‹ Biblioteca

Padres Apostólicos

Epístola a Policarpo

Πρὸς Πολύκαρπον

Inácio de Antioquia · c. 107 d.C. · PG 5, col. 717–728

Saudação

Ἰγνάτιος, ὁ καὶ Θεοφόρος, Πολυκάρπῳ ἐπισκόπῳ Ἐκκλησίας Σμυρναίων, μᾶλλον ἐπεσκοπημένῳ ὑπὸ Θεοῦ Πατρὸς καὶ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, πλεῖστα χαίρειν.

Inácio, também chamado Teóforo, a Policarpo, bispo da Igreja dos esmirnenses, ou antes tendo ele mesmo por bispo a Deus Pai e ao Senhor Jesus Cristo, muitíssima saudação.

ILouvor e exortação.

Ἀποδεχόμενός σου τὴν ἐν Θεῷ γνώμην, ἡδρασμένην ὡς ἐπὶ πέτραν ἀκίνητον, ὑπερδοξάζω, καταξιωθεὶς τοῦ προσώπου σου τοῦ ἀμώμου, οὗ ὀναίμην ἐν Θεῷ. Παρακαλῶ σε ἐν χάριτι, ᾗ (14) ἐνδέδυσαι, (15) προσθεῖναι τῷ δρόμῳ σου, καὶ πάντας παρακαλεῖν, ἵνα σώζωνται. (16) Ἐκδίκει σου τὸν τόπον ἐν πάσῃ ἐπιμελείᾳ σαρκικῇ τε καὶ πνευματικῇ. Τῆς ἑνώσεως φρόντιζε, ἧς οὐδὲν ἄμεινον. Πάντας βάσταζε, ὡς καὶ σὲ ὁ Κύριος. Πάντων ἀνέχου ἐν ἀγάπῃ, ὥσπερ καὶ ποιεῖς. Προσευχαῖς σχόλαζε (17) ἀδιαλείπτοις. (18) Αἰτοῦ σύνεσιν πλείονα ἧς ἔχεις. Γρηγόρει, ἀκοίμητον (19) πνεῦμα κεκτημένος. Τοῖς κατ' ἄνδρα κατὰ (20) βοήθειαν Θεοῦ λάλει. Πάντων τὰς νόσους βάσταζε, ὡς τέλειος ἀθλητής. Ὅπου πλείων κόπος, πολὺ κέρδος.

Aprovando a tua mente em Deus, firmada como sobre rocha imóvel, sobremaneira glorifico, tendo sido considerado digno do teu rosto imaculado, do qual oxalá eu possa desfrutar em Deus. Rogo-te pela graça de que estás revestido, (14) que aumentes o teu curso, e a todos exortes, para que se salvem. (15) Defende o teu lugar em todo cuidado, carnal e espiritual. (16) Tem cuidado da unidade, da qual nada há melhor. A todos suporta, como também a ti o Senhor. A todos tolera na caridade, assim como também fazes. Dedica-te a orações (17) contínuas. Pede sabedoria maior do que tens. Vigia, possuindo um espírito (19) insone. Fala a cada um segundo o (20) auxílio de Deus. Carrega as enfermidades de todos, como atleta perfeito. Onde há maior labor, há grande ganho.

IIContinuação das exortações.

Καλοὺς μαθητὰς (21) ἐὰν φιλῆς, χάρις σοι οὐκ ἔστιν· μᾶλλον τοὺς (22) λοιμοτέρους ἐν πραότητι ὑπότασσε. Οὐ πᾶν τραῦμα τῇ αὐτῇ ἐμπλάστρῳ θεραπεύεται. Τοὺς (23) παροξυσμοὺς ἐμβροχαῖς παῦε. (24) Φρόνιμος γίνου ὡς ὄφις ἐν ἅπασιν, καὶ ἀκέραιος (25) ὡσεὶ περιστερά. Διὰ τοῦτο σαρκικὸς εἶ καὶ πνευματικὸς, ἵνα τὰ φαινόμενά σου εἰς πρόσωπον κολακεύῃς· τὰ δὲ (26) ἀόρατα αἴτει, ἵνα σοι φανερωθῇ, ὅπως μηδενὸς λείπῃ, καὶ παντὸς χαρίσματος περισσεύῃς. Ὁ καιρὸς ἀπαιτεῖ σε, ὡς κυβερνῆται (27) ἀνέμους, καὶ ὡς χειμαζόμενος λιμένα, εἰς τὸ Θεοῦ ἐπιτυχεῖν. Νῆφε ὡς Θεοῦ ἀθλητής· τὸ θέμα ἀφθαρσία καὶ ζωὴ αἰώνιος, περὶ ἧς καὶ σὺ πέπεισαι. Κατὰ πάντα σου (28) ἀντίψυχον ἐγὼ καὶ τὰ δεσμά μου, ἃ ἠγάπησας.

Se (21) amares bons discípulos, não há graça para ti; antes submete com mansidão os mais (22) pestilentos. Nem toda ferida se cura com o mesmo emplastro. Os (23) acessos febris acalma com fomentações. (24) Sê prudente como a serpente em tudo, e simples como a pomba. Por isso és carnal e espiritual, para que trates com brandura o que em ti aparece diante do rosto; mas as coisas (26) invisíveis pede que te sejam manifestadas, para que de nada careças e em todo dom abundes. O tempo te exige, como os (27) pilotos exigem os ventos, e como quem é açoitado pela tempestade exige o porto, para alcançar a Deus. Sê sóbrio como atleta de Deus; o prêmio é a incorruptibilidade e a vida eterna, acerca da qual também tu estás persuadido. Em tudo eu sou o (28) resgate da tua vida, e as minhas cadeias, que amaste.

IIIContinuação.

(29) Οἱ δοκοῦντες ἀξιόπιστοι εἶναι καὶ (30) ἑτεροδιδασκαλοῦντες, μή σε καταπλησσέτωσαν. Στῆθι ἐδραῖος ὡς (31) ἄκμων τυπτόμενος. Μεγάλου ἐστὶν ἀθλητοῦ τὸ δέρεσθαι καὶ νικᾷν. Μάλιστα δὲ ἕνεκεν Θεοῦ πάντα ὑπομένειν ἡμᾶς δεῖ, ἵνα καὶ αὐτὸς ἡμᾶς ὑπομείνῃ. (32) Πλέον σπουδαῖος γίνου οὗ εἶ. Τοὺς καιροὺς καταμάνθανε. Τὸν (33) ὑπὲρ καιρὸν προσδόκα, τὸν ἄχρονον, τὸν ἀόρατον, τὸν δι' ἡμᾶς ὁρατὸν, τὸν ἀψηλάφητον, τὸν ἀπαθῆ, τὸν δι' ἡμᾶς παθητὸν, τὸν κατὰ πάντα τρόπον δι' ἡμᾶς ὑπομείναντα.

Os que (29) parecem dignos de fé e (30) ensinam coisas estranhas, não te aterrorizem. Fica firme como (31) bigorna que é batida. É próprio de grande atleta ser golpeado e vencer. Sobretudo por causa de Deus convém-nos suportar tudo, para que também ele nos suporte. (32) Torna-te mais zeloso do que és. Examina os tempos. Aguarda aquele que está (33) acima do tempo, o intemporal, o invisível, o que por nós se fez visível, o impalpável, o impassível, o que por nós se fez passível, o que de todo modo por nós suportou.

IVContinuação.

Χῆραι μὴ ἀμελείσθωσαν. (34) Μετὰ τὸν Κύριον σὺ αὐτῶν φροντιστὴς ἔσο. Μηδὲν ἄνευ γνώμης σου γινέσθω, μηδὲ σὺ ἄνευ Θεοῦ [(35) γνώμης] τι πρᾶσσε· ὅπερ οὐδὲ πράσσεις, (36) εὐσταθής. (37) Πυκνότεροι συναγωγαὶ γινέσθωσαν. Ἐξ ὀνόματος πάντας (38) ζήτει. (39) Δούλους καὶ δούλας μὴ ὑπερηφάνει· ἀλλὰ μηδὲ αὐτοὶ φυσιούσθωσαν, ἀλλ' εἰς δόξαν Θεοῦ πλέον δουλευέτωσαν, ἵνα κρείττονος ἐλευθερίας ἀπὸ Θεοῦ τύχωσιν. Μὴ ἐράτωσαν ἀπὸ τοῦ κοινοῦ ἐλευθεροῦσθαι, ἵνα μὴ δοῦλοι εὑρεθῶσιν ἐπιθυμίας.

As viúvas não sejam negligenciadas. (34) Depois do Senhor, sê tu o cuidador delas. Nada se faça sem a tua vontade, nem tu faças coisa alguma sem a vontade [(35) de Deus]; o que aliás não fazes, (36) sendo constante. Façam-se (37) assembleias mais frequentes. Busca todos nominalmente. Não desprezes os servos e as servas; mas nem eles próprios se ensoberbeçam, antes sirvam mais para a glória de Deus, para que alcancem de Deus uma liberdade melhor. Não desejem ser libertados a expensas comuns, para que não sejam achados servos da cobiça.

VO que o bispo deve advertir aos cônjuges, aos celibatários, aos noivos.

(40) Τὰς κακοτεχνίας φεῦγε· μᾶλλον δὲ περὶ τούτων (41) ὁμιλίαν ποιοῦ. Ταῖς ἀδελφαῖς μου προσλάλει, ἀγαπᾶν τὸν Κύριον, καὶ τοῖς συμβίοις ἀρκεῖσθαι σαρκὶ καὶ πνεύματι. Ὁμοίως καὶ τοῖς ἀδελφοῖς μου παράγγελλε ἐν ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἀγαπᾶν τὰς συμβίους ὡς ὁ Κύριος τὴν Ἑκκλησίαν. Εἴ τις δύναται ἐν ἁγνείᾳ μένειν εἰς τιμὴν τοῦ (42) Κυρίου τῆς σαρκὸς, ἐν ἀκαυχησίᾳ μενέτω. Ἐὰν καυχήσηται, ἀπώλετο· καὶ ἐὰν γνωσθῇ πλέον τοῦ ἐπισκόπου, ἔφθαρται. (43) Πρέπει δὲ τοῖς γαμοῦσι καὶ ταῖς γαμουμέναις, μετὰ γνώμης τοῦ ἐπισκόπου τὴν ἕνωσιν ποιεῖσθαι, ἵνα ὁ γάμος ᾖ κατὰ Θεὸν, καὶ μὴ κατ' ἐπιθυμίαν. (44) Πάντα εἰς τιμὴν Θεοῦ γινέσθω.

(40) Foge das más artes; antes, sobre estas, faze uma (41) pregação. Fala às minhas irmãs, que amem o Senhor, e se contentem com os seus consortes na carne e no espírito. Igualmente ordena também aos meus irmãos, no nome de Jesus Cristo, que amem as suas consortes como o Senhor à Igreja (Ef 5,25). Se alguém pode permanecer em castidade para honra do (42) Senhor da carne, permaneça sem vanglória. Se se vangloriar, pereceu; e se se julgar maior que o bispo, corrompeu-se. (43) Convém aos que se casam e às que se casam fazerem a união com o parecer do bispo, para que o casamento seja segundo Deus, e não segundo a concupiscência. (44) Tudo se faça para honra de Deus.

VIDeveres do rebanho cristão.

(45) Τῷ ἐπισκόπῳ προσέχετε, ἵνα καὶ ὁ Θεὸς ὑμῖν. (46) Ἀντίψυχον ἐγὼ τῶν ὑποτασσομένων τῷ ἐπισκόπῳ, πρεσβυτέροις, διακόνοις· καὶ μετ' αὐτῶν μοι τὸ μέρος γένοιτο σχεῖν ἐν Θεῷ. Συγκοπιᾶτε ἀλλήλοις, συναθλεῖτε, συντρέχετε, συμπάσχετε, συγκοιμᾶσθε, συνεγείρεσθε, ὡς Θεοῦ οἰκονόμοι καὶ πάρεδροι καὶ ὑπηρέται. (47) Ἀρέσκετε ᾧ στρατεύεσθε, ἀφ' οὗ καὶ τὰ (48) ὀψώνια κομίζεσθε. Μήτις ὑμῶν δεσέρτωρ εὑρεθῇ. Τὸ βάπτισμα ὑμῶν μενέτω (49) ὡς ὅπλα, ἡ πίστις ὡς περικεφαλαία, ἡ ἀγάπη ὡς δόρυ, ἡ ὑπομονὴ ὡς πανοπλία. Τὰ δεπόσιτα ὑμῶν τὰ ἔργα ὑμῶν, ἵνα τὰ ἄκκεπτα ὑμῶν ἄξια κομίσησθε. Μακροθυμήσατε οὖν μετ' ἀλλήλων ἐν πραότητι, ὡς ὁ Θεὸς [(50) μεθ'] ὑμῶν (51). Ὀναίμην ὑμῶν διὰ παντός.

(45) Atendei ao bispo, para que também Deus atenda a vós. (46) Sou o resgate dos que estão sujeitos ao bispo, aos presbíteros e aos diáconos: e com eles me seja dado ter parte em Deus. Labutai juntos uns com os outros, combatei juntos, correi juntos, sofrei juntos, dormi juntos, levantai-vos juntos, como despenseiros de Deus, e assessores e servidores. (47) Agradai àquele sob quem militais, de quem também recebeis o (48) soldo. Que nenhum de vós seja achado desertor. (49) Permaneça o vosso batismo como armas, a fé como capacete, a caridade como lança, a perseverança como armadura completa. Os vossos depósitos sejam as vossas obras, para que recebais dignamente os vossos créditos. Sede pois pacientes uns para com os outros na mansidão, como também Deus para convosco. Oxalá eu desfrute de vós por sempre.

VIIEnviem um legado aos antioquenos pela paz restituída.

(52) Ἐπειδὴ ἡ Ἐκκλησία ἡ ἐν Ἀντιοχείᾳ τῆς Συρίας εἰρηνεύει, ὡς ἐδηλώθη μοι, διὰ τὴν προσευχὴν ὑμῶν, κἀγὼ εὐθυμότερος ἐγενόμην ἐν ἀμεριμνίᾳ Θεοῦ, ἐὰν περ διὰ τοῦ παθεῖν Θεοῦ ἐπιτύχω, εἰς τὸ εὑρεθῆναι με ἐν τῇ (53) ἀναστάσει ὑμῶν (54) μαθητήν. (55) Πρέπει, Πολύκαρπε θεομακαριστότατε, συμβούλιον ἀγαγεῖν θεοπρεπέστατον, καὶ χειροτονῇσαι τινα, ὃν ἀγαπητὸν λίαν ἔχετε καὶ ἄοκνον, ὃς δυνήσεται θεόδρομος καλεῖσθαι· τοῦτον καταξιῶσαι, ἵνα πορευθεὶς εἰς Συρίαν δοξάσῃ ὑμῶν τὴν ἄοκνον ἀγάπην εἰς δόξαν Χριστοῦ. Χριστιανὸς ἑαυτοῦ ἐξουσίαν οὐκ ἔχει, ἀλλὰ Θεῷ σχολάζει. Τοῦτο τὸ ἔργον Θεοῦ ἐστιν καὶ ὑμῶν, ὅταν (56) αὐτῷ ἀπαρτίσητε. Πιστεύω γὰρ (57) τῇ χάριτι, ὅτι ἕτοιμοί ἐστε εἰς εὐποιίαν Θεῷ ἀνήκουσαν. Εἰδὼς οὖν ὑμῶν τὸ σύντονον τῆς ἀληθείας, δι' ὀλίγων ὑμᾶς γραμμάτων παρεκάλεσα.

(52) Visto que a Igreja que está em Antioquia da Síria goza de paz, como me foi indicado, pela vossa oração, também eu me tornei mais animado na despreocupação de Deus, se ao menos pelo sofrer eu alcançar a Deus, para que seja achado na vossa (53) ressurreição como (54) discípulo. (55) Convém, ó Policarpo felicíssimo em Deus, reunir um conselho digníssimo de Deus, e eleger alguém, o qual tenhais como muito amado e diligente, o qual poderá ser chamado corredor de Deus; a este considerar digno, para que, indo à Síria, glorifique a vossa diligente caridade para glória de Cristo. O cristão não tem poder sobre si mesmo, mas se dedica a Deus. Esta é obra de Deus e vossa, quando a (56) completardes para ele. Pois confio (57) na graça, que estais prontos para o bem-fazer pertencente a Deus. Conhecendo pois o vosso vigor em relação à verdade, exortei-vos por meio de poucas letras.

VIIIE que também as outras Igrejas enviem a Antioquia legados ou epístolas. Saudações.

(58) Ἐπεὶ (59) πάσαις ταῖς Ἐκκλησίαις οὐκ ἠδυνήθην γράψαι, διὰ τὸ ἐξαίφνης πλεῖν με ἀπὸ Τρωάδος εἰς Νεάπολιν, ὡς τὸ (60) θέλημα προστάσσει· γράψεις ταῖς ἔμπροσθεν Ἐκκλησίαις, ὡς Θεοῦ γνώμην κεκτημένος, εἰς τὸ καὶ αὐτοὺς τὸ αὐτὸ ποιῆσαι, οἱ μὲν δυνάμενοι πεζοὺς πέμψαι, οἱ δὲ ἐπιστολὰς διὰ τῶν ὑπὸ σοῦ πεμπομένων· ἵνα (61) δοξασθῆτε αἰωνίῳ ἔργῳ, ὡς ἄξιος ὤν. Ἀσπάζομαι πάντας ἐξ ὀνόματος, καὶ τὴν τοῦ Ἑπιτρόπου σὺν ὅλῳ τῷ οἴκῳ αὐτῆς καὶ τῶν τέκνων. Ἀσπάζομαι Ἄτταλον τὸν ἀγαπητόν μου. Ἀσπάζομαι τὸν μέλλοντα καταξιοῦσθαι τοῦ εἰς Συρίαν πορεύεσθαι. Ἔσται ἡ χάρις μετ' αὐτοῦ διὰ παντὸς, καὶ τοῦ πέμποντος αὐτὸν Πολυκάρπου. Ἐῤῥῶσθαι ὑμᾶς διὰ παντὸς ἐν Θεῷ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ εὔχομαι, ἐν ᾧ διαμείνητε ἐν ἑνότητι Θεοῦ καὶ (62) ἐπισκοπῇ. Ἀσπάζομαι (63) Ἄλκην, τὸ ποθητόν μου ὄνομα. Ἔῤῥωσθε ἐν Κυρίῳ.

(58) Visto que a todas as Igrejas não pude escrever, por navegar eu repentinamente de Trôade para Nápoles, como o (60) desígnio ordena, escreverás às Igrejas vizinhas, como quem possui o parecer de Deus, para que também elas façam o mesmo — as que puderem, enviando gente a pé, e as outras, epístolas por meio dos que forem enviados por ti — para que (61) sejais glorificados por obra eterna, como és digno. Saúdo a todos nominalmente, e a mulher do Epítropo com toda a sua casa e os filhos. Saúdo Átalo, meu amado. Saúdo o que há de ser considerado digno de partir para a Síria. Será a graça com ele por sempre, e com Policarpo, que o envia. Rogo que vos vá sempre bem em nosso Deus Jesus Cristo, no qual permaneçais na unidade de Deus e do (62) episcopado. Saúdo (63) Alce, nome amado por mim. Passai bem no Senhor.

Notas

Notas editoriais de Migne, traduzidas do latim; as chamadas «(n)» remetem aos pontos correspondentes no texto acima.

(14) Ἐνδέδυσαι ("estás revestido"). Imita São Paulo, que usa frequentemente as palavras ἐνδύω e ἐνδύομαι neste sentido, p. ex. Ef 6,14; Cl 2,12. PEARS.

(15) Προσθεῖναι τῷ δρόμῳ ("acrescentar ao curso"). Coisas semelhantes lemos na Sagrada Escritura: Πληροῦν τὸν δρόμον, At 13,25; τελειοῦν τὸν δρόμον, At 20,24; 2Tm 4,7.

(16) Isto é, defende o teu episcopado. Esta sentença o siríaco, entendendo-a menos, verte assim: Buscarás aquelas coisas que convêm a todo cuidado do corpo e da alma.

(17) Ἀδιαλείπτοις ("contínuas") não existe no siríaco.

(18) Nada tem este passo de rusticidade ou arrogância, como pretendia Dallée. Movido apenas por amor fraterno, o bem-aventurado Inácio exortou o seu Policarpo a acalentar zelosamente a Igreja e a derramar assiduamente orações. DUESTERDIECK.

(19) Em Damasceno, que cita este passo, lê-se ἀκοίμητον ὄμμα, o que é o mesmo; pois entende ὄμμα τῆς ψυχῆς (o olho da alma). PEARS. O siríaco lê πνεῦμα, como o nosso texto grego.

(20) O interpolador tem ὁμοήθειαν; o intérprete latino, consuetudinem. Parece que o siríaco leu κατὰ θέλημα ou βουλήν, pois verte: Concordando com a vontade de Deus.

(21) Depois de μαθητάς ("discípulos") parece que o siríaco leu μόνον ("somente"), o que nem sequer o interpolador reconhece.

(22) O adjetivo λοιμός ("pestilento") lê-se com bastante frequência nos LXX, e em São Barnabé, c. 10.

(23) Isto o siríaco verte mal: Aquilo que é agudo e corta, abranda com suavidade. Em vez de παροξυσμούς parece que leu παράξυσμα.

(24) Cf. Mt 10,16.

(25) O siríaco explica esta sentença com mais palavras.

(26) Isto é, os vícios ocultos de alguns. JUN. Os mistérios arcanos de Deus, ou aquilo que há de acontecer no futuro. SMITH.

(27) O siríaco verte: nave.

(28) Cf. Inácio aos Esmirn., c. 10; aos Efés., c. 21. O siríaco verte: seja eu em lugar da tua alma = ἀντὶ ψυχῆς.

(29) Parece que o siríaco leu: Οἱ δοκοῦντές τι εἶναι.

(30) Cf. 1Tm 1,5; 6,3.

(31) O siríaco, entendendo mal a palavra ἄκμων ("bigorna"), apresenta: fica firme como atleta que é golpeado.

(32) Πλέον σπουδαῖος κτλ. Estas palavras, até o fim do capítulo, são citadas em siríaco por Severo, patriarca de Antioquia, em Cureton, l. c., p. 28.

(33) Assim o códice manuscrito, separadamente ὑπὲρ καιρόν; os livros impressos, composto ὑπέρκαιρον, em sentido inteiramente diverso = demasiado maduro. JAC.

(34) O siríaco tem: por causa do Senhor.

(35) Acrescenta γνώμης, que tem o interpolador, que o siríaco lê, e que se encontra na citação deste passo (na homilia sobre o único legislador de ambos os Testamentos, vulgarmente atribuída a São Crisóstomo).

(36) O siríaco, com o interpolador, lê: ὅπερ οὐδὲ πράσσεις. Εὐστάθει.

(37) Πυκνότεροι ("mais frequentes"). Pearson entende de assembleias concorridas e cheias, não de frequentes. Mas cf. Inácio aos Efés., c. 15. JAC.

(38) Isto é, convoca todos nominalmente às reuniões sagradas. JAC.

(39) Cf. Neander, Kirchengesch., I, p. 300.

(40) Isto é, as más doutrinas, as heresias.

(41) Isto é, façam-se frequentemente orações diante do povo acerca destas más doutrinas. Nas suas edições anteriores, o editor lia com o interpolador: Ὁμιλίαν μὴ ποιοῦ ("não faças pregação"). Mas, como a partícula negativa não se encontra nem no códice Medíceo (do texto grego), nem tampouco nas antigas versões latina e siríaca, considerou-se agora que deve ser omitida.

(42) Isto é, daquele que ressuscita os nossos corpos, e de quem os nossos corpos são membros. Cf. 1Cor 6,14-15. JAC. Outros vertem: para honra da carne do Senhor. De igual modo também o siríaco verte, como se tivesse lido: Εἰς τιμὴν τῆς σαρκὸς τοῦ Κυρίου.

(43) Cf. Neander, l. c., p. 321.

(44) Cf. 1Cor 10,31.

(45) Porque a epístola, destinada ao bispo de Esmirna, segundo o antigo costume devia ser lida também aos esmirnenses, por isso o santíssimo mártir entremeia preceitos ao povo. COT.

(46) Cf. acima, c. 2; aos Esmirn., c. 10; aos Efés., c. 21.

(47) O siríaco tem: Agradai-lhe e militai por ele, para que recebais o soldo dele. Parece que leu com o interpolador κομίσεσθε.

(48) Inácio usa várias palavras latinas, tiradas da matéria militar, também recebidas em uso pelos gregos: ὀψώνια, δεσέρτωρ, δεπόσιτα, ἄκκεπτα.

(49) Μενέτω ("permaneça"). Inácio usa esta palavra, porque os desertores lançavam fora as armas. PEARS.

(50) Deve ler-se μεθ' ὑμῶν, como no interpolador, no siríaco e nos Fragmentos Damascênicos Rupefucaldinos.

(51) Cf. Inácio aos Efés., c. 2; aos Magn., c. 2 e 12; aos Rom., c. 5.

(52) Do capítulo sétimo o siríaco tomou apenas uma única sentença: Χριστιανὸς ἑαυτοῦ ἐξουσίαν οὐκ ἔχει, ἀλλὰ Θεῷ σχολάζει ("o cristão não tem poder sobre si mesmo, mas se dedica a Deus"). Sobre o envio de legados aos antioquenos, cf. aos Esmirn., c. 11; aos Filad., c. 10.

(53) O antigo intérprete lê in oratione. Cotelério, por isso, conjectura ἀναιτήσει.

(54) Assim lê o manuscrito do antigo intérprete; mal, παθητήν.

(55) Refere isto São Policarpo, na ep. aos Filipenses, c. 13. PEARS.

(56) Assim o manuscrito, não αὐτό, como nos livros impressos. JAC.

(57) Transponha-se as palavras: ὅτι τῇ χάριτι, isto é, διὰ τῆς χάριτος. SMITH.

(58) O siríaco, como no capítulo anterior, também do capítulo oitavo traduziu para a sua versão apenas uma única sentença: Ἀσπάζομαι τὸν μέλλοντα καταξιοῦσθαι τοῦ εἰς Συρίαν πορεύεσθαι ("Saúdo o que há de ser considerado digno de partir para a Síria"). Estas palavras não existem nem no códice Medíceo, nem no interpolador; parece que o siríaco as acrescentou por conta própria. Além disso, Cureton, sem argumento algum, sustenta que tudo o que não se lê na versão siríaca foi acrescentado por algum falsário de séculos posteriores. Mas estes capítulos 7 e 8 carecem de tal modo de qualquer ataque a hereges e de qualquer elogio ao ofício episcopal, que não se pode descobrir motivo para que um falsário os tivesse acrescentado. Além disso, Cureton erra gravemente ao afirmar que as palavras genuínas, tais como as leu o siríaco, e ainda o relato de Eusébio (que Inácio recomendou a Policarpo a Igreja de Antioquia, Hist. eccl. III, 36), teriam dado ao falsário ocasião para compor os capítulos 7 e 8. Isso de modo algum é verossímil. Por fim, Cureton também se enganou ao supor que nos capítulos 7 e 8 se trata da eleição de um novo bispo dos antioquenos. Pois Inácio não fala de um novo bispo, mas dos legados que várias Igrejas deveriam enviar a Antioquia.

(59) O interpolador acrescenta οὖν.

(60) Isto é, a ordem do imperador ou dos soldados que conduziam Inácio, ou a vontade de Deus. Θέλημα emprega-se absolutamente na ep. aos Esmirn., c. 11. JAC.

(61) Talvez se deva ler δοξασθῇς. SMITH.

(62) Leia-se ἐπισκόπου, como trazem os códices Augustano e Leicestrense (das epístolas interpoladas). SMITH.

(63) Cf. Inácio aos Esmirn., c. 13.

Tradução feita diretamente do grego, com controle de qualidade por um circuito de auditoria automática documentada (loop TEaR), sem revisão humana de conteúdo. Como este texto foi produzido ›

  • Texto grego: Patrologia Graeca (J.-P. Migne), vol. 5, col. 717–728, domínio público — transcrição verificada do projeto (candidato de epub conferido contra a imagem da página).
  • Reconstituição para leitura contínua: latim paralelo, Vetus interpres e rodapés excluídos; chamadas de nota (N) de Migne mantidas; letras marginais A–D removidas; junções nas quebras de coluna revisadas uma a uma (relatorio_extracao.json).
  • Tradução: projeto Patrística, feita diretamente do grego.

Mecenato

Cada obra que você lê aqui chegou ao português financiada pelos leitores.

Em tradução agora: História Eclesiástica — Eusébio de Cesareia

Financie a próxima tradução

Apoio via PIX ou Patreon.