome do Senhor invocado sobre eles. Estes, pois, pereceram por completo para Deus. E vês que nem um só deles se arrependeu, embora tenham ouvido as palavras que lhes falaste, que eu te ordenei: dos tais a vida se afastou. E os que entregaram as secas e não apodrecidas, também estes [estão] perto deles: pois eram hipócritas, e introduziam ensinos estranhos, e pervertiam os servos de Deus — sobretudo os que pecaram, não os deixando arrepender-se, mas persuadindo-os com os ensinos tolos. Estes, pois, têm esperança de se arrepender. E vês que muitos deles já se arrependeram, desde que lhes falei os meus mandamentos; e ainda [outros] se arrependerão. E quantos não se arrependerem, perderam a sua vida; mas quantos deles se arrependeram tornaram-se bons, e a sua morada veio a ser nos primeiros muros; e alguns até subiram à torre. Vês, pois", diz, "que o arrependimento dos pecados tem vida, mas o não se arrepender, morte."
7Ὅσοι δὲ ἡμιξήρους ἐπέδωκαν καὶ ἐν αὐταῖς σχισμὰς εἶχον, ἄκουε καὶ περὶ αὐτῶν. ὅσων ἦσαν αἱ ῥάβδοι ἡμίξηροι, δίψυχοί εἰσιν: οὔτε γὰρ ζῶσιν οὔτε τεθνήκασιν. οἱ δὲ ἡμιξήρους ἔχοντες καὶ ἐν αὐταῖς σχισμάς, οὗτοι καὶ δίψυχοι καὶ κατάλαλοί εἰσι καὶ μηδέποτε εἰρηνεύοντες εἰς ἑαυτούς, ἀλλὰ διχοστατοῦντες πάντοτε. ἀλλὰ καὶ τούτοις, φησίν, ἐπίκειται μετάνοια. βλέπεις, φησί, τινὰς ἐξ αὐτῶν μετανενοηκότας. καὶ ἔτι, φησίν, ἐστὶν ἐν αὐτοῖς ἐλπὶς μετανοίας. καὶ ὅσοι, φησίν, ἐξ αὐτῶν μετανενοήκασι, τὴν κατοικίαν εἰς τὸν πύργον ἕξουσιν: ὅσοι δὲ ἐξ αὐτῶν βραδύτερον μετανενοήκασιν, εἰς τὰ τείχη κατοικήσουσιν: ὅσοι δὲ οὐ μετανοοῦσιν, ἀλλ̓ ἐμμένουσι ταῖς πράξεσιν αὐτῶν, θανάτῳ ἀποθανοῦνται. οἱ δὲ χλωρὰς ἐπιδεδωκότες τὰς ῥάβδους αὐτῶν καὶ σχισμὰς ἐχούσας, πάντοτε οὗτοι πιστοὶ καὶ ἀγαθοὶ ἐγένοντο, ἔχοντες δὲ ζῆλόν τινα ἐν ἀλλήλοις περὶ πρωτείων καὶ περὶ δόξης τινός: ἀλλὰ πάντες οὗτοι μωροί εἰσιν, ἐν ἀλλήλοις ἔχοντες ζῆλον περὶ πρωτείων. ἀλλὰ καὶ οὗτοι ἀκούσαντες τῶν ἐντολῶν μου, ἀγαθοὶ ὄντες, ἐκαθάρισαν ἑαυτοὺς καὶ μετενόησαν ταχύ. ἐγένετο οὖν ἡ κατοίκησις αὐτῶν εἰς τὸν πύργον: ἐὰν δέ τις πάλιν ἐπιστρέψῃ εἰς τὴν διχοστασίαν, ἐκβληθήσεται ἀπὸ τοῦ πύργου καὶ ἀπολέσει τὴν ζωὴν αὐτοῦ. ἡ ζωὴ πάντων ἐστὶ τῶν τὰς ἐντολὰς τοῦ κυρίου φυλασσόντων: ἐν ταῖς ἐντολαῖς δὲ περὶ πρωτείων ἢ περὶ δόξης τινος οὐκ ἔστιν, ἀλλὰ περὶ μακροθυμίας καὶ περὶ ταπεινοφρονήσεως ἀνδρός. ἐν τοῖς τοιούτοις οὖν ἡ ζωὴ τοῦ κυρίου ἐν τοῖς διχοστάταις δὲ καὶ παρανόμοις θάνατος.
"E quantos entregaram meio secas e com rachaduras nelas, ouve também a respeito deles. Aqueles cujas varas estavam meio secas são os de alma dupla: pois nem vivem, nem morreram. E os que [as] têm meio secas e com rachaduras nelas, estes são de alma dupla e maldizentes, e nunca têm paz entre si, mas sempre em dissensão. Mas também a estes", diz, "está reservado arrependimento. Vês", diz, "que alguns deles já se arrependeram; e ainda", diz, "há neles esperança de arrependimento. E quantos deles", diz, "se arrependeram, terão a morada na torre; e quantos deles se arrependeram mais devagar, habitarão nos muros; e quantos não se arrependem, mas permanecem nas suas ações, morrerão de morte. E os que entregaram as suas varas verdes e com rachaduras, estes sempre foram fiéis e bons, mas tendo certa rivalidade entre si por causa de primazias e de alguma glória. Mas todos estes são tolos, tendo rivalidade entre si por causa de primazias. Mas também estes, ouvindo os meus mandamentos, sendo bons, purificaram-se e arrependeram-se depressa. A morada deles, pois, veio a ser na torre; mas, se alguém de novo se voltar para a dissensão, será lançado fora da torre e perderá a sua vida. A vida é de todos os que guardam os mandamentos do Senhor; e nos mandamentos nada há sobre primazias ou sobre alguma glória, mas sobre a longanimidade e a humildade do homem. Nos tais, pois, [está] a vida do Senhor; nos dissidentes e transgressores da lei, a morte."
8Οἱ δὲ ἐπιδεδωκότες τὰς ῥάβδους ἥμισυ μὲν χλωράς, ἥμισυ δὲ ξηράς, οὗτοί εἰσιν οἱ ἐν ταῖς πραγματείαις ἐμπεφυρμένοι καὶ μὴ κολλώμενοι τοῖς ἁγίοις: διὰ τοῦτο τὸ ἥμισυ αὐτῶν ζῇ, τὸ δὲ ἥμισυ νεκρόν ἐστι. πολλοὶ οὖν ἀκούσαντές μου τῶν ἐντολῶν μετενόησαν. ὅσοι γοῦν μετενόησαν, ἡ κατοικία αὐτῶν εἰς τὸν πύργον. τινὲς δὲ αὐτῶν εἰς τέλος ἀπέστησαν. οὗτοι οὖν μετάνοιαν οὐκ ἔχουσιν: διὰ γὰρ τὰς πραγματείας αὐτῶν ἐβλασφήμησαν τὸν κύριον καὶ ἀπηρνήσαντο. ἀπώλεσαν οὖν τὴν ζωὴν αὐτῶν διὰ τὴν πονηρίαν, ἣν ἔπραξαν. πολλοὶ δὲ ἐξ αὐτῶν ἐδιψύχησαν. οὗτοι ἔτι ἔχουσι μετάνοιαν, ἐὰν ταχὺ μετανοήσωσι, καὶ ἔσται αὐτῶν ἡ κατοικία εἰς τὸν πύργον: ἐὰν δὲ βραδύτερον μετανοήσωσι, κατοικήσουσιν εἰς τὰ τείχη: ἐὰν δὲ μὴ μετανοήσωσι, καὶ αὐτοὶ ἀπώλεσαν τὴν ζωὴν αὐτῶν. οἱ δὲ τὰ δύο μέρη χλωρά, τὸ δὲ τρίτον ξηρὸν ἐπιδεδωκότες, οὗτοί εἰσιν οἱ ἀρνησάμενοι ποικίλαις ἀρνήσεσι. πολλοὶ οὖν μετενόησαν ἐξ αὐτῶν, καὶ ἀπῆλθον εἰς τὸν πύργον κατοικεῖν: πολλοὶ δὲ ἀπέστησαν εἰς τέλος τοῦ θεοῦ: οὗτοι τὸ ζὴν εἰς τέλος ἀπώλεσαν. τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν ἐδιψύχησαν καὶ ἐδιχοστάτησαν. τούτοις οὖν ἐστὶ μετάνοια, ἐὰν ταχὺ μετανοήσωσι καὶ μὴ ἐπιμείνωσι ταῖς ἡδοναῖς αὐτῶν: ἐὰν δὲ ἐπιμείνωσι ταῖς πράξεσιν αὐτῶν, καὶ οὗτοι θάνατον ἑαυτοῖς κατεργάζονται.
"E os que entregaram as varas metade verde e metade seca, estes são os enredados nos negócios, e que não se apegam aos santos: por isso a metade deles vive, e a metade está morta. Muitos, pois, ouvindo os meus mandamentos, arrependeram-se. Quantos, pois, se arrependeram, a sua morada [é] na torre. Mas alguns deles apostataram por completo. Estes, pois, não têm arrependimento: pois, por causa dos seus negócios, blasfemaram o Senhor e o negaram. Perderam, pois, a sua vida, pela maldade que praticaram. E muitos deles ficaram em dupla alma. Estes ainda têm arrependimento, se depressa se arrependerem, e a morada deles será na torre; mas, se se arrependerem mais devagar, habitarão nos muros; e, se não se arrependerem, também eles perderam a sua vida. E os que entregaram as duas partes verdes e a terceira seca, estes são os que negaram com negações variadas. Muitos deles, pois, se arrependeram, e partiram para habitar na torre; mas muitos apostataram de Deus por completo: estes perderam o viver por completo. E alguns deles ficaram em dupla alma e em dissensão. Para estes, pois, há arrependimento, se depressa se arrependerem e não permanecerem nos seus prazeres; mas, se permanecerem nas suas ações, também estes produzem morte para si mesmos."
9Οἱ δὲ ἐπιδεδωκότες τὰς ῥάβδους τὰ μὲν δύο μέρη ξηρά, τὸ δὲ τρίτον χλωρόν, οὗτοί εἰσι πιστοὶ μὲν γεγονότες, πλουτήσαντες δὲ καὶ γενόμενοι ἔνδοξοι παρὰ τοῖς ἔθνεσιν: ὑπερηφανίαν μεγάλην ἐνεδύσαντο καὶ ὑψηλόφρονες ἐγένοντο καὶ κατέλιπον τὴν ἀλήθειαν καὶ οὐκ ἐκολλήθησαν τοῖς δικαίοις, ἀλλὰ μετὰ τῶν ἐθνῶν συνέζησαν, καὶ αὕτη ἡ ὁδὸς ἡδυτέρα αὐτοῖς ἐγένετο: ἀπὸ δὲ τοῦ θεοῦ οὐκ ἀπέστησαν, ἀλλ̓ ἐνέμειναν τῇ πίστει, μὴ ἐργαζόμενοι τὰ ἔργα τῆς πίστεως. πολλοὶ οὖν ἐξ αὐτῶν μετενόησαν, καὶ ἐγένετο ἡ κατοίκησις αὐτῶν ἐν τῷ πύργῳ. ἕτεροι δὲ εἰς τέλος μετὰ τῶν ἐθνῶν συζῶντες καὶ φθειρόμενοι ταῖς κενοδοξίαις τῶν ἐθνῶν ἀπέστησαν ἀπὸ τοῦ θεοῦ καὶ ἔπραξαν τὰς πράξεις τῶν ἐθνῶν. οὗτοι μετὰ τῶν ἐθνῶν ἐλογίσθησαν. ἕτεροι δὲ ἐξ αὐτῶν ἐδιψύχησαν μὴ ἐλπίζοντες σωθῆναι διὰ τὰς πράξεις, ἃς ἔπραξαν: ἕτεροι δὲ ἐδιψύχησαν καὶ σχίσματα ἐν ἑαυτοῖς ἐποίησαν. τούτοις οὖν τοῖς διψυχήσασι διὰ τὰς πράξεις αὐτῶν μετάνοια ἔτι ἐστίν: ἀλλ̓ ἡ μετάνοια αὐτῶν ταχινὴ ὀφείλει εἶναι, ἵνα ἡ κατοικία αὐτῶν γένηται εἰς τὸν πύργον τῶν δὲ μὴ μετανοούντων, ἀλλ̓ ἐπιμενόντων ταῖς ἡδοναῖς, ὁ θάνατος ἐγγύς.
"E os que entregaram as varas com as duas partes secas e a terceira verde, estes são os que se tornaram fiéis, mas, enriquecendo e tornando-se gloriosos junto dos gentios, vestiram-se de grande soberba e tornaram-se altivos, e abandonaram a verdade, e não se apegaram aos justos, mas conviveram com os gentios, e este caminho lhes foi mais doce; de Deus, porém, não apostataram, mas permaneceram na fé, sem praticar as obras da fé. Muitos deles, pois, se arrependeram, e a sua habitação veio a ser na torre. Mas outros, convivendo até o fim com os gentios, e corrompidos pelas vanglórias dos gentios, apostataram de Deus e praticaram as ações dos gentios. Estes foram contados com os gentios. E outros deles ficaram em dupla alma, sem esperança de serem salvos, por causa das ações que praticaram; e outros ficaram em dupla alma e fizeram cismas entre si. A estes, pois, que ficaram em dupla alma por causa das suas ações, ainda há arrependimento; mas o seu arrependimento deve ser rápido, para que a sua morada venha a ser na torre; mas dos que não se arrependem, antes permanecem nos prazeres, a morte [está] perto."
10Οἱ δὲ τὰς ῥάβδους ἐπιδεδωκότες χλωράς, αὐτὰ δὲ τὰ ἄκρα ξηρὰ καὶ σχισμὰς ἔχοντα, οὗτοι πάντοτε ἀγαθοὶ καὶ πιστοὶ καὶ ἔνδοξοι παρὰ τῷ θεῷ ἐγένοντο, ἐλάχιστον δὲ ἐξήμαρτον διὰ μικρὰς ἐπιθυμίας καὶ μικρὰ κατ̓ ἀλλήλων ἔχοντες: ἀλλ̓ ἀκούσαντές μου τῶν ῥημάτων τὸ πλεῖστον μέρος ταχὺ μετενόησαν, καὶ ἐγένετο ἡ κατοικία αὐτῶν εἰς τὸν πύργον. τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν ἐδιψύχησαν, τινὲς δὲ διψυχήσαντες διχοστασίαν μείζονα ἐποίησαν. ἐν τούτοις οὖν ἔνεστι μετανοίας ἐλπίς, ὅτι ἀγαθοὶ πάντοτε ἐγένοντο: δυσκόλως δέ τις αὐτῶν ἀποθανεῖται. οἱ δὲ τὰς ῥάβδους αὐτῶν ξηρὰς ἐπιδεδωκότες, ἐλάχιστον δὲ χλωρὸν ἐχούσας, οὗτοί εἰσιν οἱ πιστεύσαντες μόνον, τὰ δὲ ἔργα τῆς ἀνομίας ἐργασάμενοι: οὐδέποτε δὲ ἀπὸ τοῦ θεοῦ ἀπέστησαν καὶ τὸ ὄνομα ἡδέως ἐβάστασαν καὶ εἰς τοὺς οἴκους αὐτῶν ἡδέως ὑπεδέξαντο τοὺς δούλους τοῦ θεοῦ. ἀκούσαντες οὖν ταύτην τὴν μετάνοιαν ἀδιστάκτως μετενόησαν, καὶ ἐργάζονται πᾶσαν ἀρετὴν καὶ δικαιοσύνην. τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν καὶ φοβοῦνται, γινώσκοντες τὰς πράξεις αὐτῶν, ἃς ἔπραξαν. τούτων οὖν πάντων ἡ κατοικία εἰς τὸν πύργον ἔσται.
"E os que entregaram as varas verdes, mas as próprias pontas secas e com rachaduras, estes sempre foram bons e fiéis e gloriosos junto de Deus, mas pecaram um mínimo, por causa de pequenos desejos e de pequenas [queixas] uns contra os outros; mas, ouvindo as minhas palavras, a maior parte depressa se arrependeu, e a sua morada veio a ser na torre. Mas alguns deles ficaram em dupla alma, e alguns, na dupla alma, fizeram dissensão maior. Nestes, pois, ainda há esperança de arrependimento, porque sempre foram bons; e dificilmente algum deles morrerá. E os que entregaram as suas varas secas, mas com um mínimo verde, estes são os que somente creram, mas praticaram as obras da iniquidade; nunca, porém, apostataram de Deus, e carregaram o Nome com gosto, e nas suas casas receberam com gosto os servos de Deus. Ouvindo, pois, deste arrependimento, arrependeram-se sem hesitar, e praticam toda virtude e justiça. E alguns deles até temem, conhecendo as ações que praticaram. De todos estes, pois, a morada será na torre."
11Καὶ μετὰ τὸ συντελέσαι αὐτὸν τὰς ἐπιλύσεις πασῶν τῶν ῥάβδων λέγει μοι: Ὕπαγε καὶ πᾶσιν λέγε, ἵνα μετανοήσωσιν, καὶ ζήσωνται τῷ θεῷ: ὅτι ὁ κύριος ἔπεμψέ με σπλαγχνισθεὶς πᾶσι δοῦναι τὴν μετάνοιαν, καίπερ τινῶν μὴ ὄντων ἀξίων διὰ τὰ ἔργα αὐτῶν: ἀλλὰ μακρόθυμος ὢν ὁ κύριος θέλει τὴν κλῆσιν τὴν γενομένην διὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ σώζεσθαι. λέγω αὐτῷ: Κύριε, ἐλπίζω, ὅτι πάντες ἀκούσαντες αὐτὰ μετανοήσουσι: πείθομαι γάρ, ὅτι εἷς ἕκαστος τὰ ἴδια ἔργα ἐπιγνοὺς καὶ φοβηθεὶς τὸν θεὸν μετανοήσει. ἀποκριθείς μοι λέγει: Ὅσοι, φησίν, ἐξ ὅλης καρδίας αὐτῶν μετανοήσωσι καὶ καθαρίσωσιν ἑαυτοὺς ἀπὸ τῶν πονηριῶν αὐτῶν τῶν προειρημένων καὶ μηκέτι μηδὲν προσθῶσι ταῖς ἁμαρτίαις αὐτῶν, λήψονται ἴασιν παρὰ τοῦ κυρίου τῶν προτέρων ἁμαρτιῶν, ἐὰν μὴ διψυχήσωσιν ἐπὶ ταῖς ἐντολαῖς ταύταις, καὶ ζήσονται τῷ θεῷ. ὅσοι δέ, φησίν, προσθῶσι ταῖς ἁμαρτίαις αὐτῶν καὶ πορευθῶσιν ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις τοῦ αἰῶνος τούτου, θανάτῳ ἑαυτοὺς κατακρινοῦσιν. σὺ δὲ πορεύου ἐν ταῖς ἐντολαῖς μου, καὶ ζήσῃ τῷ θεῷ: καὶ ὅσοι ἂν πορευθῶσιν ἐν αὐταῖς καὶ ἐργάσωνται ὀρθῶς, ζήσονται τῷ θεῷ. ταῦτά μοι δείξας καὶ λαλήσας πάντα λέγει μοι: Τὰ δὲ λοιπὰ ἐπιδείξω μετ̓ ὀλίγας ἡμέρας.
E, depois de ele completar as explicações de todas as varas, diz-me: "Vai e dize a todos que se arrependam, e viverão para Deus: porque o Senhor, compadecido, enviou-me para dar a todos o arrependimento — embora alguns não sejam dignos, por causa das suas obras; mas o Senhor, sendo longânimo, quer que a chamada feita por meio do seu Filho seja salva." Digo-lhe: "Senhor, espero que todos, ouvindo estas coisas, se arrependerão: pois estou persuadido de que cada um, reconhecendo as suas próprias obras e temendo a Deus, se arrependerá." Respondendo, diz-me: "Quantos", diz, "se arrependerem de todo o seu coração, e se purificarem das suas maldades antes ditas, e não mais acrescentarem nada aos seus pecados, receberão do Senhor a cura dos pecados anteriores — se não forem de alma dupla quanto a estes mandamentos —, e viverão para Deus. Mas quantos", diz, "acrescentarem aos seus pecados e caminharem nos desejos deste mundo, condenarão a si mesmos à morte. Tu, porém, caminha nos meus mandamentos, e viverás para Deus; e quantos caminharem neles e agirem retamente, viverão para Deus." Tendo-me mostrado e falado tudo isto, diz-me: "E o restante mostrarei depois de poucos dias."
IX
Semelhança nona: a torre edificada sobre a rocha — as doze montanhas e as virgens
1Μετὰ τὸ γράψαι με τὰς ἐντολὰς καὶ παραβολὰς τοῦ ποιμένος, τοῦ ἀγγέλου τῆς μετανοίας, ἦλθε πρός με καὶ λέγει μοι: Θέλω σοι δεῖξαι, ὅσα σοι ἔδειξε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον τὸ λαλῆσαν μετὰ σοῦ ἑν μορφῇ τῆς Ἐκκλησίας: ἐκεῖνο γὰρ τὸ πνεῦμα ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἐστιν. ἐπειδὴ γὰρ ἀσθενέστερος τῇ σαρκὶ ἦς, οὐκ ἐδηλώθη σοι δἰ ἀγγέλου. ὅτε οὖν ἐνεδυναμώθης διὰ τοῦ πνεύματος καὶ ἴσχυσας τῇ ἰσχύϊ σου, ὥστε δύνασθαί σε καὶ ἄγγελον ἰδεῖν, τότε μὲν οὖν ἐφανερώθη σοι διὰ τῆς Ἐκκλησίας ἡ οἰκοδομὴ τοῦ πύργου: καλῶς καὶ σεμνῶς πάντα ὡς ὑπὸ παρθένου ἑώρακας. νῦν δὲ ὑπὸ ἀγγέλου βλέπεις διὰ τοῦ αὐτοῦ μὲν πνεύματος: δεῖ δέ σε παῤ ἐμοῦ ἀκριβέστερον πάντα μαθεῖν. εἰς τοῦτο γὰρ καὶ ἐδόθην ὑπὸ τοῦ ἐνδόξου ἀγγέλου εἰς τὸν οἶκόν σου κατοικῆσαι. ἵνα δυνατῶς πάντα ἴδῃς, μηδὲν δειλαινόμενος καὶ ὡς τὸ πρότερον. καὶ ἀπήγαγέ με εἰς τὴν Ἀρκαδίαν, εἰς ὄρος τι μαστῶδες καὶ ἐκάθισέ με ἐπὶ τὸ ἄκρον τοῦ ὄρους καὶ ἔδειξέ μοι πεδίον μέγα, κύκλῳ δὲ τοῦ πεδίου ὄρη δώδεκα, ἄλλην καὶ ἄλλην ἰδέαν ἔχοντα τὰ ὄρη. τὸ πρῶτον ἦν μέλαν ὡς ἀσβόλη: τὸ δὲ δεύτερον ψιλόν, βοτάνας μὴ ἔχον: τὸ δὲ τρίτον ἀκανθῶν καὶ τριβόλων πλῆρες: τὸ δὲ τέταρτον βοτάνας ἔχον ἡμιξήρους, τὰ μὲν ἐπάνω τῶν βοτανῶν χλωρά, τὰ δὲ πρὸς ταῖς ῥίζαις ξηρά: τινὲς δὲ βοτάναι, ὅταν ὁ ἥλιος ἐπικεκαύκει, ξηραὶ ἐγίνοντο: τὸ δὲ πέμπτον ὄρος ἔχον βοτάνας χλωρὰς καὶ τραχὺ ὄν. τὸ δὲ ἕκτον ὄρος σχισμῶν ὅλως ἔγεμεν, ὧν μὲν μικρῶν, ὧν δὲ μεγάλων: εἶχον δὲ βοτάνας αἱ σχισμαί, οὐ λίαν δὲ ἦσαν εὐθαλεῖς αἱ βοτάναι, μᾶλλον δὲ ὡς μεμαραμμέναι ἦσαν. τὸ δὲ ἕβδομον ὄρος εἶχε βοτάνας ἱλαράς, καὶ ὅλον τὸ ὄρος εὐθηνοῦν ἦν, καὶ πᾶν γένος κτηνῶν καὶ ὀρνέων ἐνέμοντο εἰς τὸ ὄρος ἐκεῖνο: καὶ ὅσον ἐβόσκοντο τὰ κτήνη καὶ τὰ πετεινά, μᾶλλον καὶ μᾶλλον αἱ βοτάναι τοῦ ὄρους ἐκείνου ἔθαλλον. τὸ δὲ ὄγδοον ὄρος πηγῶν πλῆρες ἦν, καὶ πᾶν γένος τῆς κτίσεως τοῦ κυρίου ἐποτίζοντο ἐκ τῶν πηγῶν τοῦ ὄρους ἐκείνου. τὸ δὲ ἔννατον ὄρος ὅλως ὕδωρ οὐκ εἶχεν καὶ ὅλον ἐρημῶδες ἦν. εἶχε δὲ ἐν αὐτῷ θηρία καὶ ἑρπετὰ θανάσιμα διαφθείροντα ἀνθρώπους. τὸ δὲ δέκατον ὄρος εἶχε δένδρα μέγιστα καὶ ὅλον κατάσκιον ἦν, καὶ ὑπὸ τὴν σκέπην τῶν δένδρων πρόβατα κατέκειντο ἀναπαυόμενα καὶ μαρυκώμενα. τὸ δὲ ἑνδέκατον ὄρος λίαν σύνδενδρον ἦν, καὶ τὰ δένδρα ἐκεῖνα κατάκαρπα ἦν, ἄλλοις καὶ ἄλλοις καρποῖς κεκοσμημένα, ἵνα ἰδών τις αὐτὰ ἐπιθυμήσῃ φαγεῖν ἐκ τῶν καρπῶν αὐτῶν. τὸ δὲ δωδέκατον ὄρος ὅλον ἦν λευκόν, καὶ ἡ πρόσοψις αὐτοῦ ἱλαρὰ ἦν: καὶ εὐπρεπέστατον ἦν ἐν αὑτῷ το ὄρος.
Depois de eu escrever os mandamentos e as parábolas do Pastor, o anjo do arrependimento, veio a mim e diz-me: "Quero mostrar-te tudo o que te mostrou o Espírito Santo que falou contigo em forma da Igreja: pois aquele Espírito é o Filho de Deus. Pois, como eras mais fraco na carne, não te foi mostrado por um anjo. Quando, pois, foste fortalecido pelo Espírito, e te robusteceste na tua força, de modo a poderes ver até um anjo, então te foi manifestada, por meio da Igreja, a edificação da torre: bela e santamente viste tudo, como que [mostrado] por uma virgem. Agora, porém, vês por um anjo, embora pelo mesmo Espírito; mas é preciso que aprendas de mim tudo com mais exatidão. Pois para isto também fui dado pelo anjo glorioso, para habitar na tua casa: para que vejas tudo com vigor, em nada te acovardando, como antes." E levou-me à Arcádia, a um monte arredondado [em forma de seio], e sentou-me no cume do monte, e mostrou-me uma grande planície, e em volta da planície doze montanhas, tendo as montanhas cada uma um aspecto diferente. A primeira era negra como fuligem; a segunda, pelada, sem plantas; a terceira, cheia de espinhos e abrolhos; a quarta tinha plantas meio secas — a parte de cima das plantas verde, a [parte] junto às raízes seca; e algumas plantas, quando o sol as queimava, ficavam secas; a quinta montanha tinha plantas verdes e era áspera; a sexta montanha estava toda cheia de rachaduras, umas pequenas, outras grandes; e as rachaduras tinham plantas, mas as plantas não eram muito viçosas — antes, estavam como que murchas; a sétima montanha tinha plantas alegres, e a montanha inteira era próspera, e todo gênero de gado e de aves pastava naquela montanha; e quanto mais pastavam o gado e as aves, mais e mais as plantas daquela montanha floresciam; a oitava montanha estava cheia de fontes, e todo gênero da criação do Senhor bebia das fontes daquela montanha; a nona montanha não tinha água alguma, e era toda desértica; e tinha em si feras e répteis mortíferos, que destroem os homens; a décima montanha tinha árvores enormes e era toda sombreada, e sob a sombra das árvores jaziam ovelhas, repousando e ruminando; a décima primeira montanha era muito arborizada, e aquelas árvores estavam carregadas de frutos, adornadas de frutos variados, de modo que quem as visse desejasse comer dos seus frutos; a décima segunda montanha era toda branca, e o seu aspecto era alegre; e a montanha era belíssima em si mesma.
2Εἰς μέσον δὲ τοῦ πεδίου ἔδειξέ μοι πέτραν μεγάλην λευκὴν ἐκ τοῦ πεδίου ἀναβεβηκυῖαν. ἡ δὲ πέτρα ὑψηλοτέρα ἦν τῶν ὀρέων, τετράγωνος, ὥστε δύνασθαι ὅλον τὸν κόσμον χωρῆσαι. παλαιὰ δὲ ἦν ἠ πέτρα ἐκείνη, πύλην ἐκκεκομμένην ἔχουσα: ὡς πρόσφατος δὲ ἐδόκει μοι εἶναι ἡ ἐκκόλαψις τῆς πύλης. ἡ δὲ πύλη οὕτως ἔστιλβεν ὑπὲρ τὸν ἥλιον, ὥστε με θαυμάζειν ἐπὶ τῇ λαμπηδόνι τῆς πύλης. κύκλῳ δὲ τῆς πύλης εἱστήκεισαν παρθένοι δώδεκα. αἱ οὖν τέσσαρες αἱ εἰς τὰς γωνίας ἑστηκυῖαι ἐνδοξότεραί μοι ἐδόκουν εἶναι: καὶ αἱ ἀλλαι δὲ ἔνδοξοι ἦσαν. εἱστήκεισαν δὲ εἰς τὰ τέσσαρα μέρη τῆς πύλης, ἀνὰ μέσον αὐτῶν ἀνὰ δύο παρθένοι. ἐνδεδυμέναι δὲ ἦσαν λινοῦς χιτῶνας καὶ περιεζωσμέναι ἦσαν εὐπρεπῶς, ἔξω τοὺς ὤμους ἔχουσαι τοὺς δεξιοὺς ὡς μέλλουσαι φορτίον τι βαστάζειν. οὕτως ἕτοιμοι ἦσαν: λίαν γὰρ ἱλαραὶ ἦσαν καὶ πρόθυμοι. μετὰ τὸ ἰδεῖν με ταῦτα ἐθαύμαζον ἐν ἐμαυτῷ, ὅτι μεγάλα καὶ ἔνδοξα πράγματα βλέπω. καὶ πάλιν διηπόρουν ἐπὶ ταῖς παρθένοις, ὅτι τρυφεραὶ οὕτως οὖσαι ἀνδρείως εἱστήκεισαν ὡς μέλλουσαι ὅλον τὸν οὐρανὸν βαστάζειν. καὶ λέγει μοι ὁ ποιμήν: Τί ἐν σεαυτῷ διαλογίζῃ καὶ διαπορῇ καὶ σεαυτῷ λύπην ἐπισπάσαι; ὅσα γὰρ οὐ δύνασαι νοῆσαι, μὴ ἐπιχείρει, συνετὸς ὤν, ἀλλ̓ ἐρώτα τὸν κύριον, ἵνα λαβὼν σύνεσιν νοῇς αὐτά. τὰ ὀπίσω σου ἰδεῖν οὐ δύνῃ, τὰ δὲ ἔμπροσθέν σου βλέπεις. ἃ οὖν ἰδεῖν οὐ δύνασαι, ἔασον, καὶ μὴ στρέβλου σεαυτόν: ἃ δὲ βλέπεις, ἐκείνων κατακυρίευε καὶ περὶ τῶν λοιπῶν μὴ περιεργάζου: πάντα δέ σοι ἐγὼ δηλώσω, ὅσα ἄν σοι δείξω. ἔμβλεπε οὖν τοῖς λοιποῖς.
E no meio da planície mostrou-me uma grande rocha branca, erguida da planície. E a rocha era mais alta do que as montanhas, quadrada, de modo a poder conter o mundo inteiro. E aquela rocha era antiga, e tinha uma porta talhada; mas o talhe da porta parecia-me recente. E a porta resplandecia tanto, mais que o sol, que eu me admirava do fulgor da porta. E em volta da porta estavam de pé doze virgens. As quatro que estavam nos cantos pareciam-me mais gloriosas; mas também as outras eram gloriosas. E estavam de pé nas quatro partes da porta, e entre elas, duas a duas, virgens. Estavam vestidas de túnicas de linho e graciosamente cingidas, com os ombros direitos de fora, como se estivessem para carregar alguma carga. Assim estavam prontas: pois eram muito alegres e prontas. Depois de ver isto, admirava-me comigo mesmo, porque vejo coisas grandes e gloriosas. E de novo ficava perplexo com as virgens: que, sendo tão delicadas, estavam de pé virilmente, como se estivessem para carregar o céu inteiro. E diz-me o Pastor: "Por que raciocinas contigo mesmo, e ficas perplexo, e atrais tristeza sobre ti? Pois o que não podes compreender, não [o] empreendas, como se fosses inteligente; mas pede ao Senhor que, recebendo inteligência, o compreendas. O que está atrás de ti não podes ver; o que está diante de ti, vês. O que, pois, não podes ver, deixa, e não te tortures; mas o que vês, disso te apodera, e sobre o restante não sejas curioso. E eu te mostrarei tudo quanto te mostrar. Olha, pois, para o restante."
3Εἶδον ἓξ ἄνδρας ἐληλυθότας ὑψηλοὺς καὶ ἐνδόξους καὶ ὁμοίους τῇ ἰδέᾳ: καὶ ἐκάλεσαν πλῆθός τι ἀνδρῶν. κἀκεῖνοι δὲ οἱ ἐληλυθότες ὑψηλοὶ ἦσαν ἄνδρες καὶ καλοὶ καὶ δυνατοί: καὶ ἐκέλευσαν αὐτοὺς οἱ ἓξ ἄνδρες οἰκοδομεῖν ἐπάνω τῆς πέτρας πύργον τινά. ἦν δὲ θόρυβος τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων μέγας τῶν ἐληλυθότων οἰκοδομεῖν τὸν πύργον ὧδε κἀκεῖσε περιτρεχόντων κύκλῳ τῆς πύλης. αἱ δὲ παρθένοι ἑστηκυῖαι κύκλῳ τῆς πύλης ἔλεγον τοῖς ἀνδράσι σπεύδειν τὸν πύργον οἰκοδομεῖσθαι: ἐκπεπετάκεισαν δὲ τὰς χεῖρας αἱ παρθένοι ὡς μέλλουσαί τι λαμβάνειν παρὰ τῶν ἀνδρῶν. οἱ δὲ ἓξ ἄνδρες ἐκέλευον ἐκ βυθοῦ τινος λίθους ἀναβαίνειν καὶ ὑπάγειν εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου. ἀνέβησαν δὲ λίθοι δέκα τετράγωνοι λαμπροί, μὴ λελατομημένοι. οἱ δὲ ἓξ ἄνδρες ἐκάλουν τὰς παρθένους καὶ ἐκέλευσαν αὐτὰς τοὺς λίθους πάντας τοὺς μέλλοντας εἰς τὴν οἰκοδομὴν ὑπάγειν τοῦ πύργου βαστάζειν καὶ διαπορεύεσθαι διὰ τῆς πύλης καὶ ἐπιδιδόναι τοῖς ἀνδράσι τοῖς μέλλουσιν οἰκοδομεῖν τὸν πύργον. αἱ δὲ παρθένοι τοὺς δέκα λίθους τοὺς πρώτους τοὺς ἐκ τοῦ βυθοῦ ἀναβάντας ἐπετίθουν ἀλλήλαις καὶ κατὰ ἕνα λίθον ἐβάσταζον ὁμοῦ.
Vi seis homens que tinham vindo, altos e gloriosos e semelhantes no aspecto; e chamaram uma multidão de homens. E também aqueles que vieram eram homens altos e belos e poderosos. E os seis homens ordenaram-lhes edificar, em cima da rocha, uma torre. E era grande o alvoroço daqueles homens que tinham vindo edificar a torre, correndo para cá e para lá em volta da porta. E as virgens, de pé em volta da porta, diziam aos homens que apressassem a edificação da torre; e as virgens tinham estendido as mãos, como se estivessem para receber algo dos homens. E os seis homens ordenavam que pedras subissem de um certo abismo, e fossem para a edificação da torre. E subiram dez pedras quadradas, resplandecentes, não talhadas. E os seis homens chamaram as virgens, e ordenaram-lhes carregar todas as pedras que haviam de ir para a edificação da torre, e atravessar pela porta, e entregá[-las] aos homens que haviam de edificar a torre. E as virgens punham umas sobre as outras as dez primeiras pedras que subiram do abismo, e carregavam-nas juntas, uma pedra de cada vez.
4Καθὼς δὲ ἐστάθησαν ὁμοῦ κυκλῳ τῆς πύλης, οὕτως ἐβάσταζον αἱ δοκοῦσαι δυναταὶ εἶναι καὶ ὑπὸ τὰς γωνίας τοῦ λίθου ὑποδεδυκυῖαι ἦσαν. αἱ δὲ ἄλλαι ἐκ τῶν πλευρῶν τοῦ λίθου ὑποδεδύκεισαν καὶ οὕτως ἐβάσταζον πάντας τοὺς λίθους: διὰ δὲ τῆς πύλης διέφερον αὐτούς, καθὼς ἐκελεύσθησαν, καὶ ἐπεδίδουν τοῖς ἀνδράσιν εἰς τὸν πύργον: ἐκεῖνοι δὲ ἔχοντες τοὺς λίθους ᾠκοδόμουν. ἡ οἰκοδομὴ δὲ τοῦ πύργου ἐγένετο ἐπὶ τὴν πέτραν τὴν μεγάλην καὶ ἐπάνω τῆς πύλης. ἡρμόσθησαν οὖν οἱ δέκα λίθοι ἐκεῖνοι καὶ ἐνέπλησαν ὅλην τὴν πετραν: καὶ ἐγένοντο ἐκεῖνοι θεμέλιος τῆς οἰκοδομῆς τοῦ πύργου: ἡ δὲ πέτρα καὶ ἡ πύλη ἦν βαστάζουσα ὅλον τὸν πύργον: μετὰ δὲ τοὺς δέκα λίθους ἄλλοι ἀνέβησαν ἐκ τοῦ βυθοῦ εἴκοσι λίθοι: καὶ οὗτοι ἡρμόσθησαν εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου, βασταζόμενοι ὑπὸ τῶν παρθένων καθὼς καὶ οἱ πρότεροι. μετὰ δὲ τούτους ἀνέβησαν λε, καὶ οὗτοι ὁμοίως ἡρμόσθησαν εἰς τὸν πύργον. μετὰ δὲ τούτους ἕτεροι ἀνέβησαν λίθοι μ, καὶ οὗτοι πάντες ἐβλήθησαν εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου: ἐγένοντο οὖν στοῖχοι τέσσαρες ἐν τοῖς θεμελίοις τοῦ πύργου. καὶ ἐπαύσαντο ἐκ τοῦ βυθοῦ ἀναβαίνοντες: ἐπαύσαντο δὲ καὶ οἱ οἰκοδομοῦντες μικρόν. καὶ πάλιν ἐπέταξαν οἱ ἓξ ἄνδρες τῷ πλήθει τοῦ ὄχλου ἐκ τῶν ὀρέων παραφέρειν λίθους εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου. παρεφέροντο οὖν ἐκ πάντων τῶν ὀρέων χρόαις ποικίλαις λελατομημένοι ὑπὸ τῶν ἀνδρῶν καὶ ἐπεδίδοντο ταῖς παρθένοις: αἱ δὲ παρθένοι διέφερον αὐτοὺς διὰ τῆς πύλης καὶ ἐπεδίδουν εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου. καὶ ὅταν εἰς τὴν οἰκοδομὴν ἐτέθησαν οἱ λίθοι οἱ ποικίλοι, ὅμοιοι ἐγένοντο λευκοὶ καὶ τὰς χρόας τὰς ποικίλας ἤλλασσον. τινὲς δὲ λίθοι ἐπεδίδοντο ὑπὸ τῶν ἀνδρῶν εἰς τὴν οἰκοδομὴν καὶ οὐκ ἐγίνοντο λαμπροί, ἀλλ̓ οἷοι ἐτέθησαν, τοιοῦτοι καὶ εὑρέθησαν: οὐ γὰρ ἦσαν ὑπὸ τῶν παρθένων ἐπιδεδομένοι οὐδὲ διὰ τῆς πύλης παρενηνεγμένοι. οὗτοι οὖν οἱ λίθοι ἀπρεπεῖς ἦσαν ἐν τῇ οἰκοδομῇ τοῦ πύργου. ἰδόντες δὲ οἱ ἓξ ἄνδρες τοὺς λίθους τοὺς ἀπρεπεῖς ἐν τῇ οἰκοδομῇ ἐκέλευσαν αὐτοὺς ἀρθῆναι καὶ ἀπαχθῆναι κάτω εἰς τὸν ἴδιον τόπον, ὅθεν ἠνέχθησαν. καὶ λέγουσι τοῖς ἀνδράσι τοῖς παρεμφέρουσι τοὺς λίθους: Ὅλως ὑμεῖς μὴ ἐπιδίδοτε εἰς τὴν οἰκοδομὴν λίθους: τίθετε δὲ αὐτοὺς παρὰ τὸν πύργον, ἵνα αἱ παρθένοι διὰ τῆς πύλης παρενέγκωσιν αὐτοὺς καὶ ἐπιδιδῶσιν εἰς τὴν οἰκοδομήν. ἐὰν γάρ, φασί, διὰ τῶν χειρῶν τῶν παρθένων τούτων μὴ παρενεχθῶσι διὰ τῆς πύλης, τὰς χρόας αὐτῶν ἀλλάξαι οὐ δύνανται: μὴ κοπιᾶτε οὖν, φασίν, εἰς μάτην.
E, conforme estavam de pé juntas em volta da porta, assim carregavam as que pareciam ser fortes, e estavam curvadas sob os cantos da pedra; e as outras estavam curvadas sob os lados da pedra; e assim carregavam todas as pedras. E levavam-nas através da porta, como lhes fora ordenado, e entregavam[-nas] aos homens para a torre; e eles, tendo as pedras, edificavam. E a edificação da torre fez-se sobre a grande rocha e em cima da porta. Ajustaram-se, pois, aquelas dez pedras, e encheram a rocha inteira; e tornaram-se aquelas o fundamento da edificação da torre; e a rocha e a porta eram o que sustentava a torre inteira. E, depois das dez pedras, subiram do abismo outras vinte pedras; e também estas se ajustaram à edificação da torre, carregadas pelas virgens, como as anteriores. E depois destas subiram trinta e cinco; e também estas igualmente se ajustaram à torre. E depois destas subiram outras quarenta pedras; e todas estas foram postas na edificação da torre. Fizeram-se, pois, quatro fileiras nos fundamentos da torre. E cessaram de subir do abismo; e cessaram também um pouco os edificadores. E de novo os seis homens ordenaram à multidão da turba trazer pedras das montanhas para a edificação da torre. Eram trazidas, pois, de todas as montanhas, em cores variadas, talhadas pelos homens, e eram entregues às virgens; e as virgens levavam-nas através da porta e entregavam[-nas] para a edificação da torre. E, quando as pedras variadas eram postas na edificação, tornavam-se todas iguais, brancas, e mudavam as suas cores variadas. Mas algumas pedras eram entregues pelos homens para a edificação, e não se tornavam resplandecentes; antes, tais como foram postas, tais foram achadas: pois não tinham sido entregues pelas virgens, nem trazidas através da porta. Estas pedras, pois, eram inconvenientes na edificação da torre. E os seis homens, vendo as pedras inconvenientes na edificação, ordenaram que fossem removidas e levadas para baixo, ao seu próprio lugar, donde foram trazidas. E dizem aos homens que traziam as pedras: "Vós, de modo nenhum entregueis pedras para a edificação; ponde-as, porém, junto à torre, para que as virgens as levem através da porta e as entreguem para a edificação. Pois, se não forem levadas", dizem, "através da porta pelas mãos destas virgens, não podem mudar as suas cores. Não vos fatigueis, pois", dizem, "em vão."
5Καὶ ἐτελέσθη τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἡ οἰκοδομή, οὐκ ἀπετελέσθη δὲ ὁ πύργος: ἔμελλε γὰρ πάλιν ἐποικοδομεῖσθαι: καὶ ἐγένετο ἀνοχὴ τῆς οἰκοδομῆς. ἐκέλευσαν δὲ οἱ ἓξ ἄνδρες τοὺς οἰκοδομοῦντας ἀναχωρῆσαι μικρὸν πάντας καὶ ἀναπαυθῆναι: ταῖς δὲ παρθένοις ἐπέταξαν ἀπὸ τοῦ πύργου μὴ ἀναχωρῆσαι. ἐδόκει δέ μοι τὰς παρθένους καταλελεῖφθαι τοῦ φυλάσσειν τὸν πύργον. μετὰ δὲ τὸ ἀναχωρῆσαι πάντας καὶ ἀναπαυθῆναι λέγω τῷ ποιμένι: Τί ὅτι, φημί, κύριε, οὐ συνετελέσθη ἡ οἰκοδομὴ τοῦ πύργου; Οὔπω, φησί, δύναται ἀποτελεσθῆναι ὁ πύργος, ἐὰν μὴ ἔλθῃ ὁ κύριος αὐτοῦ καὶ δοκιμάσῃ τὴν οἰκοδομὴν ταύτην, ἵνα, ἐάν τινες λίθοι σαπροὶ εὑρεθῶσιν, ἀλλάξῃ αὐτούς: πρὸς γὰρ τὸ ἐκείνου θέλημα οἰκοδομεῖται ὁ πύργος. Ἤθελον, φημί, κύριε, τούτου τοῦ πύργου γνῶναι τί ἐστιν ἡ οἰκοδομὴ αὕτη, καὶ περὶ τῆς πέτρας καὶ πύλης καὶ τῶν ὀρέων καὶ τῶν παρθένων καὶ τῶν λίθων τῶν ἐκ τοῦ βυθοῦ ἀναβεβηκότων καὶ μὴ λελατομημένων, ἀλλ̓ οὕτως ἀπελθόντων εἰς τὴν οἰκοδομήν. καὶ διατί πρῶτον εἰς τὰ θεμέλια ι λίθοι ἐτέθησαν, εἶτα κ, εἶτα λε, εἶτα μ, καὶ περὶ τῶν λίθων τῶν ἀπεληλυθότων εἰς τὴν οἰκοδομὴν καὶ πάλιν ἠρμένων καὶ εἰς τόπον ἴδιον ἀποτεθειμένων: περὶ πάντων τούτων ἀνάπαυσον τὴν ψυχήν μου, κύριε, καὶ γνώρισόν μοι αὐτά. Ἐάν, φησί, κενόσπουδος μὴ εὑρεθῇς, πάντα γνώσῃ: μετ̓ ὀλίγας γὰρ ἡμέρας ἐλευσόμεθα ἐνθάδε, καὶ τὰ λοιπὰ ὄψει τὰ ἐπερχόμενα τῷ πύργῳ τούτῳ καὶ πάσας τὰς παραβολὰς ἀκριβῶς γνώσῃ. καὶ μετ̓ ὀλίγας ἡμέρας ἤλθομεν εἰς τὸν τόπον, οὗ κεκαθίκαμεν, καὶ λέγει μοι: Ἄγωμεν πρὸς τὸν πύργον: ὁ γὰρ αὐθέντης τοῦ πύργου ἔρχεται κατανοῆσαι αὐτόν. καὶ ἤλθομεν πρὸς τὸν πύργον: καὶ ὅλως οὐδεὶς ἦν πρὸς αὐτὸν εἰ μὴ αἱ παρθένοι μόναι. καὶ ἐπερωτᾷ ὁ ποιμὴν τὰς παρθένους, εἰ ἄρα παρεγεγόνει ὁ δεσπότης τοῦ πύργου. αἱ δὲ ἔφησαν μέλλειν αὐτὸν ἔρχεσθαι κατανοῆσαι τὴν οἰκοδομήν.
E naquele dia terminou-se a edificação, mas a torre não ficou concluída: pois havia de continuar a ser edificada; e houve uma pausa da edificação. E os seis homens ordenaram aos edificadores que se retirassem todos um pouco e repousassem; mas às virgens ordenaram não se afastar da torre. E parecia-me que as virgens tinham sido deixadas para guardar a torre. E, depois de todos se retirarem e repousarem, digo ao Pastor: "Por que", digo, "senhor, não se concluiu a edificação da torre?" "Ainda não pode", diz, "ser concluída a torre, enquanto não vier o seu senhor e provar esta edificação — para que, se algumas pedras forem achadas podres, as troque: pois a torre é edificada segundo a vontade daquele." "Queria", digo, "senhor, saber o que é esta edificação desta torre, e a respeito da rocha e da porta, e das montanhas, e das virgens, e das pedras que subiram do abismo e não foram talhadas, mas assim [como estavam] foram para a edificação; e por que primeiro foram postas nos fundamentos dez pedras, depois vinte, depois trinta e cinco, depois quarenta; e a respeito das pedras que foram para a edificação e de novo foram removidas e postas no seu próprio lugar. Sobre tudo isto dá repouso à minha alma, senhor, e dá-mo a conhecer." "Se", diz, "não fores achado de zelo vão, tudo saberás: pois depois de poucos dias viremos aqui, e verás o restante que sobrevém a esta torre, e conhecerás com exatidão todas as parábolas." E depois de poucos dias viemos ao lugar onde nos tínhamos sentado, e diz-me: "Vamos à torre: pois o dono da torre vem examiná-la." E viemos à torre; e não havia absolutamente ninguém junto dela, senão as virgens sozinhas. E pergunta o Pastor às virgens se acaso chegara o senhor da torre. E elas disseram que ele estava para vir examinar a edificação.
6Καὶ ἰδοὺ μετὰ μικρὸν βλέπω παράταξιν πολλῶν ἀνδρῶν ἐρχομένων: καὶ εἰς τὸ μέσον ἀνήρ τις ὑψηλὸς τῷ μεγέθει, ὥστε τὸν πύργον ὑπερέχειν. καὶ οἱ ἓξ ἄνδρες οἱ εἰς τὴν οἰκοδομὴν ἐφεστῶτες ἐκ δεξιῶν τε καὶ ἀριστερῶν περιεπάτησαν μετ̓ αὐτοῦ, καὶ πάντες οἱ εἰς τὴν οἰκοδομὴν ἐργασάμενοι μετ̓ αὐτοῦ ἦσαν καὶ ἕτεροι πολλοὶ κύκλῳ αὐτοῦ ἔνδοξοι. αἱ δὲ παρθένοι αἱ τηροῦσαι τὸν πύργον προσδραμοῦσαι κατεφίλησαν αὐτὸν καὶ ἤρξαντο ἐγγὺς αὐτοῦ περιπατεῖν κύκλῳ τοῦ πύργου. κατενόει δὲ ὁ ἀνὴρ ἐκεῖνος τὴν οἰκοδομὴν ἀκριβῶς, ὥστε αὐτὸν καθ̓ ἕνα λίθον ψηλαφᾶν. κρατῶν δέ τινα ῥάβδον τῇ χειρὶ κατὰ ἕνα λίθον τῶν ᾠκοδομημένων ἔτυπτε. καὶ ὅταν ἐπάτασσεν, ἐγένοντο αὐτῶν τινὲς μέλανες ὡσεὶ ἀσβόλη, τινὲς δὲ ἐψωριακότες, τινὲς δὲ σχισμὰς ἔχοντες, τινὲς δὲ κολοβοί, τινὲς δὲ οὔτε λευκοὶ οὔτε μέλανες, τινὲς δὲ τραχεῖς καὶ μὴ συμφωνοῦντες τοῖς ἑτέροις λίθοις, τινὲς δὲ σπίλους πολλοὺς ἔχοντες: αὗται ἦσαν αἱ ποικιλίαι τῶν λίθων τῶν σαπρῶν εὑρεθέντων εἰς τὴν οἰκοδομήν. ἐκέλευσεν οὖν πάντας τούτους ἐκ τοῦ πύργου μετενεχθῆναι καὶ τεθῆναι παρὰ τὸν πύργον καὶ ἑτέρους ἐνεχθῆναι λίθους καὶ ἐμβληθῆναι εἰς τὸν τόπον αὐτῶν. καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν οἱ οἰκοδομοῦντες, ἐκ τίνος ὄρους θέλῃ ἐνεχθῆναι λίθους καὶ ἐμβληθῆναι εἰς τὸν τόπον αὐτῶν. καὶ ἐκ μὲν τῶν ὀρέων οὐκ ἐκέλευσεν ἐνεχθῆναι, ἐκ δέ τινος πεδίου ἐγγὺς ὄντος ἐκέλευσεν ἐνεχθῆναι. καὶ ὠρύγη τὸ πεδίον, καὶ εὑρέθησαν λίθοι λαμπροὶ τετράγωνοι, τινὲς δὲ καὶ στρογγύλοι. ὅσοι δέ ποτε ἦσαν λίθοι ἐν τῷ πεδίῳ ἐκείνῳ, πάντες ἠνέχθησαν καὶ διὰ τῆς πύλης ἐβαστάζοντο ὑπὸ τῶν παρθένων. καὶ ἐλατομήθησαν οἱ τετράγωνοι λίθοι καὶ ἐτέθησαν εἰς τὸν τόπον τῶν ἠρμένων: οἱ δὲ στρογγύλοι οὐκ ἐτέθησαν εἰς τὴν οἰκοδομήν, ὅτι σκληροὶ ἦσαν εἰς τὸ λατομηθῆναι αὐτοὺς καὶ βραδέως ἐγένοντο. ἐτέθησαν δὲ παρὰ τὸν πύργον, ὡς μελλόντων αὐτῶν λατομεῖσθαι καὶ τίθεσθαι εἰς τὴν οἰκοδομήν: λίαν γὰρ λαμπροὶ ἦσαν.
E eis que, depois de pouco, vejo um cortejo de muitos homens vindo; e, no meio, um homem tão alto de estatura, que ultrapassava a torre. E os seis homens que haviam presidido a edificação caminhavam com ele, à direita e à esquerda, e todos os que haviam trabalhado na edificação estavam com ele, e muitos outros gloriosos em volta dele. E as virgens que guardavam a torre correram a ele e beijaram-no, e começaram a caminhar perto dele, em volta da torre. E aquele homem examinava a edificação com tanta exatidão, que apalpava cada pedra uma a uma. E, segurando uma vara na mão, batia em cada uma das pedras edificadas. E, quando batia, algumas delas tornavam-se negras como fuligem; algumas, carcomidas; algumas, com rachaduras; algumas, truncadas; algumas, nem brancas nem negras; algumas, ásperas e não concordando com as outras pedras; e algumas, com muitas manchas. Estas eram as variedades das pedras achadas podres na edificação. Ordenou, pois, que todas estas fossem removidas da torre e postas junto à torre, e que outras pedras fossem trazidas e lançadas no lugar delas. E perguntaram-lhe os edificadores de qual montanha queria que fossem trazidas pedras e lançadas no lugar delas. E das montanhas não ordenou que se trouxessem, mas ordenou que fossem trazidas de uma certa planície que estava perto. E cavou-se a planície, e acharam-se pedras resplandecentes, quadradas — mas algumas também redondas. E quantas pedras havia naquela planície, todas foram trazidas, e eram carregadas pelas virgens através da porta. E as pedras quadradas foram talhadas e postas no lugar das removidas; mas as redondas não foram postas na edificação, porque eram duras para serem talhadas, e demoravam. Foram postas, porém, junto à torre, como se houvessem de ser talhadas [depois] e postas na edificação: pois eram muito resplandecentes.
7Ταῦτα οὖν συντελέσας ὁ ἀνὴρ ὁ ἔνδοξος καὶ κύριος ὅλου τοῦ πύργου προσεκαλέσατο τὸν ποιμένα καὶ παρέδωκεν αὐτῷ τοὺς λίθους πάντας τοὺς παρὰ τὸν πύργον κειμένους, τοὺς ἀποβεβλημένους ἐκ τῆς οἰκοδομῆς, καὶ λέγει αὐτῷ: Ἐπιμελῶς καθάρισον τοὺς λίθους τούτους καὶ θὲς αὐτοὺς εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου, τοὺς δυναμένους ἁρμόσαι τοῖς λοιποῖς: τοὺς δὲ μὴ ἁρμόζοντας ῥῖψον μακρὰν ἀπὸ τοῦ πύργου. ταῦτα κελεύσας τῷ ποιμένι ἀπῄει ἀπὸ τοῦ πύργου μετὰ πάντων, μεθ̓ ὧν ἐληλύθει: αἱ δὲ παρθένοι κύκλῳ τοῦ πύργου εἱστήκεισαν τηροῦσαι αὐτόν. λέγω τῷ ποιμένι: Πῶς οὗτοι οἱ λίθοι δύνανται εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου ἀπελθεῖν ἀποδεδοκιμασμένοι; ἀποκριθείς μοι λέγει: Βλέπεις, φησί, τοὺς λίθους τούτους; Βλέπω, φημί, κύριε. Ἐγώ, φησί, τὸ πλεῖστον μέρος τῶν λίθων τούτων λατομήσω καὶ βαλῶ εἰς τὴν οἰκοδομήν, καὶ ἁρμόσουσι μετὰ τῶν λοιπῶν λίθων. Πῶς, φημί, κύριε, δύνανται περικοπέντες τὸν αὐτὸν τόπον πληρῶσαι; ἀποκριθεὶς λέγει μοι: Ὅσοι μικροὶ εὑρεθήσονται, εἰς μέσην τὴν οἰκοδομὴν βληθήσονται, ὅσοι δὲ μείζονες, ἐξώτεροι τεθήσονται καὶ συγκρατήσουσιν αὐτούς. ταῦτά μοι λαλήσας λέγει μοι: Ἄγωμεν καὶ μετὰ ἡμέρας δύο ἔλθωμεν καὶ καθαρίσωμεν τοὺς λίθους τούτους καὶ βάλωμεν αὐτοὺς εἰς τὴν οἰκοδομήν: τὰ γὰρ κύκλῳ τοῦ πύργου πάντα καθαρισθῆναι δεῖ, μήποτε ὁ δεσπότης ἐξάπινα ἔλθῃ καὶ τὰ περὶ τὸν πύργον ῥυπαρὰ εὕρῃ καὶ προσοχθίσῃ, καὶ οὗτοι οἱ λίθοι οὐκ ἀπελεύσονται εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου, κἀγὼ ἀμελὴς δόξω εἶναι παρὰ τῷ δεσπότῃ. καὶ μετὰ ἡμέρας δύο ἤλθομεν πρὸς τὸν πύργον καὶ λέγει μοι: Κατανοήσωμεν τοὺς λίθους πάντας καὶ ἴδωμεν τοὺς δυναμένους εἰς τὴν οἰκοδομὴν ἀπελθεῖν. λέγω αὐτῷ: Κύριε, κατανοήσωμεν.
Tendo, pois, completado estas coisas, o homem glorioso e senhor da torre inteira chamou o Pastor, e entregou-lhe todas as pedras que jaziam junto à torre, as rejeitadas da edificação, e diz-lhe: "Limpa com diligência estas pedras, e põe na edificação da torre as que puderem ajustar-se às demais; e as que não se ajustarem, lança-as longe da torre." Ordenado isto ao Pastor, partiu da torre com todos com quem viera; e as virgens estavam de pé em volta da torre, guardando-a. Digo ao Pastor: "Como podem estas pedras ir de novo para a edificação da torre, tendo sido reprovadas?" Respondendo, diz-me: "Vês", diz, "estas pedras?" "Vejo", digo, "senhor." "Eu", diz, "talharei a maior parte destas pedras e as lançarei na edificação, e ajustar-se-ão com as demais pedras." "Como", digo, "senhor, podem, cortadas em volta, encher o mesmo lugar?" Respondendo, diz-me: "As que forem achadas pequenas serão lançadas no meio da edificação, e as maiores serão postas por fora, e as sustentarão." Faladas estas coisas, diz-me: "Vamos, e depois de dois dias venhamos e limpemos estas pedras e lancemo-las na edificação: pois tudo o que está em volta da torre deve ser limpado — não seja que o dono venha de repente e ache sujas as [redondezas] da torre e se irrite, e estas pedras não vão para a edificação da torre, e eu pareça negligente junto do dono." E depois de dois dias viemos à torre, e diz-me: "Examinemos todas as pedras, e vejamos as que podem ir para a edificação." Digo-lhe: "Senhor, examinemos."
8Καὶ ἀρξάμενοι πρῶτον τοὺς μέλανας κατενοοῦμεν λίθους. καὶ οἷοι ἐκ τῆς οἰκοδομῆς ἐτέθησαν, τοιοῦτοι καὶ εὑρέθησαν. καὶ ἐκέλευσεν αὐτοὺς ὁ ποιμὴν ἐκ τοῦ πύργου μετενεχθῆναι καὶ χωρισθῆναι. εἶτα κατενόησε τοὺς ἐψωριακότας, καὶ λαβὼν ἐλατόμησε πολλοὺς ἐξ αὐτῶν καὶ ἐκέλευσε τὰς παρθένους ἆραι αὐτοὺς καὶ βαλεῖν εἰς τὴν οἰκοδομήν. καὶ ἦραν αὐτοὺς αἱ παρθενοι καὶ ἔθηκαν εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου μέσου. τοὺς δὲ λοιποὺς ἐκέλευσε μετὰ τῶν μελάνων τεθῆναι: καὶ γὰρ καὶ οὗτοι μέλανες εὑρέθησαν. εἶτα κατενόει τοὺς τὰς σχισμὰς ἔχοντας: καὶ ἐκ τούτων πολλοὺς ἐλατόμησε καὶ ἐκέλευσε διὰ τῶν παρθένων εἰς τὴν οἰκοδομὴν ἀπενεχθῆναι: ἐξώτεροι δὲ ἐτέθησαν, ὅτι ὑγιέστεροι εὑρέθησαν. οἱ δὲ λοιποὶ διὰ τὸ πλῆθος τῶν σχισμάτων οὐκ ἠδυνήθησαν λατομηθῆναι: διὰ ταύτην οὖν τὴν αἰτίαν ἀπεβλήθησαν ἀπὸ τῆς οἰκοδομῆς τοῦ πύργου. εἶτα κατενόει τοὺς κολοβούς, καὶ εὑρέθησαν πολλοὶ ἐν αὐτοῖς μέλανες, τινὲς δὲ σχισμὰς μεγάλας πεποιηκότες: καὶ ἐκέλευσε καὶ τούτους τεθῆναι μετὰ τῶν ἀποβεβλημένων. τοὺς δὲ περισσεύοντας αὐτῶν καθαρίσας καὶ λατομήσας ἐκέλευσεν εἰς τὴν οἰκοδομὴν τεθῆναι. αἱ δὲ παρθένοι αὐτοὺς ἄρασαι εἰς μέσην τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου ἥρμοσαν: ἀσθενέστεροι γὰρ ἦσαν. εἶτα κατενόει τοὺς ἡμίσεις λευκούς, ἡμίσεις δὲ μέλανας: καὶ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εὑρέθησαν μέλανες. ἐκέλευσε δὲ καὶ τούτους ἀρθῆναι μετὰ τῶν ἀποβεβλημένων. οἱ δὲ λοιποὶ πάντες ἤρθησαν ὑπὸ τῶν παρθένων: λευκοὶ γὰρ ὄντες ἡρμόσθησαν ὑπ’ αὐτῶν τῶν παρθένων εἰς τὴν οἰκοδομήν: ἐξώτεροι δὲ ἐτέθησαν, ὅτι ὑγιεῖς εὑρέθησαν, ὥστε δύνασθαι αὐτοὺς κρατεῖν τοὺς εἰς τὸ μέσον τεθέντας: ὅλως γὰρ ἐξ αὐτῶν οὐδὲν ἐκολοβώθη. εἶτα κατενόει τοὺς τραχεῖς, καὶ σκληροὺς καὶ ὀλίγοι ἐξ αὐτῶν ἀπεβλήθησαν διὰ τὸ μὴ δύνασθαι λατομηθῆναι: σκληροὶ γὰρ λίαν εὑρέθησαν. οἱ δὲ λοιποὶ αὐτῶν ἐλατομήθησαν καὶ ἤρθησαν ὑπὸ τῶν παρθένων καὶ εἰς μέσην τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου ἡρμόσθησαν: ἀσθενέστεροι γὰρ ἦσαν. εἶτα κατενόει τοὺς ἔχοντας τοὺς σπίλους, καὶ ἐκ τούτων ἐλάχιστοι ἐμελάνησαν καὶ ἀπεβλήθησαν πρὸς τοὺς λοιπούς. οἱ δὲ περισσεύοντες λαμπροὶ καὶ ὑγιεῖς εὑρέθησαν: καὶ οὗτοι ἡρμόσθησαν ὑπὸ τῶν παρθένων εἰς τὴν οἰκοδομήν, ἐξώτεροι δὲ ἐτέθησαν διὰ τὴν ἰσχυρότητα αὐτῶν.
E, começando, examinávamos primeiro as pedras negras. E tais como foram tiradas da edificação, tais foram achadas. E ordenou o Pastor que fossem removidas da torre e postas à parte. Depois examinou as carcomidas, e, tomando[-as], talhou muitas delas, e ordenou às virgens levantá-las e lançá-las na edificação. E as virgens levantaram-nas e puseram-nas no meio da edificação da torre. E as restantes ordenou que fossem postas com as negras: pois também estas foram achadas negras. Depois examinava as que tinham as rachaduras; e destas talhou muitas, e ordenou que fossem levadas pelas virgens para a edificação; e foram postas por fora, porque foram achadas mais sãs. Mas as restantes, pela multidão das rachaduras, não puderam ser talhadas; por esta causa, pois, foram rejeitadas da edificação da torre. Depois examinava as truncadas, e acharam-se muitas entre elas negras, e algumas que tinham produzido grandes rachaduras; e ordenou que também estas fossem postas com as rejeitadas. E as que sobravam delas, tendo[-as] limpado e talhado, ordenou que fossem postas na edificação. E as virgens, levantando-as, ajustaram-nas no meio da edificação da torre: pois eram mais fracas. Depois examinava as metade brancas e metade negras; e muitas delas foram achadas negras. E ordenou que também estas fossem removidas com as rejeitadas. E todas as restantes foram levantadas pelas virgens: pois, sendo brancas, foram ajustadas pelas próprias virgens na edificação; e foram postas por fora, porque foram achadas sãs, de modo a poderem segurar as postas no meio: pois absolutamente nada delas foi truncado. Depois examinava as ásperas e duras; e poucas delas foram rejeitadas, por não poderem ser talhadas: pois foram achadas duríssimas. Mas as restantes delas foram talhadas e levantadas pelas virgens, e ajustadas no meio da edificação da torre: pois eram mais fracas. Depois examinava as que tinham as manchas; e destas, pouquíssimas enegreceram, e foram rejeitadas para junto das demais; mas as que sobravam foram achadas resplandecentes e sãs; e estas foram ajustadas pelas virgens na edificação, e postas por fora, por causa da sua robustez.
9Εἶτα ἦλθε κατανοῆσαι τοὺς λευκοὺς καὶ στρογγύλους λίθους καὶ λέγει μοι: Τί ποιοῦμεν περὶ τούτων τῶν λίθων; Τί, φημί, ἐγὼ γινώσκω, κύριε; Οὐδὲν οὖν ἐπινοεῖς περὶ αὐτων; Ἐγώ, φημί, κύριε, ταύτην τὴν τέχνην οὐκ ἔχω, οὐδὲ λατόμος εἰμὶ οὐδὲ δύναμαι νοῆσαι. Οὐ βλέπεις αὐτούς, φησί, λίαν στρογγύλους ὄντας; καὶ ἐὰν αὐτοὺς θελήσω τετραγώνους ποιῆσαι, πολὺ δεῖ ἀπ̓ αὐτῶν ἀποκοπῆναι: δεῖ δὲ ἐξ αὐτῶν ἐξ ἀνάγκης τινὰς εἰς τὴν οἰκοδομὴν τεθῆναι. Εἰ οὖν, φημί, κύριε, ἀνάγκη ἐστί, τί σεαυτὸν βασανίζεις καὶ οὐκ ἐκλέγεις εἰς τὴν οἰκοδομὴν οὓς θέλεις καὶ ἁρμόζεις εἰς αὐτήν; ἐξελέξατο ἐξ αὐτῶν τοὺς μείζονας καὶ λαμπροὺς καὶ ἐλατόμησεν αὐτούς: αἱ δὲ παρθένοι ἄρασαι ἥρμοσαν εἰς τὰ ἐξώτερα μέρη τῆς οἰκοδομῆς. οἱ δὲ λοιποὶ οἱ περισσεύσαντες ἤρθησαν καὶ ἀπετέθησαν εἰς τὸ πεδίον, ὄθεν ἠνέχθησαν: οὐκ ἀπεβλήθησαν δέ, Ὅτι, φησί, λείπει τῷ πύργῳ ἔτι μικρὸν οἰκοδομηθῆναι. πάντας δὲ θέλει ὁ δεσπότης τοῦ πύργου τούτους ἁρμοσθῆναι τοὺς λίθους εἰς τὴν οἰκοδομήν, ὅτι λαμπροί εἰσι λίαν. ἐκλήθησαν δὲ γυναῖκες δώδεκα, εὐειδέσταται τῷ χαρακτῆρι, μέλανα ἐνδεδυμέναι, περιεζωσμέναι καὶ ἔξω τοὺς ὤμους ἔχουσαι καὶ τὰς τρίχας λελυμέναι: ἐδοκοῦσαν δέ μοι αἱ γυναῖκες αὗται ἄγριαι εἶναι. ἐκέλευσε δὲ αὐτὰς ὁ ποιμὴν ἆραι τοὺς λίθους τοὺς ἀποβεβλημένους ἐκ τῆς οἰκοδομῆς καὶ ἀπενεγκεῖν αὐτοὺς εἰς τὰ ὄρη, ὅθεν καὶ ἠνέχθησαν. αἱ δὲ ἱλαραὶ ἦραν καὶ ἀπήνεγκαν πάντας τοὺς λίθους καὶ ἔθηκαν, ὅθεν ἐλήφθησαν. καὶ μετὰ τὸ ἀρθῆναι πάντας τοὺς λίθους καὶ μηκέτι κεῖσθαι λίθον κύκλῳ τοῦ πύργου, λέγει μοι ὁ ποιμήν: Κυκλώσωμεν τὸν πύργον καὶ ἴδωμεν, μή τι ἐλάττωμά ἐστιν ἐν αὐτῷ. καὶ ἐκύκλευον ἐγὼ μετ̓ αὐτοῦ. ἰδὼν δὲ ὁ ποιμὴν τὸν πύργον εὐπρεπῆ ὄντα τῇ οἰκοδομῇ λίαν ἱλαρὸς ἦν: ὁ γὰρ πύργος οὕτως ἦν ᾠκοδομημένος, ὥστε με ἰδόντα ἐπιθυμεῖν τὴν οἰκοδομὴν αὐτοῦ: οὕτω γὰρ ἦν ᾠκοδομημένος, ὡσὰν ἐξ ἑνὸς λίθου μὴ ἔχων μίαν ἁρμογὴν ἐν ἑαυτῷ. ἐφαίνετο δὲ ὁ λίθος ὡς ἐκ τῆς πέτρας ἐκκεκολαμμένος: μονόλιθος γάρ μοι ἐδόκει εἶναι.
Depois veio examinar as pedras brancas e redondas, e diz-me: "Que fazemos com estas pedras?" "Que sei eu", digo, "senhor?" "Nada, pois, imaginas a respeito delas?" "Eu", digo, "senhor, não tenho esta arte; não sou canteiro, nem posso compreender." "Não as vês", diz, "que são muito redondas? E, se eu quiser fazê-las quadradas, é preciso cortar muito delas; mas é necessário que algumas delas sejam postas na edificação." "Se, pois", digo, "senhor, é necessário, por que te atormentas, e não escolhes para a edificação as que queres, e as ajustas nela?" Escolheu dentre elas as maiores e resplandecentes, e talhou-as; e as virgens, levantando-as, ajustaram-nas nas partes exteriores da edificação. E as restantes, que sobraram, foram levantadas e repostas na planície donde foram trazidas; mas não foram rejeitadas, "porque", diz, "falta ainda um pouco para a torre ser edificada. E o dono da torre quer que todas estas pedras sejam ajustadas na edificação, porque são muito resplandecentes." E foram chamadas doze mulheres, belíssimas de figura, vestidas de negro, cingidas, com os ombros de fora e os cabelos soltos; e pareciam-me selvagens estas mulheres. E ordenou-lhes o Pastor levantar as pedras rejeitadas da edificação e levá-las às montanhas donde foram trazidas. E elas, alegres, levantaram e levaram todas as pedras, e puseram[-nas] donde foram tiradas. E, depois de removidas todas as pedras, e não jazendo mais pedra alguma em volta da torre, diz-me o Pastor: "Rodeemos a torre, e vejamos se há nela algum defeito." E eu a rodeava com ele. E o Pastor, vendo a torre bela na edificação, estava muito alegre: pois a torre estava tão [bem] edificada, que eu, vendo[-a], cobiçava a sua edificação; pois estava edificada como que de uma só pedra, sem ter uma só juntura em si. E a pedra parecia como que talhada da rocha: pois parecia-me ser um monólito.
10Κἀγὼ περιπατῶν μετ̓ αὐτοῦ ἱλαρὸς ἤμην τοιαῦτα ἀγαθὰ βλέπων. λέγει δέ μοι ὁ ποιμήν: Ὕπαγε καὶ φέρε ἄσβεστον καὶ ὄστρακον λεπτόν, ἵνα τοὺς τύπους τῶν λίθων τῶν ἠρμένων καὶ εἰς τὴν οἰκοδομὴν βεβλημένων ἀναπληρώσω: δεῖ γὰρ τοῦ πύργου τὰ κύκλῳ πάντα ὁμαλὰ γενέσθαι. καὶ ἐποίησα καθὼς ἐκέλευσε, καὶ ἤνεγκα πρὸς αὐτόν. Ὑπηρέτει μοι, φησί, καὶ ἐγγὺς τὸ ἔργον τελεσθήσεται. ἐπλήρωσεν οὖν τοὺς τύπους τῶν λίθων τῶν εἰς τὴν οἰκοδομὴν ἀπεληλυθότων καὶ ἐκέλευσε σαρωθῆναι τὰ κύκλῳ τοῦ πύργου καὶ καθαρὰ γενέσθαι: αἱ δὲ παρθένοι λαβοῦσαι σάρους ἐσάρωσαν καὶ πάντα τὰ κόπρια ἦραν ἐκ τοῦ πύργου καὶ ἔρραναν ὕδωρ, καὶ ἐγένετο ὁ τόπος ἱλαρὸς καὶ εὐπρεπέστατος τοῦ πύργου. λέγει μοι ὁ ποιμήν: Πάντα, φησί, κεκαθάρται: ἐὰν ἔλθη ὁ κύριος ἐπισκέψασθαι τὸν πύργον, οὐκ ἔχει ἡμῖν οὐδὲν μέμψασθαι. ταῦτα εἰπὼν ἤθελεν ὑπάγειν. ἐγὼ δὲ ἐπελαβόμην αὐτοῦ τῆς πήρας καὶ ἠρξάμην αὐτὸν ὁρκίζειν κατὰ τοῦ κυρίου, ἵνα μοι ἐπιλύσῃ, ἃ ἔδειξέ μοι. λέγει μοι. Μικρὸν ἔχω ἀκαιρεθῆναι καὶ πάντα σοι ἐπιλύσω: ἔκδεξαί με ὧδε, ἕως ἔρχομαι. λέγω αὐτῷ: Κύριε, μόνος ὢν ὧδε ἐγὼ τί ποιήσω; Οὐκ εἶ, φησί, μόνος: αἱ γὰρ παρθένοι αὗται μετὰ σοῦ εἰσί. Παράδος οὖν, φημί, αὐταῖς με. προσκαλεῖται αὐτὰς ὁ ποιμὴν καὶ λέγει αὐταῖς: Παρατίθεμαι ὑμῖν τοῦτον ἕως ἔρχομαι: καὶ ἀπῆλθεν. ἐγὼ δὲ ἤμην μόνος μετὰ τῶν παρθένων: ἦσαν δὲ ἱλαρώτεραι καὶ πρὸς ἐμὲ εὖ εἶχον: μάλιστα δὲ αἱ τέσσαρες αἱ ἐνδοξότεραι αὐτῶν.
E eu, caminhando com ele, estava alegre, vendo tão boas coisas. E diz-me o Pastor: "Vai e traze cal e cerâmica fina, para que eu preencha os moldes das pedras removidas e lançadas na edificação: pois tudo em volta da torre deve ficar plano." E fiz como ordenou, e trouxe[-os] a ele. "Serve-me", diz, "e a obra logo se concluirá." Preencheu, pois, os moldes das pedras que tinham ido para a edificação, e ordenou que se varresse em volta da torre e que ficasse limpo. E as virgens, tomando vassouras, varreram, e removeram todo o lixo da torre, e aspergiram água, e o lugar da torre tornou-se alegre e belíssimo. Diz-me o Pastor: "Tudo", diz, "está limpo. Se o Senhor vier visitar a torre, não tem de que nos censurar." Dito isto, queria partir. Mas eu agarrei-lhe o alforje e comecei a esconjurá-lo pelo Senhor, que me explicasse o que me mostrara. Diz-me: "Tenho de me ausentar um pouco, e [depois] tudo te explicarei. Espera-me aqui até que eu venha." Digo-lhe: "Senhor, estando aqui sozinho, que farei?" "Não estás", diz, "sozinho: pois estas virgens estão contigo." "Entrega-me, pois", digo, "a elas." Chama-as o Pastor e diz-lhes: "Confio-vos este até que eu venha"; e partiu. E eu estava sozinho com as virgens; e elas estavam muito alegres e bem-dispostas para comigo — sobretudo as quatro mais gloriosas delas.
11Λέγουσι μοι αἱ παρθένοι: Σήμερον ὁ ποιμὴν ὧδε οὐκ ἔρχεται. Τί οὖν, φημί, ποιήσω ἐγώ; Μέχρις ὀψέ, φασίν, περίμεινον αὐτόν: καὶ ἐὰν ἔλθῃ, λαλήσει μετὰ σοῦ, ἐὰν δὲ μὴ ἔλθῃ, μενεῖς μεθ̓ ἡμῶν ὧδε ἕως ἔρχεται. λέγω αὐταῖς: Ἐκδέξομαι αὐτὸν ἕως ὀψέ: ἐὰν δὲ μὴ ἔλθῃ, ἀπελεύσομαι εἰς τὸν οἶκον καὶ πρωῒ ἐπανήξω. αἱ δὲ ἀκοκριθεῖσαι λέγουσί μοι: Ἡμῖν παρεδόθης: οὐ δύνασαι ἀφ̓ ἡμῶν ἀναχωρῆσαι. Ποῦ οὖν, φημί, μενῶ; Μεθ̓ ἡμῶν, φασί, κοιμηθήσῃ ὡς ἀδελφός, καὶ οὐχ ὡς ἀνήρ: ἡμέτερος γὰρ ἀδελφὸς εἶ, καὶ τοῦ λοιποῦ μέλλομεν μετὰ σοῦ κατοικεῖν, λίαν γάρ σε ἀγαπῶμεν. ἐγὼ δὲ ᾐσχυνόμην μετ αὐτῶν μένειν. καὶ ἡ δοκοῦσα πρώτη αὐτῶν εἶναι ἤρξατό με καταφιλεῖν καὶ περιπλέκεσθαι. αἱ δὲ ἄλλαι ὁρῶσαι ἐκείνην περιπλεκομένην μοι καὶ αὐταὶ ἤρξαντό με καταφιλεῖν καὶ περιάγειν κύκλῳ τοῦ πύργου καὶ παίζειν μετ̓ ἐμοῦ. κἀγὼ ὡσεὶ νεώτερος ἐγεγόνειν καὶ ἠρξάμην καὶ αὐτὸς παίζειν μετ̓ αὐτῶν: αἱ μὲν γὰρ ἐχόρευον, αἱ δὲ ὠρχοῦντο, αἱ δὲ ᾖδον: ἐγὼ δὲ σιγὴν ἔχων μετ̓ αὐτῶν κύκλῳ τοῦ πύργου περιεπάτουν καὶ ἱλαρὸς ἤμην μετ̓ αὐτῶν. ὀψίας δὲ γενομένης ἤθελον εἰς τὸν οἶκον ὑπάγειν: αἱ δὲ οὐκ ἀφῆκαν, ἀλλὰ κατέσχον με. καὶ ἔμεινα μετ̓ αὐτῶν τὴν νύκτα καὶ ἐκοιμήθην παρὰ τὸν πύργον. ἔστρωσαν γὰρ αἱ παρθένοι τοὺς λινοῦς χιτῶνας ἑαυτῶν χαμαὶ καὶ ἐμὲ ἀνέκλιναν εἰς τὸ μέσον αὐτῶν, καὶ οὐδὲν ὅλως ἐποίουν εἰ μὴ προσηύχοντο: κἀγὼ μετ̓ αὐτῶν ἀδιαλείπτως προσηυχόμην καὶ οὐκ ἔλασσον ἐκείνων. καὶ ἔχαιρον αἱ παρθένοι οὕτω μου προσευχομένου. καὶ ἔμεινα ἐκεῖ μέχρι τῆς αὔριον ἕως ὥρας δευτέρας μετὰ τῶν παρθένον. εἶτα παρῆν ὁ ποιμήν, καὶ λέγει ταῖς παρθένοις: Μή τινα αὐτῷ ὕβριν πεποιήκατε; Ἐρώτα, φασίν, αὐτόν. λέγω αὐτῷ: Κύριε, εὐφράνθην μετ̓ αὐτῶν μείνας. Τί, φησίν, ἐδείπνησας; Ἐδείπνησα, φημί, κύριε, ῥήματα κυρίου ὅλην τὴν νύκτα. Καλῶς, φησίν, ἔλαβόν σε; Ναί, φημί, κύριε. Νῦν, φησί, τί θελεῖς πρῶτον ἀκοῦσαι; Καθώς, φημί, κύριε, ἀπ̓ ἀρχῆς ἔδειξας: ἐρωτῶ σε, κύριε, ἵνα, καθὼς ἄν σε ἐπερωτήσω, οὕτω μοι καὶ δηλώσῃς. Καθὼς βούλει, φησίν, οὕτω σοι καὶ ἐπιλύσω, καὶ οὐδὲν ἅλως ἀποκρύψω ἀπὸ σοῦ.
Dizem-me as virgens: "Hoje o Pastor não vem aqui." "Que farei, então?", digo. "Espera-o", dizem, "até a tarde; e, se vier, falará contigo; e, se não vier, ficarás aqui conosco até que venha." Digo-lhes: "Esperá-lo-ei até a tarde; e, se não vier, irei para casa e voltarei de manhã." E elas, respondendo, dizem-me: "A nós foste entregue: não podes afastar-te de nós." "Onde, pois", digo, "ficarei?" "Conosco", dizem, "dormirás, como irmão e não como marido: pois és nosso irmão, e doravante havemos de morar contigo, pois te amamos muito." Mas eu me envergonhava de ficar com elas. E a que parecia ser a primeira delas começou a beijar-me e a abraçar-me; e as outras, vendo-a abraçar-me, também elas começaram a beijar-me, e a levar-me em volta da torre, e a brincar comigo. E eu me tornara como que mais jovem, e comecei também eu a brincar com elas: pois umas dançavam em coro, outras bailavam, outras cantavam; e eu, em silêncio, caminhava com elas em volta da torre, e estava alegre com elas. E, chegada a tarde, queria ir para casa; mas elas não deixaram, e retiveram-me. E fiquei com elas a noite, e dormi junto à torre. Pois as virgens estenderam as suas túnicas de linho no chão, e reclinaram-me no meio delas, e nada absolutamente faziam senão orar; e eu com elas orava sem cessar, e não menos do que elas. E as virgens alegravam-se de eu orar assim. E fiquei ali até o dia seguinte, até a hora segunda, com as virgens. Depois veio o Pastor, e diz às virgens: "Fizestes-lhe algum ultraje?" "Pergunta", dizem, "a ele." Digo-lhe: "Senhor, alegrei-me de ficar com elas." "Que", diz, "ceaste?" "Ceei", digo, "senhor, palavras do Senhor a noite inteira." "Receberam-te bem?", diz. "Sim", digo, "senhor." "Agora", diz, "que queres ouvir primeiro?" "Conforme", digo, "senhor, mostraste desde o princípio: peço-te, senhor, que, conforme eu te perguntar, assim também me mostres." "Conforme queres", diz, "assim também te explicarei, e absolutamente nada te esconderei."
12Πρῶτον, φημί, πάντων, κύριε, τοῦτό μοι δήλωσον: ἡ πέτρα καὶ ἡ πύλη τίς ἐστιν; Ἡ πέτρα, φησίν, αὕτη καὶ ἡ πύλη ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἐστί. Πῶς, φημί, κύριε, ἡ πέτρα παλαιά ἐστιν, ἡ δὲ πύλη καινή; Ἄκουε, φησί, καὶ σύνιε, ἀσύνετε. ὁ μὲν υἱὸς τοῦ θεοῦ πάσης τῆς κτίσεως αὐτοῦ προγενέστερός ἐστιν, ὥστε σύμβουλον αὐτὸν γενέσθαι τῷ πατρὶ τῆς κτίσεως αὐτοῦ: διὰ τοῦτο καὶ παλαιὰ ἡ πέτρα. Ἡ δὲ πύλη διατί καινή, φημί, κύριε; Ὅτι, φησίν, ἐπ’ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν τῆς συντελείας φανερὸς ἐγένετο, διὰ τοῦτο καινὴ ἐγένετο ἡ πύλη, ἵνα οἱ μέλλοντες σώζεσθαι δἰ αὐτῆς εἰς τὴν βασιλείαν εἰσέλθωσι τοῦ θεοῦ. εἶδες, φησίν, τοὺς λίθους τοὺς διὰ τῆς πύλης εἰσεληλυθότας εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου βεβλημένους, τοὺς δὲ μὴ εἰσεληλυθότας πάλιν ἀποβεβλημένους εἰς τὸν ἴδιον τόπον; Εἶδον, φημί, κύριε. Οὕτω, φησίν, εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ οὐδεὶς εἰσελεύσεται, εἰ μὴ λάβοι τὸ ὄνομα τὸ ἅγιον αὐτοῦ. ἐὰν γὰρ εἰς πόλιν θελήσῃς εἰσελθεῖν τινα κἀκείνη ἡ πόλις περιτετειχισμένη κύκλῳ καὶ μίαν ἔχει πύλην, μήτι δύνῃ εἰς ἐκείνην τὴν πόλιν εἰσελθεῖν, εἰ μὴ διὰ τῆς πύλης ἧς ἔχει; Πῶς γάρ, φημί, κύριε, δύναται γενέσθαι ἄλλως; Εἰ οὖν εἰς τὴν πόλιν οὐ δύνῃ εἰσελθεῖν εἰ μὴ διὰ τῆς πύλης ἧς ἔχει, οὕτω, φησί, καὶ εἰς τῆν βασιλείαν τοῦ θεοῦ ἄλλως εἰσελθεῖν οὐ δύναται ἄνθρωπος εἰ μὴ διὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ τοῦ ἠγαπημένου ὑπ’ αὐτοῦ. Εἶδες, φησί, τὸν ὄχλον τὸν οἰκοδομοῦντα τὸν πύργον; Εἶδον, φημί, κύριε. Ἐκεῖνοι, φησί, πάντες ἄγγελοι ἔνδοξοί εἰσι: τούτοις οὖν περιτετείχισται ὁ κύριος. ἡ δὲ πύλη ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἐστιν: αὕτη μία εἴσοδός ἐστι πρὸς τὸν κύριον. ἄλλως οὖν οὐδεὶς εἰσελεύσεται πρὸς αὐτὸν εἰ μὴ διὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. Εἶδες, φησί, τοὺς ἓξ ἄνδρας καὶ τὸν μέσον αὐτῶν ἔνδοξον καὶ μέγαν ἄνδρα τὸν περιπατοῦντα περὶ τὸν πύργον καὶ τοὺς λίθους ἀποδοκιμάσαντα ἐκ τῆς οἰκοδομῆς; Εἶδον, φημί, κύριε. Ὁ ἔνδοξος, φησίν, ἀνὴρ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἐστι, κἀκεῖνοι οἱ ἓξ οἱ ἔνδοξοι ἄγγελοί εἰσι δεξιὰ καὶ εὐώνυμα συγκρατοῦντες αὐτόν. τούτων, φησί, τῶν ἀγγέλων τῶν ἐνδόξων οὐδεὶς εἰσελεύσεται πρὸς τὸν θεὸν ἄτερ αὐτοῦ: ὃς ἂν τὸ ὄνομα αὐτοῦ μὴ λάβῃ, οὐκ εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ.
"Antes de tudo", digo, "senhor, mostra-me isto: a rocha e a porta, quem é?" "Esta rocha", diz, "e a porta é o Filho de Deus." "Como", digo, "senhor, a rocha é antiga, e a porta, nova?" "Ouve", diz, "e compreende, [homem] sem inteligência. O Filho de Deus é mais antigo do que toda a sua criação, de modo que foi conselheiro do Pai na sua criação; por isso também [é] antiga a rocha." "E a porta, por que nova", digo, "senhor?" "Porque", diz, "nos últimos dias da consumação ele se tornou manifesto; por isso a porta se fez nova: para que os que hão de ser salvos entrem por ela no reino de Deus. Viste", diz, "as pedras que entraram pela porta, lançadas na edificação da torre, e as que não entraram, rejeitadas de novo para o seu próprio lugar?" "Vi", digo, "senhor." "Assim", diz, "no reino de Deus ninguém entrará, se não receber o santo nome dele. Pois, se quiseres entrar numa cidade, e aquela cidade estiver toda amuralhada em círculo e tiver uma só porta, acaso podes entrar naquela cidade senão pela porta que tem?" "Como, pois", digo, "senhor, poderia ser de outro modo?" "Se, pois, na cidade não podes entrar senão pela porta que tem, assim", diz, "também no reino de Deus um homem não pode entrar de outro modo senão pelo nome do seu Filho, amado por ele. Viste", diz, "a turba que edificava a torre?" "Vi", digo, "senhor." "Aqueles", diz, "são todos anjos gloriosos: com estes, pois, está o Senhor cercado como de muralha. E a porta é o Filho de Deus: esta é a única entrada para o Senhor. De nenhum outro modo, pois, alguém entrará a ele, senão pelo seu Filho. Viste", diz, "os seis homens, e, no meio deles, o homem glorioso e grande, que caminhava em volta da torre e reprovou as pedras da edificação?" "Vi", digo, "senhor." "O homem glorioso", diz, "é o Filho de Deus, e aqueles seis são os anjos gloriosos que o assistem à direita e à esquerda. Destes anjos gloriosos", diz, "nenhum entrará a Deus sem ele: quem não receber o nome dele, não entrará no reino de Deus."
13Ὁ δὲ πύργος, φημί, τίς ἐστιν; Ὁ πύργος, φησίν, οὗτος ἡ ἐκκλησία ἐστίν. Αἱ δὲ παρθένοι αὗται τίνες εἰσίν; Αὗται, φησίν, ἅγια πνεύματά εἰσι: καὶ ἄλλως ἄνθρωπος οὐ δύναται εὑρεθῆναι εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, ἐὰν μὴ αὗται αὐτὸν ἐνδύσωσι τὸ ἔνδυμα αὐτῶν: ἐὰν γὰρ τὸ ὄνομα μόνον λάβῃς, τὸ δὲ ἔνδυμα παρὰ τούτων μὴ λάβῃς, οὐδὲν ὠφελήσῃ: αὗται γὰρ αἱ παρθένοι δυνάμεις εἰσὶ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ. ἐὰν τὸ ὄνομα φορῇς, τὴν δὲ δύναμιν μὴ φορῇς αὐτοῦ, εἰς μάτην ἔσῃ τὸ ὄνομα αὐτοῦ φορῶν. τοὺς δὲ λίθους, φησίν, οὓς εἶδες ἀποβεβλημένους, οὗτοι τὸ μὲν ὄνομα ἐφόρεσαν, τὸν δὲ ἱματισμὸν τῶν παρθένων οὐκ ἐνεδύσαντο. Ποῖος, φημί, ἱματισμὸς αὐτῶν ἐστί, κύριε; Αὐτὰ τὰ ὀνόματα, φησίν, ἱματισμός ἐστιν αὐτῶν. ὃς ἂν τὸ ὄνομα τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ φορῇ, καὶ τούτων ὀφείλει τὰ ὀνόματα φορεῖν: καὶ γὰρ αὐτὸς ὁ υἱὸς τὰ ὀνόματα τῶν παρθένων τούτων φορεῖ. ὅσους, φησί, λίθους εἶδες εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου εἰσεληλυθότας, ἐπιδεδομένους διὰ τῶν χειρῶν αὐτῶν καὶ μείναντας εἰς τὴν οἰκοδομήν, τούτων τῶν παρθένων τὴν δύναμιν ἐνδεδυμένοι εἰσί. διὰ τοῦτο βλέπεις τὸν πύργον μονόλιθον γεγονότα μετὰ τῆς πέτρας: οὕτω καὶ οἱ πιστεύσαντες τῷ κυρίῳ διὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ καὶ ἐνδιδυσκόμενοι τὰ πνεύματα ταῦτα ἔσονται εἰς ἓν πνεῦμα, ἓν σῶμα, καὶ μία χρόα τῶν ἱματίων αὐτῶν. τῶν τοιούτων δὲ τῶν φορούντων τὰ ὀνόματα τῶν παρθένων ἐστὶν ἡ κατοικία εἰς τὸν πύργον. Οἱ οὖν, φημί, κύριε, ἀποβεβλημένοι λίθοι διατί ἀπεβλήθησαν; διῆλθον γὰρ διὰ τῆς πύλης, καὶ διὰ τῶν χειρῶν τῶν παρθένων ἐτέθησαν εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου. Ἐπειδὴ πάντα σοι, φησί, μέλει, καὶ ἀκριβῶς ἐξετάζεις, ἄκουε περὶ τῶν ἀποβεβλημένων λίθων. οὗτοι, φησί, πάντες τὸ ὄνομα τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ ἔλαβον, ἔλαβον δὲ καὶ τὴν δύναμιν τῶν παρθένων τούτων. λαβόντες οὖν τὰ πνεύματα ταῦτα ἐνεδυναμώθησαν καὶ ἦσαν μετὰ τῶν δούλων τοῦ θεοῦ, καὶ ἦν αὐτῶν ἓν πνεῦμα καὶ ἓν σῶμα καὶ ἓν ἔνδυμα: τὰ γὰρ αὐτὰ ἐφρόνουν καὶ δικαιοσύνην εἰργάζοντο. μετὰ οὖν χρόνον τινὰ ἀνεπείσθησαν ὑπὸ τῶν γυναικῶν ὧν εἶδες μέλανα ἱμάτια ἐνδεδυμένων, τοὺς ὤμους ἔξω ἐχουσῶν καὶ τὰς τρίχας λελυμένας καὶ εὐμόρφων: ταύτας ἰδόντες ἐπεθύμησαν αὐτῶν καὶ ἐνεδύσαντο τὴν δύναμιν αὐτῶν, τῶν δὲ παρθένων ἀπεδύσαντο τὸ ἔνδυμα καὶ τὴν δύναμιν. οὗτοι οὖν ἀπεβλήθησαν ἀπὸ τοῦ οἴκου τοῦ θεοῦ καὶ ἐκείναις παρεδόθησαν: οἱ δὲ μὴ ἀπατηθέντες τῷ κάλλει τῶν γυναικῶν τούτων ἔμειναν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ θεοῦ. ἔχεις, φησί, τὴν ἐπίλυσιν τῶν ἀποβεβλημένων.
"E a torre", digo, "quem é?" "Esta torre", diz, "é a Igreja." "E estas virgens, quem são?" "Estas", diz, "são espíritos santos; e de outro modo um homem não pode ser achado no reino de Deus, se elas não o vestirem com a veste delas: pois, se receberes somente o nome, mas não receberes delas a veste, de nada te aproveitará: pois estas virgens são poderes do Filho de Deus. Se carregares o nome, mas não carregares o poder dele, em vão estarás carregando o seu nome. E as pedras", diz, "que viste rejeitadas, estas carregaram o nome, mas não vestiram a vestimenta das virgens." "Qual", digo, "é a vestimenta delas, senhor?" "Os próprios nomes", diz, "são a vestimenta delas. Quem carrega o nome do Filho de Deus deve carregar também os nomes destas: pois também o próprio Filho carrega os nomes destas virgens. Quantas pedras", diz, "viste entradas na edificação da torre, entregues pelas mãos delas e que permaneceram na edificação, estão vestidas do poder destas virgens. Por isso vês a torre feita um monólito com a rocha: assim também os que creram no Senhor por meio do seu Filho, e se vestem destes espíritos, serão um só espírito, um só corpo, e uma só a cor das suas vestes. E dos tais, que carregam os nomes das virgens, é a morada na torre." "As pedras rejeitadas, pois", digo, "senhor, por que foram rejeitadas? Pois passaram pela porta, e pelas mãos das virgens foram postas na edificação da torre." "Já que tudo te interessa", diz, "e indagas com exatidão, ouve a respeito das pedras rejeitadas. Estas", diz, "todas receberam o nome do Filho de Deus, e receberam também o poder destas virgens. Recebendo, pois, estes espíritos, foram fortalecidas, e estavam com os servos de Deus, e era deles um só espírito e um só corpo e uma só veste: pois pensavam as mesmas coisas e praticavam a justiça. Depois de certo tempo, porém, foram seduzidas pelas mulheres que viste vestidas de vestes negras, com os ombros de fora e os cabelos soltos, e bem formadas: vendo-as, desejaram-nas, e vestiram o poder delas, e despiram a veste e o poder das virgens. Estes, pois, foram rejeitados da casa de Deus, e entregues àquelas; mas os que não foram enganados pela beleza destas mulheres permaneceram na casa de Deus. Tens", diz, "a explicação dos rejeitados."
14Τί οὖν, φημί, κύριε, ἐὰν οὗτοι οἱ ἄνθρωποι, τοιοῦτοι ὄντες, μετανοήσωσι καὶ ἀποβάλωσι τὰς ἐπιθυμίας τῶν γυναικῶν τούτων, καὶ ἐπανακάμψωσιν ἐπὶ τὰς παρθένους καὶ ἐν τῇ δυνάμει αὐτῶν καὶ ἐν τοῖς ἔργοις αὐτῶν πορευθῶσιν, οὐκ εἰσελεύσονται εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ; Εἰσελεύσονται, φησίν, ἐὰν τούτων τῶν γυναικῶν ἀποβάλωσι τὰ ἔργα, τῶν δὲ παρθένων ἀναλάβωσι τὴν δύναμιν καὶ ἐν τοῖς ἔργοις αὐτῶν πορευθῶσι: διὰ τοῦτο γὰρ καὶ τῆς οἰκοδομῆς ἀνοχὴ ἐγένετο, ἵνα, ἐὰν μετανοήσωσιν οὗτοι, ἀπέλθωσιν εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου. ἐὰν δὲ μὴ μετανοήσωσι, τότε ἄλλοι εἰσελεύσονται, καὶ οὗτοι εἰς τέλος ἐκβληθήσονται. ἐπὶ τούτοις πᾶσιν ηὐχαρίστησα τῷ κυρίῳ, ὅτι ἐσπλαγχνίσθη ἐπὶ πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις τῷ ὀνόματι αὐτοῦ καὶ ἐξαπέστειλε τὸν ἄγγελον τῆς μετανοίας εἰς ἡμᾶς τοὺς ἁμαρτήσαντας εἰς αὐτὸν καὶ ἀνεκαίνισεν ἡμῶν τὸ πνεῦμα καὶ ἤδη κατεφθαρμένων ἡμῶν καὶ μὴ ἐχόντων ἐλπίδα τοῦ ζῆν ἀνενέωσε τὴν ζωὴν ἡμῶν. Νῦν, φημί, κύριε, δήλωσόν μοι, διατί ὁ πύργος χαμαὶ οὐκ ᾠκοδόμηται, ἀλλ̓ ἐπὶ τὴν πέτραν καὶ ἐπὶ τὴν πύλην. Ἔτι, φησίν, ἄφρων εἶ καὶ ἀσύνετος; Ἀνάγκην ἔχω, φημί, κύριε, πάντα ἐπερωτᾶν σε, ὅτι οὐδ̓ ὅλως οὐδὲν δύναμαι νοῆσαι: τὰ γὰρ πάντα μεγάλα καὶ ἔνδοξά ἐστι καὶ δυσνόητα τοῖς ἀνθρώποις. Ἄκουε, φησί: τὸ ὄνομα τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ μέγα ἐστὶ καὶ ἀχώρητον καὶ τὸν κόσμον ὅλον βαστάζει. εἰ οὖν πᾶσα ἡ κτίσις διὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ βαστάζεται, τί δοκεῖς τοὺς κεκλημένους ὑπ’ αὐτοῦ καὶ τὸ ὄνομα φοροῦντας τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ καὶ πορευομένους ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ; βλέπεις οὖν, ποίους βαστάζει; τοὺς ἐξ ὅλης καρδίας φοροῦντας τὸ ὄνομα αὐτοῦ. αὐτὸς οὖν θεμέλιος αὐτοῖς ἐγένετο καὶ ἡδέως αὐτοὺς βαστάζει, ὅτι οὐκ ἐπαισχύνονται τὸ ὄνομα αὐτοῦ φορεῖν.
"E então", digo, "senhor: se estes homens, sendo tais, se arrependerem, e lançarem fora os desejos destas mulheres, e voltarem às virgens, e caminharem no poder e nas obras delas, não entrarão na casa de Deus?" "Entrarão", diz, "se lançarem fora as obras destas mulheres, e retomarem o poder das virgens, e caminharem nas obras delas. Pois por isso também houve pausa na edificação: para que, se estes se arrependerem, vão para a edificação da torre. Mas, se não se arrependerem, então outros entrarão, e estes serão lançados fora por completo." Por tudo isto dei graças ao Senhor: porque se compadeceu de todos os que invocam o seu nome, e enviou o anjo do arrependimento a nós, que pecamos contra ele, e renovou o nosso espírito, e, já estando nós corrompidos e sem esperança de viver, renovou a nossa vida. "Agora", digo, "senhor, mostra-me por que a torre não foi edificada no chão, mas sobre a rocha e sobre a porta." "Ainda", diz, "és insensato e sem inteligência?" "Tenho necessidade", digo, "senhor, de te perguntar tudo, porque absolutamente nada posso compreender: pois todas as coisas são grandes e gloriosas e difíceis de compreender para os homens." "Ouve", diz. "O nome do Filho de Deus é grande e incontível, e sustenta o mundo inteiro. Se, pois, toda a criação é sustentada pelo Filho de Deus, que julgas dos que são chamados por ele, e carregam o nome do Filho de Deus, e caminham nos seus mandamentos? Vês, pois, quais ele sustenta? Os que de todo o coração carregam o seu nome. Ele, pois, tornou-se fundamento para eles, e com gosto os sustenta, porque não se envergonham de carregar o seu nome."
15Δήλωσόν μοι, φημί, κύριε, τῶν παρθένων τὰ ὀνόματα καὶ τῶν γυναικῶν τῶν τὰ μέλανα ἱμάτια ἐνδεδυμένων. Ἄκουε, φησίν, τῶν παρθένων τὰ ὀνόματα τῶν ἰσχυροτέρων, τῶν εἰς τὰς γωνίας σταθεισῶν. ἡ μὲν πρώτη Πίστις, ἡ δὲ δευτέρα Ἐγκράτεια, ἡ δὲ τρίτη Δύναμις, ἡ δὲ τετάρτη Μακροθυμία: αἱ δὲ ἕτεραι ἀνὰ μέσον τούτων σταθεῖσαι ταῦτα ἔχουσι τὰ ὀνόματα: Ἁπλότης, Ἀκακία, Ἁγνεία, Ἱλαρότης, Ἀλήθεια, Σύνεσις, Ὁμόνοια, Ἀγάπη. ταῦτα τὰ ὀνόματα ὁ φορῶν καὶ τὸ ὄνομα τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ δυνήσεται εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελθεῖν. ἄκουε, φησί, καὶ τὰ ὀνόματα τῶν γυναικῶν τῶν τὰ ἱμάτια μέλανα ἐχουσῶν. καὶ ἐκ τούτων τέσσαρές εἰσι δυνατώτεραι. ἡ πρώτη Ἀπιστία, ἡ δευτέρα Ἀκρασία, ἡ δὲ τρίτη Ἀπείθεια, ἡ δὲ τετάρτη Ἀπάτη. αἱ δὲ ἀκόλουθοι αὐτῶν καλοῦνται Λύπη, Πονηρία, Ἀσέλγεια, Ὀξυχολία, Ψεῦδος, Ἀφροσύνη, Καταλαλιά, Μῖσος. ταῦτα τὰ ὀνόματα ὁ φορῶν τοῦ θεοῦ δοῦλος τὴν βασιλείαν μὲν ὄψεται τοῦ θεοῦ, εἰς αὐτὴν δὲ οὐκ εἰσελεύσεται. Οἱ λίθοι δέ, φημί, κύριε, οἱ ἐκ τοῦ βυθοῦ ἡρμοσμένοι εἰς τὴν οἰκοδομὴν τίνες εἰσίν; Οἱ μὲν πρῶτοι, φησίν, οἱ ι οἱ εἰς τὰ θεμέλια τεθειμένοι, πρώτη γενεά: οἱ δὲ κέ δευτέρα γενεὰ ἀνδρῶν δικαίων: οἱ δὲ λε προφῆται τοῦ θεοῦ καὶ διάκονοι αὐτοῦ: οἱ δὲ μ ἀπόστολοι καὶ διδάσκαλοι τοῦ κηρύγματος τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ. Διατί οὖν, φημί, κύριε, αἱ παρθένοι καὶ τούτους τοὺς λίθους ἐπέδωκαν εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου, διενέγκασαι διὰ τῆς πύλης; Οὗτοι γάρ, φησί, πρῶτοι ταῦτα τὰ πνεύματα ἐφόρεσαν καὶ ὅλως ἀπ̓ ἀλλήλων οὐκ ἀπέστησαν, οὔτε τὰ πνεύματα ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων οὔτε οἱ ἄνθρωποι ἀπὸ τῶν πνευμάτων, ἀλλὰ παρέμειναν τὰ πνεύματα αὐτοῖς μέχρι τῆς κοιμήσεως αὐτῶν. καὶ εἰ μὴ ταῦτα τὰ πνεύματα μετ̓ αὐτῶν ἐσχήκεισαν, οὐκ ἂν εὔχρηστοι γεγόνεισαν τῇ οἰκοδομῇ τοῦ πύργου τούτου.
"Mostra-me", digo, "senhor, os nomes das virgens, e os das mulheres vestidas de vestes negras." "Ouve", diz, "os nomes das virgens mais fortes, das postadas nos cantos. A primeira [é] Fé; a segunda, Continência; a terceira, Poder; a quarta, Longanimidade. E as outras, postadas entre elas, têm estes nomes: Simplicidade, Inocência, Pureza, Alegria, Verdade, Inteligência, Concórdia, Amor. Quem carrega estes nomes e o nome do Filho de Deus poderá entrar no reino de Deus. Ouve", diz, "também os nomes das mulheres que têm as vestes negras. Também destas, quatro são mais poderosas: a primeira, Incredulidade; a segunda, Incontinência; a terceira, Desobediência; a quarta, Engano. E as que as seguem chamam-se Tristeza, Maldade, Dissolução, Irascibilidade, Mentira, Insensatez, Maledicência, Ódio. O servo de Deus que carrega estes nomes verá o reino de Deus, mas nele não entrará." "E as pedras", digo, "senhor, as do abismo, ajustadas na edificação, quem são?" "As primeiras", diz, "as dez postas nos fundamentos, [são] a primeira geração; as vinte e cinco, a segunda geração dos homens justos; as trinta e cinco, os profetas de Deus e os seus servidores; as quarenta, apóstolos e mestres da pregação do Filho de Deus." "Por que, então", digo, "senhor, as virgens entregaram também estas pedras para a edificação da torre, levando-as através da porta?" "Porque estes", diz, "foram os primeiros a carregar estes espíritos, e não se apartaram absolutamente uns dos outros — nem os espíritos dos homens, nem os homens dos espíritos —, mas os espíritos permaneceram com eles até o seu adormecimento. E, se não tivessem tido estes espíritos consigo, não teriam sido úteis à edificação desta torre."
16Ἔτι μοι, φημί, κύριε, δήλωσον. Τί, φησίν, ἐπιζητεῖς; Διατί, φημί, κύριε, οἱ λίθοι ἐκ τοῦ βυθοῦ ἀνέβησαν καὶ εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου ἐτέθησαν, πεφορηκότες τὰ πνεύματα ταῦτα; Ἀνάγκην, φησίν, εἶχον δἰ ὕδατος ἀναβῆναι, ἵνα ζωοποιηθῶσιν: οὐκ ἠδύναντο γὰρ ἄλλως εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, εἰ μὴ τὴν νέκρωσιν ἀπέθεντο τῆς ζωῆς αὐτῶν τῆς προτέρας. ἔλαβον οὖν καὶ οὗτοι οἱ κεκοιμημένοι τὴν σφραγῖδα τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ καὶ εἰσῆλθον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ: πρὶν γάρ, φησί, φορέσαι τὸν ἄνθρωπον τὸ ὄνομα τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ, νεκρός ἐστιν: ὅταν δὲ λάβῃ τὴν σφραγῖδα, ἀποτίθεται τὴν νέκρωσιν καὶ ἀναλαμβάνει τὴν ζωήν. ἡ σφραγὶς οὖν τὸ ὕδωρ ἐστίν: εἰς τὸ ὕδωρ οὖν καταβαίνουσι νεκροὶ καὶ ἀναβαίνουσι ζῶντες. κἀκείνοις οὖν ἐκηρύχθη ἡ σφραγὶς αὕτη καὶ ἐχρήσαντο αὐτῇ, ἵνα εἰσέλθωσιν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. Διατί, φημί, κύριε, καὶ οἱ μ λίθοι μετ̓ αὐτῶν ἀνέβησαν ἐκ τοῦ βυθοῦ, ἤδη ἐσχηκότες τὴν σφαγῖδα; Ὅτι, φησίν, οὗτοι οἱ ἀπόστολοι καὶ οἱ διδάσκαλοι οἱ κηρύξαντες τὸ ὄνομα τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ, κοιμηθέντες ἐν δυνάμει καὶ πίστει τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ ἐκήρυξαν καὶ τοῖς προκεκοιμημένοις καὶ αὐτοὶ ἔδωκαν αὐτοῖς τὴν σφραγῖδα τοῦ κηρύγματος. κατέβησαν οὖν μετ̓ αὐτῶν εἰς τὸ ὕδωρ καὶ πάλιν ἀνέβησαν: ἀλλ̓ οὗτοι μὲν ζῶντες κατέβησαν καὶ ζῶντες ἀνέβησαν: ἐκεῖνοι δὲ οἱ προκεκοιμημένοι νεκροὶ κατέβησαν, ζῶντες δὲ ἀνέβησαν. διὰ τούτων οὖν ἐζωοποιήθησαν καὶ ἐπέγνωσαν τὸ ὄνομα τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ: διὰ τοῦτο καὶ συνανέβησαν μετ̓ αὐτῶν, καὶ συνηρμόσθησαν εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου, καὶ ἀλατόμητοι συνῳκοδομήθησαν: ἐν δικαιοσύνῃ γὰρ ἐκοιμήθησαν καὶ ἐν μεγάλῃ ἁγνείᾳ: μόνον δὲ τὴν σφραγῖδα ταύτην οὐκ εἶχον. ἔχεις οὖν καὶ τὴν τούτων ἐπίλυσιν. Ἔχω, φημί, κύριε.
"Ainda", digo, "senhor, mostra-me." "Que", diz, "buscas?" "Por que", digo, "senhor, as pedras subiram do abismo, e foram postas na edificação da torre, tendo [já] carregado estes espíritos?" "Tiveram necessidade", diz, "de subir através da água, para serem vivificadas: pois não podiam de outro modo entrar no reino de Deus, se não depusessem a mortificação da sua vida anterior. Receberam, pois, também estes adormecidos o selo do Filho de Deus, e entraram no reino de Deus. Pois, antes", diz, "de o homem carregar o nome do Filho de Deus, está morto; mas, quando recebe o selo, depõe a mortificação e retoma a vida. O selo, pois, é a água: descem, pois, à água mortos, e sobem vivos. Também àqueles, pois, foi pregado este selo, e usaram-no, para entrar no reino de Deus." "Por que", digo, "senhor, também as quarenta pedras subiram com eles do abismo, já tendo o selo?" "Porque", diz, "estes, os apóstolos e os mestres que pregaram o nome do Filho de Deus, tendo adormecido no poder e na fé do Filho de Deus, pregaram também aos que haviam adormecido antes, e eles mesmos lhes deram o selo da pregação. Desceram, pois, com eles à água, e de novo subiram; mas estes desceram vivos e subiram vivos, enquanto aqueles, os que haviam adormecido antes, desceram mortos, mas subiram vivos. Por meio destes, pois, foram vivificados, e conheceram o nome do Filho de Deus; por isso também subiram com eles, e foram juntos ajustados na edificação da torre, e, sem serem talhados, foram juntos edificados: pois adormeceram na justiça e em grande pureza; somente este selo não tinham. Tens, pois, também a explicação destas coisas." "Tenho", digo, "senhor."
17Νῦν οὖν, κύριε, περὶ τῶν ὀρέων μοι δήλωσον: διατί ἄλλαι καὶ ἄλλαι εἰσὶν αἱ ἰδέαι καὶ ποικίλαι; Ἄκουε, φησί: τὰ ὄρη ταῦτα τὰ δώδεκα φυλαί εἰσιν αἱ κατοικοῦσαι ὅλον τὸν κόσμον. ἐκηρύχθη οὖν εἰς ταύτας ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ διὰ τῶν ἀποστόλων. Διατί δὲ ποικίλα καὶ ἄλλη καὶ ἄλλη ἰδέα ἐστὶ τὰ ὄρη, δήλωσόν μοι, κύριε. Ἄκουε, φησίν: αἱ δώδεκα φυλαὶ αὗται αἱ κατοικοῦσαι ὅλον τὸν κόσμον δώδεκα ἔθνη εἰσί: ποικίλα δέ εἰσι τῇ φρονήσει καὶ τῷ νοΐ: οἷα οὖν εἶδες τὰ ὄρη ποικίλα, τοιαῦταί εἰσι καὶ τούτων αἱ ποικιλίαι τοῦ νοὸς τῶν ἐθνῶν καὶ ἡ φρόνησις. δηλώσω δέ σοι καὶ ἑνὸς ἑκάστου τὴν πρᾶξιν. Πρῶτον, φημί, κύριε, τοῦτο δήλωσον, διατί οὕτω ποικίλα ὄντα τὰ ὄρη, εἰς τὴν οἰκοδομὴν ὅταν ἐτέθησαν οἱ λίθοι αὐτῶν, μιᾷ χρόᾳ ἐγένοντο λαμπροί, ὡς καὶ οἱ ἐκ τοῦ βυθοῦ ἀναβεβηκότες λίθοι; Ὅτι, φησί, πάντα τὰ ἔθνη τὰ ὑπὸ τὸν οὐρανὸν κατοικουντα, ἀκούσαντα καὶ πιστεύσαντα ἐπὶ τῷ ὀνόματι ἐκλήθησαν τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ. λαβόντες οὖν τὴν σφραγῖδα μίαν φρόνησιν ἔσχον καὶ ἕνα νοῦν, καὶ μία πίστις αὐτῶν ἐγένετο καὶ μία ἀγάπη, καὶ τὰ πνεύματα τῶν παρθένων μετὰ τοῦ ὀνόματος ἐφόρεσαν: διὰ τοῦτο ἡ οἰκοδομὴ τοῦ πύργου μιᾷ χρόᾳ ἐγένετο λαμπρὰ ὡς ὁ ἥλιος. μετὰ δὲ τὸ εἰσελθεῖν αὐτοὺς ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ γενέσθαι ἓν σῶμα, τινὲς ἐξ αὐτῶν ἐμίαναν ἑαυτοὺς καὶ ἐξεβλήθησαν ἐκ τοῦ γένους τῶν δικαίων καὶ πάλιν ἐγένοντο, οἷοι πρότερον ἦσαν, μᾶλλον δὲ καὶ χείρονες.
"Agora, pois, senhor, mostra-me a respeito das montanhas: por que os seus aspectos são diferentes uns dos outros, e variados?" "Ouve", diz. "Estas doze montanhas são tribos que habitam o mundo inteiro. Foi-lhes, pois, pregado o Filho de Deus por meio dos apóstolos." "E por que as montanhas são variadas, e cada uma de um aspecto? Mostra-me, senhor." "Ouve", diz. "Estas doze tribos que habitam o mundo inteiro são doze nações; e são variadas no pensamento e na mente. Tal como viste as montanhas variadas, tais são também as variedades da mente e do pensamento destas nações. E mostrar-te-ei também a conduta de cada uma." "Primeiro", digo, "senhor, mostra isto: por que, sendo as montanhas tão variadas, quando as suas pedras foram postas na edificação tornaram-se resplandecentes, de uma só cor, como também as pedras que subiram do abismo?" "Porque", diz, "todas as nações que habitam sob o céu, quando ouviram e creram, foram chamadas pelo nome do Filho de Deus. Recebendo, pois, o selo, tiveram um só pensamento e uma só mente, e uma só fé se fez deles, e um só amor, e carregaram os espíritos das virgens junto com o nome. Por isso a edificação da torre se fez resplandecente, de uma só cor, como o sol. Mas, depois de eles entrarem juntos e se tornarem um só corpo, alguns deles mancharam-se a si mesmos, e foram lançados fora da raça dos justos, e de novo se tornaram tais como antes eram — antes, até piores."
18Πῶς, φημί, κύριε, ἐγένοντο χείρονες, θεὸν ἐπεγνωκότες; Ὁ μὴ γινώσκων, φησί, θεὸν καὶ πονηρευόμενος ἔχει κόλασίν τινα τῆς πονηρίας αὐτοῦ, ὁ δὲ θεὸν ἐπιγνοὺς οὐκέτι ὀφείλει πονηρεύεσθαι, ἀλλ̓ ἀγαθοποιεῖν. ἐὰν οὖν ὁ ὀφείλων ἀγαθοποιεῖν πονηρεύηται, οὐ δοκεῖ πλείονα πονηρίαν ποιεῖν παρὰ τὸν μὴ γινώσκοντα τὸν θεόν; διὰ τοῦτο οἱ μὴ ἐγνωκότες θεὸν καὶ πονηρευόμενοι κεκριμένοι εἰσὶν εἰς θάνατον, οἱ δὲ τὸν θεὸν ἐγνωκότες καὶ τὰ μεγαλεῖα αὐτοῦ ἑωρακότες καὶ πονηρευόμενοι δισσῶς κολασθήσονται καὶ ἀποθανοῦνται εἰς τὸν αἰῶνα. οὕτως οὖν καθαρισθήσεται ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ. ὡς δὲ εἶδες ἐκ τοῦ πύργου τοὺς λίθους ἠρμένους καὶ παραδεδομένους τοῖς πνεύμασι τοῖς πονηροῖς καὶ ἐκεῖθεν ἐκβληθέντας: ʽκαὶ ἔσται ἓν σῶμα τῶν κεκαθαρμένων, ὥσπερ καὶ ὁ πύργος ἐγένετο ὡς ἐξ ἑνὸς λίθου γεγονὼς μετὰ τὸ καθαρισθῆναι αὐτόν:ʼ οὕτως ἔσται καὶ ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ μετὰ τὸ καθαρισθῆναι αὐτὴν καὶ ἀποβληθῆναι τοὺς πονηροὺς καὶ ὑποκριτὰς καὶ βλασφήμους καὶ διψύχους καὶ πονηρευομένους ποικίλαις πονηρίαις. μετὰ τὸ τούτους ἀποβληθῆναι ἔσται ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ ἓν σῶμα, μία φρόνησις, εἷς νοῦς, μία πίστις, μία ἀγάπη: καὶ τότε ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἀγαλλιάσεται καὶ εὐφρανθήσεται ἐν αὐτοῖς ἀπειληφὼς τὸν λαὸν αὐτοῦ καθαρόν. Μεγάλως, φημί, κύριε, καὶ ἐνδόξως πάντα ἔχει. Ἔτι, φημί, κύριε, τῶν ὀρέων ἑνὸς ἑκάστου δήλωσόν μοι τὴν δύναμιν καὶ τὰς πράξεις, ἵνα πᾶσα ψυχὴ πεποιθυῖα ἐπὶ τὸν κύριον ἀκούσασα δοξάσῃ τὸ μέγα καὶ θαυμαστὸν καὶ ἔνδοξον ὄνομα αὐτοῦ. Ἄκουε, φησί, τῶν ὀρέων τὴν ποικιλίαν καὶ τῶν δώδεκα ἐθνῶν.
"Como", digo, "senhor, se tornaram piores, tendo conhecido a Deus?" "Quem não conhece a Deus", diz, "e pratica o mal, tem algum castigo da sua maldade; mas quem conheceu a Deus já não deve praticar o mal, e sim fazer o bem. Se, pois, aquele que deve fazer o bem praticar o mal, não parece fazer maldade maior do que o que não conhece a Deus? Por isso, os que não conheceram a Deus e praticam o mal estão julgados para a morte; mas os que conheceram a Deus e viram as suas grandezas, e praticam o mal, serão castigados em dobro, e morrerão para sempre. Assim, pois, será purificada a igreja de Deus. E, como viste as pedras removidas da torre e entregues aos espíritos maus e dali lançadas fora (e será um só corpo o dos purificados, assim como também a torre se tornou como que feita de uma só pedra depois de purificada), assim será também a igreja de Deus, depois de ser purificada e de serem lançados fora os maus e hipócritas e blasfemos e de alma dupla, e os que praticam maldades variadas. Depois de estes serem lançados fora, a igreja de Deus será um só corpo, um só pensamento, uma só mente, uma só fé, um só amor; e então o Filho de Deus exultará e se alegrará neles, tendo recebido de volta o seu povo puro." "Grande e gloriosamente", digo, "senhor, está tudo. Ainda", digo, "senhor, mostra-me o poder e as condutas de cada uma das montanhas, para que toda alma que confia no Senhor, ouvindo, glorifique o seu grande e admirável e glorioso nome." "Ouve", diz, "a variedade das montanhas e das doze nações.
19Ἐκ τοῦ πρώτου ὄρους τοῦ μέλανος οἱ πιστεύσαντες τοιοῦτοί εἰσιν: ἀποστάται καὶ βλάσφημοι εἰς τὸν κύριον καὶ προδόται τῶν δούλων τοῦ θεοῦ. τούτοις δὲ μετάνοια οὐκ ἔστι, θάνατος δὲ ἔστι, καὶ διὰ τοῦτο καὶ μέλανές εἰσι: καὶ γὰρ τὸ γένος αὐτῶν ἄνομόν ἐστιν. ἐκ δὲ τοῦ δευτέρου ὄρους τοῦ ψιλοῦ οἱ πιστεύσαντες τοιοῦτοί εἰσιν: ὑποκριταὶ καὶ διδάσκαλοι πονηρίας. καὶ οὗτοι οὖν τοῖς προτέροις ὅμοιοί εἰσι, μὴ ἔχοντες καρπὸν δικαιοσύνης: ὡς γὰρ τὸ ὄρος αὐτῶν ἄκαρπον, οὕτω καὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ τοιοῦτοι ὄνομα μὲν ἔχουσιν, ἀπὸ δὲ τῆς πίστεως κενοί εἰσι καὶ οὐδεὶς ἐν αὐτοῖς καρπὸς ἀληθείας. τούτοις οὖν μετάνοια κεῖται, ἐὰν ταχὺ μετανοήσωσιν: ἐὰν δὲ βραδύνωσι, μετὰ τῶν προτέρων ἔσται ὁ θάνατος αὐτῶν. Διατί, φημί, κύριε, τούτοις μετάνοιά ἐστι, τοῖς δὲ πρώτοις οὐκ ἔστι; παρά τι γὰρ αἱ αὐταὶ αἱ πράξεις αὐτῶν εἰσί. Διὰ τοῦτο, φησί, τούτοις μετάνοια κεῖται, ὅτι οὐκ ἐβλασφήμησαν τὸν κύριον αὐτῶν οὐδὲ ἐγένοντο προδόται τῶν δούλων τοῦ θεοῦ: διὰ δὲ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ λήμματος ὑπεκρίθησαν καὶ ἐδίδαξεν ἕκαστος κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῶν ἀνθρώπων τῶν ἁμαρτανόντων. ἀλλὰ τίσουσι δίκην τινά: κεῖται δὲ αὐτοῖς μετάνοια διὰ τὸ μὴ γενέσθαι αὐτοὺς βλασφήμους μηδὲ προδότας.
"Da primeira montanha, a negra, os que creram são tais: apóstatas e blasfemos contra o Senhor, e traidores dos servos de Deus. Para estes não há arrependimento, mas há morte; e por isso também são negros: pois a sua raça é sem lei. E da segunda montanha, a pelada, os que creram são tais: hipócritas e mestres de maldade. Também estes, pois, são semelhantes aos primeiros, não tendo fruto de justiça: pois, assim como a sua montanha [é] sem fruto, assim também tais homens têm o nome, sim, mas estão vazios da fé, e não há neles nenhum fruto de verdade. Para estes, pois, está reservado arrependimento, se depressa se arrependerem; mas, se demorarem, a sua morte será com os primeiros." "Por que", digo, "senhor, para estes há arrependimento, e para os primeiros não? Pois as suas condutas são quase as mesmas." "Por isso", diz, "está reservado arrependimento para estes: porque não blasfemaram o seu Senhor, nem se tornaram traidores dos servos de Deus; mas, pelo desejo de lucro, fingiram, e cada um ensinou segundo os desejos dos homens que pecam. Mas pagarão certa pena; e está-lhes reservado arrependimento, por não terem sido blasfemos nem traidores.
20Ἐκ δὲ τοῦ ὄρους τοῦ τρίτου τοῦ ἔχοντος ἀκάνθας καὶ τριβόλους οἱ πιστεύσαντες τοιοῦτοί εἰσιν. ἐξ αὐτῶν οἱ μὲν πλούσιοι, οἱ δὲ πραγματείαις πολλαῖς ἐμπεφυρμένοι. οἱ μὲν τρίβολοί εἰσιν οἱ πλούσιοι, αἱ δὲ ἄκανθαι οἱ ἐν ταῖς πραγματείαις ταῖς ποικίλαις ἐμπεφυρμένοι. οὗτοι οὖν, οἱ ἐν πολλαῖς καὶ ποικίλαις πραγματείαις ἐμπεφυρμένοι, οὐ κολλῶνται τοῖς δούλοις τοῦ θεοῦ, ἀλλ̓ ἀποπλανῶνται πνιγόμενοι ὑπὸ τῶν πράξεων αὐτῶν: οἱ δὲ πλούσιοι δυσκόλως κολλῶνται τοῖς δούλοις τοῦ θεοῦ, φοβούμενοι, μή τι αἰτισθῶσιν ὑπ’ αὐτῶν: οἱ τοιοῦτοι οὖν δυσκόλως εἰσελεύσονται εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. ὥσπερ γὰρ ἐν τριβόλοις γυμνοῖς ποσὶ περιπατεῖν δύσκολόν ἐστιν, οὕτω καὶ τοῖς τοιούτοις δύσκολόν ἐστιν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελθεῖν. ἀλλὰ τούτοις πᾶσι μετάνοιά ἐστι, ταχινὴ δέ, ἵν̓ ὃ τοῖς προτέροις χρόνοις οὐκ εἰργάσαντο νῦν ἀναδράμωσιν ταῖς ἡμέραις καὶ ἀγαθόν τι ποιήσωσιν. ἐὰν οὖν μετανοήσωσι καὶ ἀγαθόν τι ποιήσωσι, ζήσονται τῷ θεῷ: ἐὰν δὲ ἐπιμείνωσι ταῖς πράξεσιν αὐτῶν, παραδοθήσονται ταῖς γυναιξὶν ἐκείναις, αἵτινες αὐτοὺς θανατώσουσιν.
"E da terceira montanha, a que tem espinhos e abrolhos, os que creram são tais: deles, uns [são] ricos, outros enredados em muitos negócios. Os abrolhos são os ricos; os espinhos, os enredados nos negócios variados. Estes, pois, os enredados em muitos e variados negócios, não se apegam aos servos de Deus, mas desviam-se, sufocados pelos seus afazeres; e os ricos dificilmente se apegam aos servos de Deus, temendo que algo lhes seja pedido por eles. Os tais, pois, dificilmente entrarão no reino de Deus. Pois, assim como é difícil caminhar com pés descalços entre abrolhos, assim também para os tais é difícil entrar no reino de Deus. Mas para todos estes há arrependimento — porém rápido —, para que o que nos tempos anteriores não fizeram agora recuperem nos [seus] dias, e façam algum bem. Se, pois, se arrependerem e fizerem algum bem, viverão para Deus; mas, se permanecerem nas suas condutas, serão entregues àquelas mulheres, as quais os matarão."
21Ἐκ δὲ τοῦ τετάρτου ὄρους τοῦ ἔχοντος βοτάνας πολλάς, τὰ μὲν ἐπάνω τῶν βοτανῶν χλωρά, τὰ δὲ πρὸς ταῖς ῥίζαις ξηρά, τινὲς δὲ καὶ ἀπὸ τοῦ ἡλίου ξηραινόμεναι, οἱ πιστεύσαντες τοιοῦτοί εἰσιν: οἱ μὲν δίψυχοι, οἱ δὲ τὸν κύριον ἔχοντες ἐπὶ τὰ χείλη, ἐπὶ τὴν καρδίαν δὲ μὴ ἔχοντες. διὰ τοῦτο τὰ θεμέλια αὐτῶν ξηρά ἐστι καὶ δύναμιν μὴ ἔχοντα, καὶ τὰ ῥήματα αὐτῶν μόνα ζῶσι, τὰ δὲ ἔργα αὐτῶν νεκρά ἐστιν. οἱ τοιοῦτοι οὔτε ζῶσιν οὔτε τεθνήκασιν. ὅμοιοι οὖν εἰσὶ τοῖς διψύχοις: καὶ γὰρ οἱ δίψυχοι οὔτε χλωροί εἰσιν οὔτε ξηροί: οὔτε γὰρ ζῶσιν οὔτε τεθνήκασιν. ὥσπερ γὰρ αὗται αἱ βοτάναι ἥλιον ἰδοῦσαι ἐξηράνθησαν, οὕτω καὶ οἱ δίψυχοι, ὅταν θλῖψιν ἀκούσωσι, διὰ τὴν δειλίαν αὐτῶν εἰδωλολατροῦσι καὶ τὸ ὄνομα ἐπαισχύνονται τοῦ κυρίου αὐτῶν. οἱ τοιοῦτοι οὖν οὔτε ζῶσιν οὔτε τεθνήκασιν. ἀλλὰ καὶ οὗτοι ἐὰν ταχὺ μετανοήσωσιν, δυνήσονται ζῆσαι: ἐὰν δὲ μὴ μετανοήσωσιν, ἤδη παραδεδομένοι εἰσὶ ταῖς γυναιξὶ ταῖς ἀποφερομέναις τὴν ζωὴν αὐτῶν.
"E da quarta montanha, a que tem muitas plantas — a parte de cima das plantas verde, e a [parte] junto às raízes seca, e algumas até secando por causa do sol —, os que creram são tais: os de alma dupla, e os que têm o Senhor nos lábios, mas não [o] têm no coração. Por isso os seus fundamentos são secos e sem poder, e só as suas palavras vivem, mas as suas obras estão mortas. Os tais nem vivem nem morreram. São, pois, semelhantes aos de alma dupla: pois também os de alma dupla nem são verdes nem secos: pois nem vivem nem morreram. Pois, assim como estas plantas, vendo o sol, secaram, assim também os de alma dupla, quando ouvem de tribulação, pela sua covardia idolatram, e envergonham-se do nome do seu Senhor. Os tais, pois, nem vivem nem morreram. Mas também estes, se depressa se arrependerem, poderão viver; e, se não se arrependerem, já estão entregues às mulheres que lhes tiram a vida.
22Ἐκ δὲ τοῦ ὄρους τοῦ πέμπτου τοῦ ἔχοντος βοτάνας χλωρὰς καὶ τραχέος ὄντος οἱ πιστεύσαντες τοιοῦτοί εἰσι: πιστοὶ μέν, δυσμαθεῖς δὲ καὶ αὐθάδεις καὶ ἑαυτοῖς ἀρέσκοντες, θέλοντες πάντα γινώσκειν, καὶ οὐδὲν ὅλως γινώσκουσι. διὰ τὴν αὐθάδειαν αὐτῶν ταύτην ἀπέστη ἀπ̓ αὐτῶν ἡ σύνεσις, καὶ εἰσῆλθεν εἰς αὐτοὺς ἀφροσύνη μωρά. ἐπαινοῦσι δὲ ἑαυτοὺς ὡς σύνεσιν ἔχοντας καὶ θέλουσιν ἐθελοδιδάσκαλοι εἶναι, ἄφρονες ὄντες. διὰ ταύτην οὖν τὴν ὑψηλοφροσύνην πολλοὶ ἐκενώθησαν ὑψοῦντες ἑαυτούς: μέγα γὰρ δαιμόνιόν ἐστιν ἡ αὐθάδεια καὶ ἡ κενὴ πεποίθησις: ἐκ τούτων οὖν πολλοὶ ἀπεβλήθησαν, τινὲς δὲ μετενόησαν καὶ ἐπίστευσαν καὶ ὑπέταξαν ἑαυτοὺς τοῖς ἔχουσι σύνεσιν, γνόντες τὴν ἑαυτῶν ἀφροσύνην. καὶ τοῖς λοιποῖς δὲ τοῖς τοιούτοις κεῖται μετάνοια: οὐκ ἐγένοντο γὰρ πονηροί, μᾶλλον δὲ μωροὶ καὶ ἀσύνετοι. οὗτοι οὖν ἐὰν μετανοήσωσι, ζήσονται τῷ θεῷ: ἐὰν δὲ μὴ μετανοήσωσι, κατοικήσουσι μετὰ τῶν γυναικῶν τῶν πονηρευομένων εἰς αὐτούς. α
"E da quinta montanha, a que tem plantas verdes e é áspera, os que creram são tais: fiéis, sim, mas tardos em aprender, e presunçosos, e cheios de agrado de si mesmos, querendo saber tudo, e nada absolutamente sabem. Por causa desta sua presunção, afastou-se deles a inteligência, e entrou neles uma insensatez tola. E louvam a si mesmos como se tivessem inteligência, e querem ser mestres por vontade própria, sendo insensatos. Por causa desta altivez, pois, muitos, exaltando-se a si mesmos, tornaram-se vazios: pois grande demônio é a presunção e a confiança vã. Destes, pois, muitos foram rejeitados; mas alguns se arrependeram e creram, e submeteram-se aos que têm inteligência, reconhecendo a sua própria insensatez. E também aos demais tais está reservado arrependimento: pois não se tornaram maus, antes tolos e sem inteligência. Estes, pois, se se arrependerem, viverão para Deus; mas, se não se arrependerem, habitarão com as mulheres que praticam a maldade contra eles.
23Οἱ δὲ ἐκ τοῦ ὄρους τοῦ ἕκτου τοῦ ἔχοντος σχισμὰς μεγάλας καὶ μικρὰς καὶ ἐν ταῖς σχισμαῖς βοτάνας μεμαραμμένας πιστεύσαντες τοιοῦτοί εἰσιν. οἱ μὲν τὰς σχισμὰς τὰς μικρὰς ἔχοντες, οὗτοί εἰσιν οἱ κατ̓ ἀλλήλων ἔχοντες, καὶ ἀπὸ τῶν καταλαλιῶν ἑαυτῶν μεμαραμμένοι εἰσὶν ἐν τῇ πίστει: ἀλλὰ μετενόησαν ἐκ τούτων πολλοί. καὶ οἱ λοιποὶ δὲ μετανοήσουσιν, ὅταν ἀκούσωσί μου τὰς ἐντολάς: μικραὶ γὰρ αὐτῶν εἰσιν αἱ καταλαλιαί, καὶ ταχὺ μετανοήσουσιν. οἱ δὲ μεγάλας ἔχοντες σχισμάς, οὗτοι παράμονοί εἰσι ταῖς καταλαλιαῖς αὐτῶν καὶ μνησίκακοι γίνονται μηνιῶντες ἀλλήλοις: οὗτοι οὖν ἀπὸ τοῦ πύργου ἀπερρίφησαν καὶ ἀπεδοκιμάσθησαν τῆς οἰκοδομῆς αὐτοῦ. οἱ τοιοῦτοι οὖν δυσκόλως ζήσονται. εἰ ὁ θεὸς καὶ ὁ κύριος ἡμῶν ὁ πάντων κυριεύων καὶ ἔχων πάσης τῆς κτίσεως αὐτοῦ τὴν ἐξουσίαν οὐ μνησικακεῖ τοῖς ἐξομολογουμένοις τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν, ἀλλ̓ ἵλεως γίνεται, ἄνθρωπος φθαρτὸς ὢν καὶ πλήρης ἁμαρτιῶν ἀνθρώπῳ μνησικακεῖ ὡς δυνάμενος ἀπολέσαι ἢ σῶσαι αὐτόν; λέγω δὲ ὑμῖν, ὁ ἄγγελος τῆς μετανοίας: ὅσοι ταύτην ἔχετε τὴν αἵρεσιν ἀπόθεσθε αὐτὴν καὶ μετανήσατε, καὶ ὁ κύριος ἰάσεται ὑμῶν τὰ πρότερα ἁμαρτήματα, ἐὰν καθαρίσητε ἑαυτοὺς ἀπὸ τούτου τοῦ δαιμονίου: εἰ δὲ μή, παραδοθήσεσθε αὐτῷ εἰς θάνατον.
"E os da sexta montanha, a que tem rachaduras grandes e pequenas, e nas rachaduras plantas murchas, os que creram são tais: os que têm as rachaduras pequenas são os que têm [queixas] uns contra os outros, e pelas suas maledicências estão murchos na fé; mas destes muitos se arrependeram. E também os demais se arrependerão, quando ouvirem os meus mandamentos: pois as suas maledicências são pequenas, e depressa se arrependerão. Mas os que têm grandes rachaduras, estes são persistentes nas suas maledicências, e tornam-se rancorosos, enfurecendo-se uns contra os outros. Estes, pois, foram atirados para longe da torre e reprovados da sua edificação. Os tais, pois, dificilmente viverão. Se Deus, e nosso Senhor, que domina todas as coisas e tem o poder de toda a sua criação, não guarda rancor dos que confessam os seus pecados, mas se torna propício — um homem, corruptível e cheio de pecados, guarda rancor de um homem, como se pudesse destruí-lo ou salvá-lo? E digo-vos, eu, o anjo do arrependimento: quantos tendes esta inclinação, deponde-a e arrependei-vos, e o Senhor curará os vossos pecados anteriores, se vos purificardes deste demônio; senão, sereis entregues a ele para a morte.
24Ἐκ δὲ τοῦ ἑβδόμου ὄρους, ἐν ᾧ βοτάναι χλωραὶ καὶ ἱλαραί, καὶ ὅλον τὸ ὄρος εὐθηνοῦν καὶ πᾶν γένος κτηνῶν καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ ἐνέμοντο τὰς βοτάνας ἐκ τούτῳ τῷ ὄρει, καὶ αἱ βοτάναι, ἃς ἐνέμοντο, μᾶλλον εὐθαλεῖς ἐγίνοντο, οἱ πιστεύσαντες τοιοῦτοί εἰσι. πάντοτε ἁπλοῖ καὶ ἄκακοι καὶ μακάριοι ἐγίνοντο, μηδὲν κατ̓ ἀλλήλων ἔχοντες, ἀλλὰ πάντοτε ἀγαλλιώμενοι ἐπὶ τοῖς δούλοις τοῦ θεοῦ καὶ ἐνδεδυμένοι τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον τούτων τῶν παρθένων καὶ πάντοτε σπλάγχνον ἔχοντες ἐπὶ πάντα ἄνθρωπον, καὶ ἐκ τῶν κόπων αὐτῶν παντὶ ἀνθρώπῳ ἐχορήγησαν ἀνονειδίστως καὶ ἀδιστάκτως. ὁ οὖν κύριος ἰδὼν τὴν ἁπλότητα αὐτῶν καὶ πᾶσαν νηπιότητα ἐπλήθυνεν αὐτοὺς ἐν τοῖς κόποις τῶν χειρῶν αὐτῶν καὶ ἐχαρίτωσεν αὐτοὺς ἐν πάσῃ πράξει αὐτῶν. λέγω δὲ ὑμῖν τοῖς τοιούτοις οὖσιν ἐγὼ ὁ ἄγγελος τῆς μετανοίας: διαμείνατε τοιοῦτοι, καὶ οὐκ ἐξαλειφθήσεται τὸ σπέρμα ὑμῶν ἕως αἰῶνος: ἐδοκίμασε γὰρ ὑμᾶς ὁ κύριος καὶ ἐνέγραψεν ὑμᾶς εἰς τὸν ἀριθμὸν τὸν ἡμέτερον, καὶ ὅλον τὸ σπέρμα ὑμῶν κατοικήσει μετὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ: ἐκ γὰρ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ ἐλάβετε.
"E da sétima montanha, na qual [há] plantas verdes e alegres, e a montanha inteira próspera, e todo gênero de gado e as aves do céu pastavam as plantas nesta montanha, e as plantas que pastavam se tornavam mais viçosas, os que creram são tais: sempre foram simples e inocentes e bem-aventurados, nada tendo uns contra os outros, mas sempre exultando com os servos de Deus, e vestidos do espírito santo destas virgens, e sempre tendo compaixão de todo homem, e dos seus trabalhos forneceram a todo homem, sem censurar e sem hesitar. O Senhor, pois, vendo a sua simplicidade e toda a [sua] infância [de coração], multiplicou-os nos trabalhos das suas mãos e agraciou-os em toda a sua conduta. E digo-vos, a vós que sois tais, eu, o anjo do arrependimento: permanecei tais, e a vossa semente não será apagada para sempre: pois o Senhor vos provou e vos inscreveu no nosso número, e toda a vossa semente habitará com o Filho de Deus: pois do seu Espírito recebestes.
25Ἐκ δὲ τοῦ ὄρους τοῦ ὀγδόου, οὗ ἦσαν αἱ πολλαὶ πηγαὶ καὶ πᾶσα ἡ κτίσις τοῦ κυρίου ἐποτίζετο ἐκ τῶν πηγῶν, οἱ πιστεύσαντες τοιοῦτοί εἰσιν: ἀπόστολοι καὶ διδάσκαλοι οἱ κηρύξαντες εἰς ὅλον τὸν κόσμον καὶ οἱ διδάξαντες σεμνῶς καὶ ἁγνῶς τὸν λόγον τοῦ κυρίου καὶ μηδὲν ὅλως νοσφισάμενοι εἰς ἐπιθυμίαν πονηράν, ἀλλὰ πάντοτε ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ἀληθείᾳ πορευθέντες, καθὼς καὶ παρέλαβον τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον. τῶν τοιούτων οὖν ἡ πάροδος μετὰ τῶν ἀγγέλων ἐστίν.
"E da oitava montanha, onde estavam as muitas fontes, e toda a criação do Senhor bebia das fontes, os que creram são tais: apóstolos e mestres, os que pregaram ao mundo inteiro e ensinaram santa e puramente a palavra do Senhor, e absolutamente nada desviaram para mau desejo, mas sempre caminharam em justiça e verdade, conforme também receberam o Espírito Santo. Dos tais, pois, a passagem é com os anjos.
26Ἐκ δὲ τοῦ ὄρους τοῦ ἐνάτου τοῦ ἐρημώδους, τοῦ τὰ ἑρπετὰ καὶ θηρία ἐν αὐτῷ ἔχοντος τὰ διαφθείροντα τοὺς ἀνθρώπους, οἱ πιστεύσαντες τοιοῦτοί εἰσιν: οἱ μὲν τοὺς σπίλους ἔχοντες διάκονοί εἰσι κακῶς διακονήσαντες καὶ διαρπάσαντες χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τὴν ζωὴν καὶ ἑαυτοῖς περιποιησάμενοι ἐκ τῆς διακονίας ἧς ἔλαβον διακονῆσαι: ἐὰν οὖν ἐπιμείνωσι τῇ αὐτῇ ἐπιθυμίᾳ, ἀπέθανον καὶ οὐδεμία αὐτοῖς ἐλπὶς ζωῆς: ἐὰν δὲ ἐπιστρέψωσι καὶ ἁγνῶς τελειώσωσι τὴν διακονίαν αὐτῶν, δυνήσονται ζῆσαι. οἱ δὲ ἐψωριακότες, οὗτοι οἱ ἀρνησάμενοί εἰσι καὶ μὴ ἐπιστρέψαντες ἐπὶ τὸν κύριον ἑαυτῶν, ἀλλὰ χερσωθέντες καὶ γενόμενοι ἐρημώδεις: μὴ κολλώμενοι τοῖς δούλοις τοῦ θεοῦ, ἀλλὰ μονάζοντες ἀπολλύουσι τὰς ἑαυτῶν ψυχάς. ὡς γὰρ ἄμπελος ἐν φραγμῷ τινι καταλειφθεῖσα ἀμελείας τυγχάνουσα καταφθείρεται καὶ ὑπὸ τῶν βοτανῶν ἐρημοῦται καὶ τῷ χρόνῳ ἀγρία γίνεται, καὶ οὐκέτι εὔχρηστός ἐστι τῷ δεσπότῃ ἑαυτῆς, οὕτω καὶ οἱ τοιοῦτοι ἄνθρωποι ἑαυτοὺς ἀπεγνώκασι καὶ γίνονται ἄχρηστοι τῷ κυρίῳ ἑαυτῶν ἀγριωθέντες. τούτοις οὖν μετάνοια γίνεται, ἐὰν μὴ ἐκ καρδίας εὑρεθῶσιν ἠρνημένοι: ἐὰν δὲ ἐκ καρδίας εὑρεθῇ ἠρνημένος τις, οὐκ οἶδα, εἰ δύναται ζῆσαι. καὶ τοῦτο οὐκ εἰς ταύτας τὰς ἡμέρας λέγω, ἵνα τις ἀρνησάμενος μετάνοιαν λάβῃ: ἀδύνατον γάρ ἐστι σωθῆναι τὸν μέλλοντα νῦν ἀρνεῖσθαι τὸν κύριον ἑαυτοῦ: ἀλλ̓ ἐκείνοις τοῖς πάλαι ἠρνημένοις δοκεῖ κεῖσθαι μετάνοια. εἴ τις οὖν μέλλει μετανοεῖν, ταχινὸς γενέσθω πρὶν τὸν πύργον ἀποτελεσθῆναι: εἰ δὲ μή, ὑπὸ τῶν γυναικῶν καταφθαρήσεται εἰς θάνατον. καὶ οἱ κολοβοί, οὗτοι δόλιοί εἰσι καὶ κατάλαλοι: καὶ τὰ θηρία, ἃ εἶδες εἰς τὸ ὄρος, οὗτοί εἰσιν. ὥσπερ γὰρ τὰ θηρία διαφθείρει τῷ ἑαυτῶν ἰῷ τὸν ἄνθρωπον καὶ ἀπολλύει, οὕτω καὶ τῶν τοιούτων ἀνθρώπων τὰ ῥήματα διαφθείρει τὸν ἄνθρωπον καὶ ἀπολλύει. οὗτοι οὖν κολοβοί εἰσιν ἀπὸ τῆς πίστεως αὐτῶν διὰ τὴν πρᾶξιν, ἣν ἔχουσιν ἐν ἑαυτοῖς: τινὲς δὲ μετενόησαν καὶ ἐσώθησαν. καὶ οἱ λοιποὶ οἱ τοιοῦτοι ὄντες δύνανται σωθῆναι, ἐὰν μετανοήσωσιν: ἐὰν δὲ μὴ μετανοήσωσιν, ἀπὸ τῶν γυναικῶν ἐκείνων, ὧν τὴν δύναμιν ἔχουσιν, ἀποθανοῦνται.
"E da nona montanha, a desértica, a que tem em si os répteis e as feras que destroem os homens, os que creram são tais: os que têm as manchas são diáconos que serviram mal, e saquearam a vida de viúvas e órfãos, e adquiriram para si mesmos, do serviço que receberam para servir. Se, pois, permanecerem no mesmo desejo, morreram, e não há para eles nenhuma esperança de vida; mas, se se converterem, e completarem puramente o seu serviço, poderão viver. E os carcomidos, estes são os que negaram, e não se converteram ao seu Senhor, mas ficaram ressequidos e se tornaram desérticos: não se apegando aos servos de Deus, mas isolando-se, destroem as suas próprias almas. Pois, como uma videira deixada numa cerca, sofrendo descuido, se corrompe, e é arruinada pelas ervas, e com o tempo se torna selvagem, e já não é útil ao seu dono, assim também tais homens desesperaram de si mesmos e tornam-se inúteis ao seu Senhor, tendo-se asselvajado. Para estes, pois, há arrependimento, se não forem achados tendo negado de coração; mas, se alguém for achado tendo negado de coração, não sei se pode viver. E digo isto não para estes dias — que alguém, negando, receba arrependimento; pois é impossível ser salvo o que agora está para negar o seu Senhor; mas para aqueles que negaram há muito parece estar reservado arrependimento. Se alguém, pois, está para se arrepender, faça-se rápido, antes que a torre seja concluída; senão, será destruído pelas mulheres para a morte. E os truncados, estes são dolosos e maldizentes; e as feras que viste na montanha são estes. Pois, assim como as feras destroem com o seu veneno o homem e o matam, assim também as palavras de tais homens destroem o homem e o matam. Estes, pois, estão truncados na sua fé, pela conduta que têm em si mesmos; mas alguns se arrependeram e foram salvos. E os demais que são tais podem ser salvos, se se arrependerem; mas, se não se arrependerem, morrerão por [obra] daquelas mulheres, cujo poder têm.
27Ἐκ δὲ τοῦ ὄρους τοῦ δεκάτου, οὗ ἦσαν δένδρα σκεπάζοντα πρόβατά τινα, οἱ πιστεύσαντες τοιοῦτοί εἰσιν: ἐπίσκοποι καὶ φιλόξενοι, οἵτινες ἡδέως εἰς τοὺς οἴκους ἑαυτῶν πάντοτε ὑπεδέξαντο τοὺς δούλους τοῦ θεοῦ ἄτερ ὑποκρίσεως: οἱ δὲ ἐπίσκοποι πάντοτε τοὺς ὑστερημένους καὶ τὰς χήρας τῇ διακονίᾳ ἑαυτῶν ἀδιαλείπτως ἐσκέπασαν καὶ ἁγνῶς ἀνεστράφησαν πάντοτε. οὗτοι οὖν πάντες σκεπασθήσονται ὑπὸ τοῦ κυρίου διαπαντός. οἱ οὖν ταῦτα ἐργασάμενοι ἔνδοξοί εἰσι παρὰ τῷ θεῷ καὶ ἤδη ὁ τόπος αὐτῶν μετὰ τῶν ἀγγέλων ἐστίν, ἐὰν ἐπιμείνωσιν ἕως τέλους λειτουργοῦντες τῷ κυρίῳ.
"E da décima montanha, onde havia árvores que abrigavam ovelhas, os que creram são tais: bispos e hospitaleiros, que com gosto receberam sempre nas suas casas os servos de Deus, sem hipocrisia; e os bispos, sempre, sem cessar, abrigaram com o seu serviço os necessitados e as viúvas, e sempre se comportaram puramente. Estes, pois, todos serão abrigados pelo Senhor perpetuamente. Os que fizeram estas coisas, pois, são gloriosos junto de Deus, e o lugar deles já é com os anjos, se permanecerem até o fim servindo ao Senhor.
28Ἐκ δὲ τοῦ ὄρους τοῦ ἑνδεκάτου, οὗ ἦσαν δένδρα καρπῶν πλήρη, ἄλλοις καὶ ἄλλοις καρποῖς κεκοσμημένα, οἱ πιστεύσαντες τοιοῦτοί εἰσιν. οἱ παθόντες ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ, οἳ καὶ προθύμως ἔπαθον ἐξ ὅλης τῆς καρδίας: καὶ παρέδωκαν τὰς ψυχὰς αὐτῶν. Διατί οὖν, φημί, κύριε, πάντα μὲν τὰ δένδρα καρποὺς ἔχει, τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν καρποὶ εὐειδέστεροί εἰσιν; Ἄκουε, φησίν: ὅσοι ποτὲ ἔπαθον διὰ τὸ ὄνομα, ἔνδοξοί εἰσι παρὰ τῷ θεῷ, καὶ πάντων αἱ ἁμαρτίαι ἀφῃρέθησαν, ὅτι ἔπαθον διὰ τὸ ὄνομα τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ. διατί δὲ οἱ καρποὶ αὐτῶν ποικίλοι εἰσίν, τινὲς δὲ ὑπερέχοντες, ἄκουε. ὅσοι, φησίν, ἐπ’ ἐξουσίαν ἀχθέντες ἐξητάσθησαν καὶ οὐκ ἠρνήσαντο, ἀλλ̓ ἔπαθον προθύμως, οὗτοι μᾶλλον ἐνδοξότεροί εἰσι παρὰ τῷ κυρίῳ: τούτων ὁ καρπός ἐστιν ὁ ὑπερέχων: ὅσοι δὲ δειλοὶ καὶ ἐν δισταγμῷ ἐγένοντο καὶ ἐλογίσαντω ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν, πότερον ἀρνήσονται ἢ ὁμολογήσουσι, καὶ ἔπαθον, τούτων οἱ καρποὶ ἐλάττους εἰσίν, ὅτι ἀνέβη ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτῶν ἡ βουλὴ αὕτη: πονηρὰ γὰρ ἡ βουλὴ αὕτη, ἵνα δοῦλος κύριον ἴδιον ἀρνήσηται. βλέπετε οὖν ὑμεῖς οἱ ταῦτα βουλευόμενοι, μήποτε ἡ βουλὴ αὕτη διαμείνῃ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν καὶ ἀποθάνητε τῷ θεῷ. ὑμεῖς δὲ οἱ πάσχοντες ἕνεκεν τοῦ ὀνόματος δοξάζειν ὀφείλετε τὸν θεόν, ὅτι ἀξίους ὑμᾶς ἡγήσατο ὁ θεός, ἵνα τοῦτο τὸ ὄνομα βαστάζητε καὶ πᾶσαι ὑμῶν αἱ ἁμαρτίαι ἰαθῶσιν. οὐκοῦν μακαρίζετε ἑαυτούς: ἀλλὰ δοκεῖτε ἔργον μέγα πεποιηκέναι, ἐάν τις ὑμῶν διὰ τὸν θεὸν πάθῃ. ζωὴν ὑμῖν ὁ κύριος χαρίζεται, καὶ οὐ νοεῖτε: αἱ γὰρ ἁμαρτίαι ὑμῶν κατεβάρησαν, καὶ εἰ μὴ πεπόνθατε ἕνεκεν τοῦ ὀνόματος κυρίου, διὰ τὰς ἁμαρτίας ὑμῶν τεθνήκειτε ἂν τῷ θεῷ. ταῦτα ὑμῖν λέγω τοῖς διστάζουσι περὶ ἀρνήσεως ἢ ὁμολογήσεως: ὁμολογεῖτε, ὅτι κύριον ἔχετε, μήποτε ἀρνούμενοι παραδοθήσησθε εἰς δεσμωτήριον. εἰ τὰ ἔθνη τοὺς δούλους αὐτῶν κολάζουσιν, ἐάν τις ἀρνήσηται τὸν κύριον ἑαυτοῦ, τί δοκεῖτε ποιήσει ὁ κύριος ὑμῖν, ὃς ἔχει πάντων τὴν ἐξουσίαν; ἄρατε τὰς βουλὰς ταύτας ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν, ἵνα διαπαντὸς ζήσητε τῷ θεῷ.
"E da décima primeira montanha, onde havia árvores cheias de frutos, adornadas de frutos variados, os que creram são tais: os que padeceram pelo nome do Filho de Deus, os quais também padeceram com prontidão, de todo o coração, e entregaram as suas vidas." "Por que, então", digo, "senhor, todas as árvores têm frutos, mas alguns frutos delas são mais formosos?" "Ouve", diz. "Quantos um dia padeceram por causa do Nome são gloriosos junto de Deus, e os pecados de todos foram removidos, porque padeceram por causa do nome do Filho de Deus. E por que os seus frutos são variados, e alguns superiores, ouve. Quantos", diz, "conduzidos perante a autoridade, foram interrogados e não negaram, mas padeceram com prontidão, estes são mais gloriosos junto do Senhor: o fruto destes é o superior. E quantos foram covardes, e ficaram em dúvida, e raciocinaram nos seus corações se negariam ou confessariam, e [ainda assim] padeceram, os frutos destes são menores, porque subiu ao seu coração este desígnio: pois mau é este desígnio, que um servo negue o seu próprio senhor. Vede, pois, vós, os que pensais estas coisas: que este desígnio não permaneça nos vossos corações, e morrais para Deus. E vós, os que padeceis por causa do Nome, deveis glorificar a Deus, porque Deus vos julgou dignos de carregardes este nome, e de todos os vossos pecados serem curados. Considerai-vos, pois, bem-aventurados; antes, julgai ter feito uma grande obra, se algum de vós padecer por causa de Deus. O Senhor vos dá de graça a vida, e não [o] percebeis: pois os vossos pecados pesavam, e, se não tivésseis padecido por causa do nome do Senhor, por causa dos vossos pecados teríeis morrido para Deus. Digo isto a vós, os que hesitais entre negação e confissão: confessai que tendes um Senhor — para que, negando, não sejais entregues ao cárcere. Se os gentios castigam os seus servos, se algum negar o seu senhor, que julgais que fará convosco o Senhor, que tem o poder de todas as coisas? Removei estes desígnios dos vossos corações, para que viveis perpetuamente para Deus.
29Ἐκ δὲ τοῦ ὄρους τοῦ δωδεκάτου τοῦ λευκοῦ οἱ πιστεύσαντες τοιοῦτοί εἰσιν: ὡς νήπια βρέφη εἰσίν, οἷς οὐδεμία κακια ἀναβαίνει ἐπὶ τὴν καρδίαν οὐδὲ ἔγνωσαν, τί ἐστι πονηρία, ἀλλὰ πάντοτε ἐν νηπιότητι διέμειναν. οἱ τοιοῦτοι οὖν ἀδιστάκτως κατοικήσουσιν ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ, ὅτι ἐν οὐδενὶ πράγματι ἐμίαναν τὰς ἐντολὰς τοῦ θεοῦ, ἀλλὰ μετὰ νηπιότητος διέμειναν πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτῶν ἐν τῇ αὐτῇ φρονήσει. ὅσοι οὖν διαμενεῖτε, φησί, καὶ ἔσεσθε ὡς τὰ βρέφη, κακίαν μὴ ἔχοντες, πάντων τῶν προειρημένων ἐνδοξότεροι ἔσεσθε: πάντα γὰρ τὰ βρέφη ἔνδοξά ἐστι παρὰ τῷ θεῷ καὶ πρῶτα παῤ αὐτῷ. μακάριοι οὖν ὑμεῖς, ὅσοι ἂν ἄρητε ἀφ̓ ἑαυτῶν τὴν πονηρίαν, ἐνδύσησθε δὲ τὴν ἀκακίαν: πρῶτοι πάντων ζήσεσθε τῷ θεῷ. μετὰ τὸ συντελέσαι αὐτὸν τὰς παραβολὰς τῶν ὀρέων λέγω αὐτῷ: Κύριε, νῦν μοι δήλωσον περὶ τῶν λίθων τῶν ἠρμένων ἐκ τοῦ πεδίου καὶ εἰς τὴν οἰκοδομὴν τεθειμένων ἀντὶ τῶν λίθων τῶν ἠρμένων ἐκ τοῦ πύργου, καὶ τῶν στρογγύλων τῶν τεθέντων εἰς τὴν οἰκοδομήν, καὶ τῶν ἔτι στρογγύλων ὄντων.
"E da décima segunda montanha, a branca, os que creram são tais: são como criancinhas de colo, a cujo coração não sobe nenhuma malícia, e que não conheceram o que é a maldade, mas permaneceram sempre na infância. Os tais, pois, sem dúvida habitarão no reino de Deus, porque em nenhuma coisa mancharam os mandamentos de Deus, mas com infância permaneceram todos os dias da sua vida na mesma disposição de mente. Quantos, pois, permanecerdes", diz, "e fordes como as criancinhas, sem ter malícia, sereis mais gloriosos do que todos os antes ditos: pois todas as criancinhas são gloriosas junto de Deus, e primeiras junto dele. Bem-aventurados, pois, vós, quantos removerdes de vós a maldade e vestirdes a inocência: primeiros de todos, vivereis para Deus." E, depois de ele completar as parábolas das montanhas, digo-lhe: "Senhor, agora mostra-me a respeito das pedras removidas da planície e postas na edificação em lugar das pedras removidas da torre, e das redondas que foram postas na edificação, e das que ainda estão redondas."
30Ἄκουε, φησί, καὶ περὶ τούτων πάντων. οἱ λίθοι οἱ τοῦ πεδίου ἠρμένοι καὶ τεθειμένοι εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου ἀντὶ τῶν ἀποβεβλημένων, αἱ ῥίζαι εἰσὶ τοῦ ὄρους τοῦ λευκοῦ. ἐπεὶ οὖν οἱ πιστεύσαντες, ἐκ τοῦ ὄρους τοῦ λευκοῦ πάντες ἄκακοι εὑρέθησαν, ἐκέλευσεν ὁ κύριος τοῦ πύργου τούτους ἐκ τῶν ῥιζῶν τοῦ ὄρους τούτου βληθῆναι εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου: ἔγνω γάρ, ὅτι, ἐὰν ἀπέλθωσιν εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ πύργου οἱ λίθοι οὗτοι, διαμενοῦσι λαμπροὶ καὶ οὐδεὶς αὐτῶν μελανήσει. quodsi de ceter montibus adiecisset, necesse habuisset rursus visitar eam turrem atque purgare. hi autem omnes can didi inventi sunt, πιστεύσαντες καὶ οἱ μέλλοντες πιστεύειν: ἐκ τοῦ αὐτοῦ γὰρ γένους εἰσίν. μακάριον τὸ γένος τοῦτο, ὅτι ἄκακόν ἐστιν. ἄκουε νῦν καὶ περὶ τῶν λίθων τῶν στρογγύλων καὶ λαμπρῶν. καὶ αὐτοὶ πάντες ἐκ τοῦ ὄρους τοῦ λευκοῦ εἰσίν. audi autem, quare rotundi sunt reperti. divitiae suae eos pusillum obscuranerunt a veritate atque obfuscaverunt, a deo vero nunquam recesserunt, nec ullum verbum malum processit de ore eorum, sed omnis aequitas et virtus veritatis. horum ergo mentem cum vidisset dominus posse eos veritati fanere, bonos quoque permanere, iussit opes eorum circumcidi, non enim in totum eorum tolli, ut possint aliquid boni facere de eo, quod eis relictum est, et vivent deo, quoniam ex bono genere sunt. ideo ergo pusillum circumcisi sunt et positi sunt in structuram turris huius.
[Deste ponto ao fim da obra, onde o grego não se conservou, traduz-se a versão latina antiga ("Vulgata"); os fragmentos gregos conservados seguem traduzidos do grego.] "Ouve", diz, "também a respeito de tudo isto. As pedras removidas da planície e postas na edificação da torre em lugar das rejeitadas são as raízes do monte branco. Visto, pois, que os que creram, [vindos] do monte branco, todos foram achados sem malícia, o senhor da torre ordenou que estes, [tirados] das raízes deste monte, fossem lançados na edificação da torre; pois soube que, se estas pedras forem para a edificação da torre, permanecerão resplandecentes e nenhuma delas enegrecerá. Mas, se [as] tivesse acrescentado dos outros montes, ter-lhe-ia sido necessário visitar de novo aquela torre e purificá-la. Estes, porém, foram todos achados brancos — os que creram e os que estão para crer: pois são do mesmo gênero. Bem-aventurado este gênero, porque é sem malícia. Ouve agora também a respeito das pedras redondas e resplandecentes. Também elas todas são do monte branco. E ouve por que foram achadas redondas: as suas riquezas as obscureceram um pouco para longe da verdade, e [as] ofuscaram; de Deus, porém, nunca se afastaram, nem palavra má alguma saiu da sua boca, mas toda equidade e virtude da verdade. Vendo, pois, o Senhor a mente destes — que podiam favorecer a verdade e também permanecer bons —, ordenou que as suas riquezas fossem podadas, mas não tiradas por inteiro, para que possam fazer algum bem daquilo que lhes foi deixado; e viverão para Deus, porque são de bom gênero. Por isso, pois, foram podados um pouco, e postos na edificação desta torre.
31ceteri vero, qui adhuc rotundi remanserunt neque aptati sunt in eam structuram, quia nondum acceperunt sigillum, repositi sunt suo loco; valde enim rotundi reperti sunt. oportet autem circumcidi hoc saeculum ab illis et vanitates opum suarum, et tunc convenient in dei regnum. necesse est enim eos intrare in dei regnum; hoc enim genus innocuum benedixit dominus. ex hoc ergo genere non intercidet quisquam. etenim licet quis eorum temptatus a nequissimo diabolo aliquid deliquerit, cito recurret ad dominum suum. felices vos iudico omnes, ego nuntius paenitentiae, quicumque estis innocentes sicut infantes, quoniam pars nestra bona est et honorata apud deum. dico autem omnibus, vobis, quicumque sigillum hoc accepistis, simplicitatem habere neque offensarum memores esse neque in malitia vestra permanere aut in memoria offensarum amaritudinis, in unum quemque spiritum fieri et has malas scissuras permediare ac tollere a vobis, ut dominus pecorum gaudeat de his. χαρήσεται δέ, ἐὰν πάντα ὑγιῆ εὑρεθῇ, καὶ μὴ διαπεπτωκότα ἐξ αὐτῶν. ἐὰν δὲ εὑρεθῇ τινα ἐξ αὐτῶν διαπεπτωκότα, οὐαὶ τοῖς ποιμέσιν ἔσται. ἐὰν δὲ καὶ αὐτοὶ οἱ ποιμένες εὑρεθῶσι διαπεπτωκότες, τί ἐροῦσι τῷ δεσπότῃ τοῦ ποιμνίου; ὅτι ἀπὸ τῶν προβάτων διέπεσαν; οὐ πιστευθήσονται: ἄπιστον γὰρ πρᾶγμά ἐστι ποιμένα ὑπὸ προβάτων παθεῖν τι: μᾶλλον δὲ κολασθήσονται διὰ τὸ ψεῦδος αὐτῶν. et ego sum pastor, et validissime oportet me de vobis reddere rationem.
Os restantes, porém, que até agora permaneceram redondos e não foram ajustados naquela edificação, porque ainda não receberam o selo, foram repostos no seu lugar: pois foram achados muito redondos. É preciso, porém, que este século seja podado deles, e também as vaidades das suas riquezas; e então convirão ao reino de Deus. Pois é necessário que eles entrem no reino de Deus: pois o Senhor abençoou este gênero inocente. Deste gênero, pois, não perecerá ninguém. Com efeito, ainda que algum deles, tentado pelo diabo iniquíssimo, cometa alguma falta, depressa recorrerá ao seu Senhor. Julgo-vos felizes a todos — eu, o mensageiro do arrependimento —, quantos sois inocentes como criancinhas, porque a vossa parte é boa e honrada junto de Deus. E digo a todos vós, quantos recebestes este selo: tende simplicidade, e não sejais memoriosos das ofensas, nem permaneçais na vossa malícia ou na memória da amargura das ofensas; fazei-vos um só espírito, e remediai e tirai de vós estas más rachaduras, para que o senhor dos rebanhos se alegre com isso. E alegrar-se-á, se tudo for achado são, e nada deles [tiver] caído. Mas, se se achar que alguns deles caíram, ai será dos pastores. E, se também os próprios pastores forem achados caídos, que dirão ao dono do rebanho? Que caíram por causa das ovelhas? Não terão crédito: pois é coisa incrível que um pastor padeça algo por causa das ovelhas; antes, serão castigados por causa da sua mentira. E eu sou pastor, e fortissimamente me cumpre prestar contas de vós.
32remediate ergo vos, dum adhuc turris aedificatur. dominus habitat in viris amantibus pacem; ei enimvero pax cara est ; a litigiosis vero et perditis malitiae longe abest. reddite igitur ei spiritum integrum, sicut accepistis. si enim dederis fulloni vestimentum novum integrum idque integrum iterum vis recipere, fullo autem scissum tibi illud reddet, recipies illud? nonne statim scandesces et eum convicio persequeris, dicens: Vestimentum integrum tibi dedi; quare scidisti illud et inutile redegisti? et propter scissuram, quam in eo fecisti, in usu esse non potest. nonne haec omnia verba dices fulloni ergo et de scissura, quam in vestimento tuo fecerit? si sic igitur tu doles de vestimento tuo et quereris, quod non illud integrum recipias, quid putas dominum tibi facturum, qui spiritum integrum tibi dedit, et tu eum totum inutilem redegisti, ita ut in nullo usu esse possit domino suo? inutilis enim esse coepit usus eius, cum sit corruptus a te. nonne igitur dominus spiritus eius propter hoc factum tuum morte te adficiet? plane, inquam, omnes eos, quoscumque invenerit in memoria offensarum pernianere, adficiet. clenientiam, inquit, eius calcare nolite, sed potius honorificate eum; quod tarn patiens est ad delicta vestra et non est sicut vos. agite enim paenitentiam utilem vobis.
Remediai-vos, pois, enquanto a torre ainda é edificada. O Senhor habita nos homens que amam a paz: pois a paz lhe é deveras cara; mas dos litigiosos e dos perdidos pela malícia está longe. Devolvei-lhe, portanto, o espírito íntegro, como o recebestes. Pois, se deres ao pisoeiro uma veste nova e íntegra, e íntegra a quiseres receber de volta, mas o pisoeiro te devolver a veste rasgada, recebê-la-ás? Não te inflamarás logo, e o perseguirás com injúria, dizendo: "Dei-te uma veste íntegra; por que a rasgaste e a tornaste inútil? E, por causa do rasgo que nela fizeste, não pode estar em uso." Não dirás, pois, todas estas palavras ao pisoeiro, pelo rasgo que tiver feito na tua veste? Se tu, portanto, assim te doeres da tua veste, e te queixares por não a receberes íntegra, que julgas que o Senhor te fará — ele, que te deu um espírito íntegro, e tu o tornaste todo inútil, de sorte que em nenhum uso pode estar para o seu senhor? Pois o seu uso começou a ser inútil, estando corrompido por ti. Não te punirá, portanto, com a morte o senhor desse espírito, por causa deste teu feito? "Certamente", digo, "punirá todos aqueles que achar permanecendo na memória das ofensas." "Não queirais", diz, "pisar a sua clemência; antes, honrai-o, porque é tão paciente para com os vossos delitos, e não é como vós. Fazei, pois, um arrependimento que vos seja útil."
33haec omnia, quae supra scripta sunt, ego pastor nuntius paenitentiae ostendi et locutus sum dei servis. si credideritis ergo et audieritis verba mea et ambulaveritis in his et correxeritis itinera vestra, vivere poteritis. sin autem permanseritis in malitia et memoria offensarum, nullus ex huiusmodi vivet deo. haec omnia a me dicenda dicta sunt vobis ait mihi ipse pastor: omnia a me interrogasti ? et dixi : ita, domine. quare ergo non interrogasti me de forma lapidum in structura repositorum, quod explevimus formas ? et dixi: oblitus sum; domine. audi nunc, inquit, de illis. hi sunt qui nunc mandata mea audierunt et ex totis praecordiis egerunt paenitentiam. cumque vidisset dominus bonam atque puram esse paenitentiam eorum et posse eos in ea permanere, iussit priora peccata eorum deleri. hae enim formae peccata erant eorum, et exaequata sunt, ne apparerent.
Todas estas coisas que acima estão escritas eu, o Pastor, o mensageiro do arrependimento, mostrei e falei aos servos de Deus. Se, pois, crerdes e ouvirdes as minhas palavras, e andardes nelas, e corrigirdes os vossos caminhos, podereis viver. Mas, se permanecerdes na malícia e na memória das ofensas, nenhum dos tais viverá para Deus. Todas estas coisas que me cumpria dizer estão ditas a vós. Diz-me o próprio Pastor: "Perguntaste-me tudo?" E eu disse: "Sim, senhor." "Por que, então, não me perguntaste a respeito da forma das pedras repostas na edificação, [já] que preenchemos as suas formas?" E eu disse: "Esqueci-me, senhor." "Ouve agora", diz, "a respeito delas. Estes são os que agora ouviram os meus mandamentos e de todo o coração fizeram arrependimento. E, quando o Senhor viu que o arrependimento deles era bom e puro, e que podiam nele permanecer, ordenou que os seus pecados anteriores fossem apagados. Pois estas formas eram os pecados deles; e foram aplainadas, para que não aparecessem."